"Word possibilist!"

Weersta zekerheid en word possibilist: onderzoek zoveel mogelijk nieuwe mogelijkheden op het gebied van zingeving. Kijk of je de mogelijkheid kunt vieren en de onzekerheid kunt prijzen.
Bewaar en erken het mysterie zonder je aan één doctrine of godsdienst uit te leveren.
Dat is het advies van de neuroloog David Eagleman, een van de meest interessante denkers van Amerika.

Door Cees Veltman

Eagleman is het atheïsme en het agnosticisme voorbij.Waarom zouden we ons bij werkelijk grote vragen moeten beperken tot een geloof in God ofwel een ontkenning van God? We weten steeds beter hoeveel we niet weten. Dat is een uitstekend uitgangspunt voor een redelijke religie, betoogt hij.Hou zoveel mogelijk ballen in de lucht en beperk je niet tot één bepaalde traditie. Dat lijkt hem verstandiger dan  je blind varen op boeken die duizenden jaren geleden zijn geschreven door mensen die nooit de kans hebben gehad iets te weten te komen over de oerknal, DNA, planeten buiten ons zonnestelsel, bacteriële infecties of zelfs maar over andere culturen. Het gebrek aan kennis over de kosmos noemt hij in de New York Times te groot om ons tot het atheïsme te bekeren. En toch weten we ook weer te veel om ons tot een afzonderlijke religie te kunnen bekeren.

Irrationele ervaring

De blik naar het hogere is een magische, irrationele ervaring, zegt de hersenonderzoeker maar religies bieden de optimale verhalen om precies die hersendelen aan te spreken die onze emoties regelen. “In die zin ben ik een religieus mens.” De tegenwerpingen van het verstand kunnen weinig uitrichten tegen hun aantrekkingskracht: “Kijk maar eens wat het religieuze geloof heeft bijgedragen aan het verzet tegen het communisme.” Veel van de traditionele religieuze verhalen zijn mooi en ze bevatten veel wijsheid, maar de traditionele religies zijn waarschijnlijk te beperkt in het denken om correct te kunnen zijn: “We weten nu zoveel meer. Dus, ja, ik denk dat het mogelijk is en zelfs wenselijk om diepe bewondering te hebben voor de mysteries om ons heen. Dat kun je een vorm van religie noemen.”

Ietsisten

De vraag of God bestaat, vindt hij te beperkt. Hetzelfde bezwaar heeft hij tegen ‘ietsisten’ die niet verder gaan dan zichzelf de vraag te stellen of God bestaat. Zij nemen wel aan dat er ‘iets meer’ is tussen hemel en aarde, maar gaan meestal niet op zoek naar antwoorden op existentiële vragen van het leven. De uitvinder van het begrip ietsisme, de atheïst Ronald Plasterk, noemde het ietsisme aanvankelijk niet voor niets een ‘religieus armzalig en irritant verschijnsel.” Eagleman beschouwt de zoektocht naar zingeving alleen al als een wetenschappelijke plicht.

Verbazing

Als teenager was Eagleman (1971) atheïst: “Ik begrijp nu dat mijn gedrevenheid om te praten over het atheïsme niets anders is dan een wens om mensen te laten toegeven dat er iets anders mogelijk is wan wat zij van hun ouders en omgeving hebben meegekregen.” Hij kijkt “met grote verbazing en ontzag” naar de wereld in de wetenschap dat het heelal vele malen groter is dan onze voorouders ooit konden vermoeden. Dat begint al bij de hersenpan: “Ons brein is een raadselachtig meesterwerk en misschien wel het meest verbazingwekkende dat het universum heeft geschapen”, zegt Eagleman die in Houston, Texas het Laboratory for Perception and Action van het Baylor College of medicine leidt. De wetenschap noemt hij nog steeds onze meest succesvolle toegang tot de onopgeloste raadsels van onze wereld. Onzekerheid is een ongemakkelijke positie maar zekerheid noemt hij een absurde positie om in te nemen. Eaglemans possibilisme heeft ook in Afrika de aandacht getrokken. De Uganda Daily Monitor ziet het als een nieuwe religie die alle wensen van areligieuzen vervult: “Haar stuwende kracht is de stelling: we onderschrijven geen enkel dogma. Ze biedt een opening voor iedereen die een levensbeschouwing zoekt die geen beperkingen kent, noch de strenge regels van bijna alle religies.”

Nieuwe beweging

De Amerikaan overweegt rond zijn filosofie van het possibilisme een beweging te stichten. Een boek met de titel Why I Am A Possibilian heeft hij al aangekondigd. In het Nederlands verscheen van zijn hand Scènes uit het hiernamaals. Daarin beschrijft hij veertig opzetten van het hiernamaals en doet hij allerlei suggesties over de zin van het bestaan: we zijn mobiele robotten van kosmische kaartenmakers, we zijn een reünie van verspreid geraakt atomen, we zijn proefkonijnen van goden die willen weten waarom sommige echtparen bij elkaar blijven en andere niet. Stel dat je na je dood je hele leven opnieuw mag beleven maar nu in een andere volgorde. Of dat alle momenten die een bepaalde eigenschap gemeen hebben achter elkaar zijn geplakt. Dan zou je twee maanden lang door de straat voor je huis rijden, zeven maanden seks hebben, veertien minuten zielsgelukkig zijn, drie jaar eten en dertig jaar slapen zonder een keer je ogen op te doen…

Ja, Eagleman opent je ogen voor heel veel mogelijkheden.

 

Bron: VolZin.nu

Claudia Pietryga
Claudia deed zowel een sociaal-agogische als journalistieke opleiding en is alweer bijna tien jaar freelance journalist. Ze schrijft het liefste over maatschappelijke onderwerpen en publiceerde onder meer stukken in de Flair, Hallo Jumbo, Spits, Het Parool, diverse blogs, lokale bladen en uiteenlopende (online) media voor met name ondernemers.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *