Zonder de Zonde

Doopsgezinden en de zonde. Dat ligt gevoelig. Kan het onderwerp benaderd worden zonder dat er ongelukken van komen? Drie theologen en predikanten laten hun licht schijnen op Jezus’ kruisiging en de zonde. Kunnen we zonder de zonde?

Dr. Christiane Karrer, docent Bijbelse theologie en predikant

 ‘Heeft de dood van Jezus aan het kruis iets met onze zonden te maken? Vooral Paulus beweert in zijn brieven dat “Christus is gestorven voor onze zonden”. Is deze verklaring van Jezus’ dood vandaag de dag nog te begrijpen? Eén ding weten we zeker: volgens de bijbel gaat het niet over een soort ‘afbetaling’ van menselijke schuld tegenover God. Dat is een middeleeuwse gedachte.

Maar wat zou dan de betekenis van Jezus’ sterven kunnen zijn? ‘Volgens mij ligt de kern in die verkondiging van Jezus waarin vergeving een cruciale plek inneemt. Wij mogen vertrouwen op Gods vergeving en moeten zelf onze medemensen vergeven. Als iemand je een streek levert en je ‘vergeeft hem of haar’, wat betekent dat dan? Je benoemt je verlies en je pijn, want vergeven betekent niet de pijn inslikken. ‘Je neemt de ander geen verantwoording af, en vervolgens neem je ook geen wraak. Iemand echt vergeven betekent dat je de pijn zelf draagt en het verlies aanvaardt, in plaats van kwaad met kwaad te vergelden en nog meer lijden aan de wereld toe te voegen. Je sterft een beetje en daardoor doorbreek je de vicieuze cirkel. Je stapt uit je slachtofferrol en bevrijdt de ander en jezelf van de gevolgen van het gebeurde. Een nieuw begin wordt mogelijk. ‘Volgens Jezus is dit de weg naar nieuw leven, de weg die God wil gaan.

God is aanwezig waar echte vergeving lukt. Jezus belichaamde zelf vergeving op een radicale manier, tot aan zijn einde toe. Hij droeg de gevolgen van het kwaad dat anderen hem berokkenden. Als wij in Jezus mogen herkennen hoe God naar ons mensen toe komt, dan geldt dat ook voor ons. Wij hoeven niet gevangen te zitten in ons verleden, niet te stikken door de gevolgen van onze wandaden. God draagt onze schuld, maakt ons vrij om opnieuw te leven.’

Dr. Yko van der Goot, theoloog en predikant

‘Mij is vroeger aardig stevig ingeprent dat wij mensen zondaars zijn. Dit met dank aan Adam en Eva. “Ik ben van nature geneigd God en mijn naaste te haten”, zo leerden wij. Zondaar pur sang dus. De enige weg uit deze poel van ellende was de verlossing door ‘onze Here Jezus Christus’, die gestorven is voor onze zonden. De maaltijd van de Heer, het Avondmaal, kreeg daardoor ook een enorme beladenheid. Dan aten we immers het gekruisigde lichaam van Christus en dronken we zijn vergoten bloed. Want was het niet zo dat God het offer van een onschuldig mens wilde om mij van mijn zonden te verlossen? Ik schrijf het met schroom op, want alleen al de herinnering aan deze woorden rakelt oud schuldbesef op.

‘Als wij op Witte Donderdag het Avondmaal vieren kan dat niet los gezien worden van het lijden van Jezus op weg naar Pasen. Dat blijft confronterend. Maar de boodschap van Jezus is toch niet bedoeld om onze totale onbekwaamheid iets goeds te doen er nog eens stevig bij ons in te wrijven? Daarom zoek ik bij een Avondmaalsviering op de eerste Adventszondag, als we onze verbondenheid, enigheid vieren, graag naar woorden die verbonden zijn met Jezus en die tegelijk ruimte geven aan vreugde. Want de bijbelverhalen leren ons dat we ons niet hoeven te laten leiden door duistere machten, maar dat we kunnen leven in het licht van Pasen. Dat we worden uitgenodigd om onze wereld met nieuwe ogen te zien, om ons niet neer te leggen bij de wereld zoals die nu is, maar om op te staan en met vertrouwen en nieuwe hoop verder te gaan. Jezus opent onze ogen en bevrijdt ons van de zonde van de onverschilligheid. Zo leeft hij ons voor.’

Geert Brüsewitz, theoloog en predikant

‘Dit is een blasfemisch korte poging om de kern van geloven te beschrijven. Is God almachtig? Ziet u deze almachtige God buiten ons om de wereld verbeteren? God, almachtig of niet, heeft er voor gekozen om dat door en met ons te doen. We zien zelf ook dat we Gods wil niet zonder morren begrijpen: buiten ons én door ons gebeurt veel rottigheid. Wat een sukkel, die God. Doe het zelf en zonder foute of onwillige partners, zou ik zeggen. De penose heeft jongetjes op scooters en God blijft het na de zondvloed proberen met ons, recidivisten! Hij wil blijkbaar geen mooie wereld creëren zonder ons, zijn kinderen, erbij te betrekken. Hij wil ons het zelf laten doen, ook al gaat het vaak mis. Hij wil mensen daarvan doordringen, zonder ons er op vast te pinnen of te laten denken dat het allemaal toch geen zin heeft.

‘En dan Jezus. Kind van God. Deze Jezus laat zien wat Gods bedoeling is. Wij maken het mee. We horen en lezen van Jezus’ leven op aarde en hoe de mensen met hem omgingen. En Jezus verbreedt dat naar het nu, met eigen woorden: “Wat gij de minsten onder u…”. Vervolgens zien wij alles zich ontvouwen. Je kunt het niet meer ontkennen, niet meer er aan voorbij kijken. Ook in onze tijd ben je schuldig en strafbaar als je toekijkt en niks doet, laat staan spijkers pakt of roddels doorvertelt. Zo is Jezus voor ons én door onze daden gestorven. God wil dat we ons verantwoordelijk voelen. Maar met die verantwoordelijkheid voelen we ook de pijn van wat óns aangedaan wordt. En dat kan zo’n pijn doen, dat er niets meer uit onze handen komt.

Of we ontkennen de schuld, om de pijn niet te voelen. God houdt echter onze straf bij zichzelf en verzacht zo onze pijn. Tussen ontkenning en dodelijke schuld blijven we in beweging. Met verlangen, met hoop. De dood is niet het einde. Er is Pasen. Totaal onbegrijpelijk in onze werkelijkheid. En deze hoop wil ik en moet ik beschermen tegen de symboliek van vrijzinnigheid die hem in pasklare mootjes realiteit probeert te veranderen. En tegen de nonchalance van vrome evangelicalen die de dood elke dag ‘overwonnen’ zien worden door de grijpgrage handen van malafide gebedsgenezers.

Lees het hele nieuwe nummer van Doopsgezind NL hier

Photo Credit: Skipology via Compfight cc

Kalle Brüsewitz
Kalle Brüsewitz (soulchecker.nl) is afgestudeerd in de theaterwetenschappen en kunsteducatie en is werkzaam als freelancer op het gebied van journalistiek en kunsteducatie. Hij noemt zich SoulChecker en zoekt naar dat waar mensen zich geraakt door voelen; in kunst, politiek en religie. Ook werkt hij als coördinator in een Aanloopcentrum voor iedereen die behoefte heeft aan koffie en een praatje.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *