Wat ging er mis bij de preek van Van Agt?

In vele media valt te lezen dat de preek van Dries van Agt die hij tijdens de Preek van de Leek hield is verstoord. Wat ging er mis? Misschien een kwestie van timing.

Preek van de Leek

Het idee van de Preek van de Leek is aardig: mensen die iets te zeggen hebben maar geen professionele voorganger zijn worden uitgenodigd om op de kansel plaats te nemen. Daar mogen ze hun verhaal vertellen. Het is een populair initiatief dat destijds in Amsterdam is gestart door Abeltje Hoogenkamp, destijds predikant van de Westerkerk. Dries van Agt, voormalig minister president van Nederland, was uitgenodigd om op 9 november een preek te komen houden.

Hoe het mis ging

Dat liep duidelijk uit de hand. Van Agt staat er wel bekend om controversiële standpunten in te nemen. Hij heeft vooral een reputatie wat betreft het Israël-Palestina conflict, waar hij sterk opkomt voor de Palestijnen. Dit is hem in het verleden ook wel op beschuldigingen van antisemitisme komen te staan.

Dat het Israël-Palestina conflict centraal zou staan was ook al bekend. In een video van Preek van de Leek (hieronder ook te zien) kondigt Van Agt dit al aan. Hij pakt het wel in een theologische benadering in, waar hij grijpt naar een verhaal uit het boek het boek Koningen: “Dat gaat over het kapen van land door de koning van Ahab, die pakt dat af van Naboth. En dat is een klinklare verwijzing, zo kun je het het beste verstaan, naar wat nu in het Midden-Oosten gebeurt door Israël, jegens de Palestijnen.”

De politieke geladenheid was duidelijk en ook al aangekondigd. De preek is verstoord door activisten. Zoals in een artikel van de Volkskrant te lezen valt: “Dominee Rob Visser vertelde dat een groep mensen in de kerk opstond en begon te schreeuwen. Volgens de dominee waren ze niet bereid tot enig gesprek en maakten ze van Agt uit voor ‘schoft’ en ‘huichelaar’.”

Waar het fout ging

De standpunten van Van Agt kennen zo dan ook een duidelijke politieke lading. Is het dan verkeerd dat mensen er voor kiezen om in het verweer te komen tegen zijn stellingen? Nee, uiteraard niet. Het is, om met Hans Achterhuis te redeneren, juist goed, omdat jezelf verstommen jezelf ook kwetsbaar maken is. Het is dus goed dat een groep het politieke toneel durft op te zoeken om de eigen onvrede uit te spreken en om de stellingen die een ander verkondigt aan te vallen.

Wat is er dan eigenlijk mis met het optreden van de actiegroep? Timing, zo lijkt het. Het lijkt er op dat de groep de bijeenkomst heeft willen verstoren. Zij waren er dan op uit om het Van Agt onmogelijk te maken om te spreken. Misschien hebben ze dus te vroeg opgetreden. Laat eerst maar eens deze man zeggen wat hij te zeggen heeft.

Misschien is het wel onzin die Van Agt verknodigt. Pas als zijn inhoud op tafel ligt kan daar echter over gesproken worden. Vervolgens is er dan de gelegenheid om zijn stellingen te onderzoeken en te vernietigen. Maar het intellectueel kapen van een bijeenkomst is wat dat betreft toch wat anders dan het vroegtijdig saboteren er van.

Het belang van instituten

Een dergelijke actie is bovendien ook niet slechts een aanval op Van Agt zelf, maar ook op het instituut dat deze bijeenkomst faciliteert. Dat is eigenlijk wel jammer. Het instituut zelf is waarschijnlijk geïnteresseerd in opzienbarende standpunten in het algemeen. Zelf laat het de waarheid wellicht in het midden en is het erop uit om iedereen in de gelegenheid te stellen diens standpunt te presenteren. De man op de kansel mag dan (intellectueel) aangevallen worden. Maar laat de kansel toch met rust.

Als je de mogelijkheid van een instituut om mensen de gelegenheid te geven te zeggen wat ze vinden wegneemt, dan kom je in een akelige positie terecht. Als je wederom het denken van Achterhuis volgt kom je tot deze conclusie: die instituten, de faciliterende partijen, de kansels en niet zij die erop plaatsnemen, mogen misschien wel bekritiseerd worden, maar toch niet verwoest. Zij maken een hoop mogelijk.

Bekijk de video van Van Agt hieronder.

Lees ook het artikel Activisten verstoren toespraak Dries van Agt in Amsterdamse Singelkerk op de site van de Volkskrant.
Lees ook het verslag van de Menno Simons-lezing van Hans Achterhuis.
Bezoek ook de website van Preek van de Leek 020.
Afbeelding: Preek van de Leek 020.

Lucas van Heerikhuizen
Lucas van Heerikhuizen is afgestudeerd als master in de godsdienstwetenschappen. Momenteel is hij werkzaam als webdeveloper en WordPress docent. Tevens is hij actief als redacteur voor Zinweb.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *