Wordt werk steeds meer mechanisch?

MBO opleidingen geven op dit moment, in vergelijking met HBO en universitaire opleidingen, de hoogste baangarantie. Wat zegt dat over de toestand van de arbeidsmarkt?

Vraag naar praktische vaardigheden

Het is ergens begrijpelijk dat MBO opleidingen het goed doen. Er is op de arbeidsmarkt steeds meer vraag naar praktische vaardigheden. Vakmanschap wordt zo meer gewaardeerd dan de mogelijkheid om op een hoger niveau naar de werkzaamheden te kijken (HBO). Het wordt misschien ook hoger gewaardeerd dan dat er wordt nagedacht over waarom bepaald werk gedaan wordt (WO). Praktische vaardigheden kunnen op korte termijn meer opleveren.

Schreeuw om richting

Tegelijkertijd neemt de bezorgdheid om de vraag “waar doen we het voor?” toe. Dat is een trend die in de zorg goed zichtbaar aan het worden is. Zoals al eerder opgemerkt zijn er instanties zoals het Spaarne ziekenhuis die zich hiermee bezig houden. Maar zij vormen daarin de uitzondering. Ziekenhuizen runnen vaak op de automatische piloot. Iedereen weet wat hij of zij moet doen, maar niemand weet waarom.

Wie zit er op richting te wachten?

De vraag is natuurlijk wie die schreeuw ten gehore brengt. Zijn dat mensen in het veld? Zijn dat mensen die zien dat het fout gaat zonder na te denken over waar we het voor doen? Of zijn het de mensen met een HBO of WO opleiding die zich nu gemarginaliseerd voelen? Is de vraag naar verbetering en betekenis een verzinsel, gepropageerd door zij die er voor zijn opgeleid?

Het sluit aan bij de discussie onlangs in navolging van het sluiten van de filosofiefaculteit aan de Erasmus Universiteit. Het zou kunnen dat de gehoorde schreeuw om richting, reflectie en betekenis samenhangt met een gevoelde bedreiging van academisch denken. Die druk kan overigens gezond zijn. Het kan academici uitdagen om uit hun ivoren torens te treden en mensen te vertellen over hun werk.

De blinde machine

De vraag naar praktische vaardigheden kan snel weer dalen. Steeds meer praktisch werk wordt geautomatiseerd. Alle MBO’ers die nu werk vinden staan daardoor op den duur misschien weer op straat. Om dit soort ontwikkelingen goed op te kunnen vangen, moet er nagedacht worden over wat het kan betekenen. Hoe gaan we met veranderingen om? Dat beperkt zich niet tot werk, ook een probleem als duurzaamheid vergt veel reflectie.

Het risico bestaat dat de samenleving een blinde machine wordt. Een machine die omvalt als er een ontwikkeling optreedt die niemand zag aankomen. Om dit soort redenen is academisch denken wezenlijk van belang.

Lees het artikel Mbo’er maakt meer kans op baan dan hogeropgeleide op de website van de NRC.

Lees ook de discussie op Zinweb: Philosophy is elsewhere en Oproep voorbij aan de vooroordeling van de filosofie.

Lees ook De robot als verlosser op Zinweb.

Lucas van Heerikhuizen
Lucas van Heerikhuizen is afgestudeerd als master in de godsdienstwetenschappen. Momenteel is hij werkzaam als webdeveloper en WordPress docent. Tevens is hij actief als redacteur voor Zinweb.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *