Werkt werken nog wel?

De discussie laait steeds weer op over het risico dat veel betaalde arbeid zal gaan verdwijnen waar geen nieuwe arbeid voor in de plaats zal komen. Wat zijn de kwesties die hierbij spelen?

Google Cars

In Vrij Nederland was onlangs te lezen over de advent van de zelfsturende auto’s. Als je het artikel moet geloven duurt het inderdaad niet meer lang voordat auto’s zonder bestuurders een feit zijn en eerder regel dan uitzondering zijn op de snelweg. Er wordt ook eventjes gespeculeerd over de toekomst van vrachtwagenchauffeurs, zelf moest ik ook even denken aan de buschauffeurs. Taxi’s zullen ook overbodig worden. Het is een goed voorbeeld van een industriële tak – laten we zeggen transport – waar personeel heel erg snel overbodig zal worden door automatisering. Transport is zeker niet de enige sector waar dit wordt gesignaleerd. Wat valt hieraan te doen?

Deal with it?

In een artikel in het Financieel Dagblad wordt wel gesteld dat de politieke tendens toch nog altijd is “inzetten op meer banen” en waar werkloosheid als een keuze wordt voorgesteld eerder dan als een gevolg van maatschappelijke ontwikkelingen. Er is ook een kant die stelt dat automatisering nu eenmaal een feit is en dat we er nu dus ook serieuzer mee om moeten gaan. “Deal with it” zoals in het stuk te lezen valt. Het trekt dan al snel richting het idee van een basisinkomen. Een probleem wat nu snel groeit is het gebrek aan toekomstperspectief voor mensen.

Hangen aan een afgrond

Het kan ook wel voelen als hangen aan een afgrond die alsmaar verder afbreekt naarmate je hem probeert te grijpen. Je grijpt naar een opleiding, maar de inflatie maakt een diploma minder waard. Je grijpt vervolgens naar praktijkervaring waar toch enig inzicht voor nodig is om je op te kunnen beroepen, een administratieve functie bijvoorbeeld, maar zodra je dat doet wordt het geautomatiseerd. Misschien grijp je naar werk waar geen specialistische kennis, algemene kennis of ervaring voor vereist is, bijvoorbeeld een vrijblijvende functie in de zorg. Die wordt echter juist weer opgegeven door zorgbedrijven en aan het vrijwilligerswerk overgelaten. Zo blijf je achter de feiten aanrennen, terwijl de zekerheid alsmaar meer de vorm van een fata morgana aan begint te nemen.

Drie zaken

Deze drie zaken lijken een rode draad te vormen in de ontwikkelingen in het verdwijnen van banen en zekerheid:

  1. Een diploma kan niet zoveel kansen op de arbeidsmarkt meer garanderen door inflatie
  2. Banen verdwijnen door deprofessionalisering en een toenemend beroep op burgerinitiatieven
  3. Banen verdwijnen door automatisering

Er is wellicht meer aan de hand, bijvoorbeeld dat omdat mensen langer doorwerken er ook minder banen beschikbaar komen, maar dit geeft wel een eerste indicatie over wat er aan de hand is op dit moment. Het is een probleem en in het artikel van het Financieel Dagblad wordt ook zorg uitgesproken over maatschappelijke zekerheid en onrust die dat met zich mee zou kunnen brengen. Er wordt geschreven: “Verslechteringen op de arbeidsmarkt en beperkte mogelijkheden om inkomen uit arbeid te verwerven vormen vaak en overal een voedingsbodem voor onbehagen en conflict. Inkomenszekerheid, ook bij beperkte mogelijkheden voor betaalde arbeid, is een belangrijke voorwaarde voor een stabiele samenleving.”

Werk en zingeving

Deze kwestie verdient voortdurende aandacht. Werk en zingeving werden van oudsher wel met elkaar in verband gebracht, maar is dat eigenlijk nog wel zo? Wat kan werk eigenlijk voor iemand betekenen? Kan iemand er eer, erkenning, functie en identiteit aan ontlenen of juist niet? Of is dat iets dat vroeger wel gebeurde maar nu eigenlijk tot het verleden behoort?

Lees het artikel Werk, werk en nog eens werk op de website van het Financieel Dagblad.

Lees ook op Zinweb:
Werkend het graf in
Kan zorg een individuele plicht worden?
Verdringing of verandering?

Afbeelding: Fouquier ॐ via Compfight cc

Lucas van Heerikhuizen
Lucas van Heerikhuizen is afgestudeerd als master in de godsdienstwetenschappen. Momenteel is hij werkzaam als webdeveloper en WordPress docent. Tevens is hij actief als redacteur voor Zinweb.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *