Biografisch bewustzijn werkt door in ons dagelijks leven

Zinpodium: biografisch bewustzijn

Ons persoonlijk verleden werkt door in het heden. Identiteit is voor een belangrijk deel gevormd door de cultuur waarin je opgegroeid bent. Een verkenning van biografisch bewustzijn door Gerard Groen in de aanloop naar een studieweek.

Groeide je op in de bovenklasse of in een achterstandswijk? Wat was de beroepsgroep van je ouders en familie: academisch, lager- of ongeschoold? Was er succes of faillissement? Liggen de roots van je familie in de Nederlandse of in een andere landscultuur? Ben je opgegroeid op het platteland of in de grote stad of in een ander land?

Wat is je religieuze achtergrond, ben je seculier opgevoed of heb je je losgemaakt van je religieuze achtergrond? Welke waarden zijn aan je overgedragen die al generaties lang in je familiecultuur doorwerken of waren daar breuken in? Behoorde je familie tot een maatschappelijk gediscrimineerde collectiviteit? Hoe is je carrière tot nu verlopen? Ben je lang werkzaam in dezelfde organisatie of ben je frequenter gewisseld van job en organisatie?

Voorbeelden hoe ons biografisch verleden doorwerkt in ons dagelijks leven zijn:

  • De senior in de groep is altijd aardig en voorkomend. Bij twist of dominant gedrag dat gedoe geeft houdt hij zijn mond om het niet erger te maken. In zijn opvoeding leerde hij dat harmonie leidend moet zijn en je niet mag oordelen en mensen zeker niet mag aanspreken of confronteren op hun gedrag.
  • De projectmanager die in een autoritair milieu is opgegroeid stuurt zijn teams zeer strak aan. Hij haalt alle targets die de directie oplegt, maar verliest het contact met zijn mensen die bang zijn voor de dwingende managementstijl.
  • Een teamlid voelt direct als de ander iets zegt of er ‘een dubbele bodem zit’ en er iets meespeelt dat niet wordt gezegd. Opgegroeid in een omgeving waarin mensen elkaar manipuleerden, heeft ze een allergie ontwikkeld voor wat zij ervaart als politiek gedrag.
  • Als vader ziet hij hoe er in zijn familiegeschiedenis met strenge en vaak harde hand werd opgevoed. Goed presteren stond voorop. Het beste zijn. Gevoel en intimiteit was er niet of nauwelijks, uiterlijke welstand was leidend. En je deed het nooit goed genoeg. Na de breuk in zijn huwelijk, herkende en erkende hij dat dit patroon ook deel van hemzelf was geworden. Al doende leert hij nu in zijn opvoeding open stellen voor elkaar en anderen steeds beter als boventoon in het samenzijn laten klinken. En dit klinkt ook door in zijn collegiale samenwerken.

Onderstroom
We kennen ze wel, uit ons werk of van bij de plaatselijke vereniging, managers die vooral op ratio sturen (misschien zijn we dit zelf wel). Ze ervaren wel emoties die uit het biografisch verleden stammen en het denken en gedrag aansturen…..maar ze hebben niet zo goed geleerd dat voldoende te herkennen, op een constructieve manier te adresseren en er samen in en van te leren.

De lijn met het verleden geeft aan hoe je hier bent terechtgekomen.

Wees je bewust van het biografisch verleden
We leven en werken vooruit in de tijd en vernieuwen momenteel ingrijpend en steeds sneller. Daarbij ontstaan er breuklijnen in ordeningen en gewoonten die vanuit het verleden zijn gegroeid. Die breuklijnen overbruggen is een kunst. In een tijd van ingrijpende vernieuwing het oud/vertrouwd houvast loslaten, geeft onzekerheid, onvoorspelbaarheid en veel uitproberen van nieuwe aanpakken. Dat vernieuwen gaat er in het begin bij tijd en wijle chaotisch aan toe, met soms stagnatie als gevolg.

Hoe blijf je daarin – bewegend – overeind?

Door de lijn met het verleden niet door te snijden maar vast te houden, niet omdat die lijn gecontinueerd moet worden maar omdat die lijn aangeeft hoe je hier bent terechtgekomen. En daarop kan je dan reflecteren en al doende leren een ander antwoord te geven dan je gewoontegetrouw gewend bent.

Reflexief leiderschap heeft oog voor hoe ons biografisch verleden doorwerkt in het heden. Van mensen individueel, in de cultuur van organisaties en in onze samenleving. Tijdens een studieweek in de Elzas leer je zelf omgaan met deze principes. Lees verder voor meer informatie over Promontoire Leergangen.

Foto: I Robertson Flickr via Compfight cc

Zinweb Redactie
De redactie van Zinweb bestaat uit een team van bevlogen jonge journalisten. De redactie publiceert eigen artikelen of plaatst gastartikelen van experts. Raadpleeg de contactpagina voor een overzicht.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *