Reflexief denken verwerkt onze geschiedenis in het heden

Zinpodium: de geschiedenis verwerken in het heden

Klassiek is de uitspraak dat wij – tijdgenoten – dwergen zijn die staan op de schouders van reuzen – onze voorgangers -. Een algemene opvatting is daaraan tegenovergesteld: we moeten het verleden laten rusten. Door Pieter van der Plank van Promontoire Leergangen

Ellende is geweest en moet daar blijven anders gaan we haar herhalen. Wij zijn nu wijzer en een nieuwe wereld ligt voor ons open die wij, modern en vooruitstrevend, gaan maken.

Doorgronden van het verleden opent een toekomst
Ik heb altijd geprobeerd om heden en visies over de toekomst te zien in de context van onze geschiedenis. Juist door dat laatste niet te doen en de geschiedenis als afschrikwekkend voorbeeld te zien, worden oude fouten herhaald in zelfingenomen overschatting.

Dan wordt geschiedenis nog wel als bron van verklaring gebruikt maar in een manipulatieve selectie van historische ‘feiten’, dienstbaar gemaakt aan een als diepzinnig bedoelde bevestiging van moderne visies. De actuele discussies over Europa, immigratie en integratie getuigen daarvan.

Laat dan wel duidelijk zijn: zulke historische argumentaties hebben weinig met geschiedenis te maken.

Historische verwevenheid
Het erkennen en uitzuiveren van onze historische verwevenheid brengt ons naar een bron die ons helpt om onszelf in de huidige werkelijkheid te begrijpen en gefundeerde stappen naar de toekomst te zetten.

Wij, modernen, zijn niet als eerstelingen op aarde gezet

Dit kun je leren. Door te onderzoeken wat het van leiders in deze tijd vraagt om dwerg te zijn in schatplichtigheid aan hen die ons voorgingen en die in ons voortleven. Dat is geen beoefening van de historische discipline zoals aan de universiteiten wordt bedreven, maar wel het gevoelig maken voor een bewustzijn dat wij niet als eerstelingen op aarde zijn gezet om vanuit die uniciteit de toekomst te gaan maken.

Wij zijn historisch gebonden personen, verbonden met persoonlijke ervaringen en familieachtergronden, met groepsculturen tot en met religieuze en en nationale beelden. Het gaat erom daarmee in contact te willen komen en zo de discussie te willen aangaan. In onszelf en met anderen.

Van twist naar gedeelde ervaring
We zijn altijd op weg, maar op welke weg? Pas in het gesprek daarover komen wij vrij van onbewuste of dogmatisch bewust afgewezen banden en kunnen we die gaan ervaren als onze eigen bron van inzicht en kracht. Een twistgesprek kan zich dan gaan ontwikkelen tot een ervaring die we met elkaar kunnen delen.

Pieter van der Plank is mede-organisator van de leergang Reflexief Leiderschap waarin het reflexief denken wordt getraind. Deze leergang wordt georganiseerd door Promontoire Leergangen.

Foto: isawnyu Flickr via Compfight cc

Zinweb Redactie
De redactie van Zinweb bestaat uit een team van bevlogen jonge journalisten. De redactie publiceert eigen artikelen of plaatst gastartikelen van experts. Raadpleeg de contactpagina voor een overzicht.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *