Fotograaf: Jordan Whitfield https://unsplash.com/@whitfieldjordan

Waarom kortere werkdagen tot gelukkigere werknemers leidt

Workin nine to five, what a way to make a livin’ zong Dolly Parton over het drukke werknemersbestaan. Wie weet is dit jachtige gevoel verleden tijd als we en masse kunnen genieten van meer vrije tijd dankzij de zesurige werkdag.

Zweden. Het land van Ikea, hoge alcoholprijzen en ongerepte natuur. En om er nog maar een cliché in te gooien, het land dat een goed sociaal stelsel op poten heeft gezet. Het meest bekend zijn de verlofdagen voor jonge ouders. Zowel moeders als vaders krijgen acht maanden ouderverlof en mogen nog eens 96 extra dagen opnemen in de periode dat het kind naar de basisschool gaat. En dat heeft de Zweedse samenleving geen windeieren gelegd. Zweedse vrouwen krijgen gemiddeld 1,89 kinderen wat voor Europese begrippen relatief hoog is. Het percentage werkende moeders van kinderen onder de zes jaar (79,2 procent) is bijna het hoogste in Europa. En ze werken niet alleen bijna evenveel als mannen (73,1 procent versus 76,5 procent in 2014) maar gaan daarnaast wekelijks gemiddeld slechts vijf uur korter naar hun werk, waardoor de gender pay gap relatief laag is (bron).

Meer tijd

Uit bovenstaande cijfers blijkt dat meer flexibiliteit op het werk kan bijdragen aan emancipatie en dat het leidt tot een betere balans tussen werk en privé voor ouders. Zowel vader als moeder kunnen er namelijk echt voor hun kind zijn. De moeder kan bijvoorbeeld borstvoeding geven als ze dat wil zonder zich de eerste tijd druk te maken over kolven in een schimmelig kopieerhok. En ook de vader, die in veel culturen helemaal wordt vergeten, kan meer tijd doorbrengen met zijn kroost en op die manier een goede band opbouwen. Naast deze flexibiliteit voor jonge ouders is er een nieuwe stap gezet, namelijk het introduceren van de zesurige werkdag. In plaats van acht uur gaan werknemers nog maar zes uur per dag naar het werk. Meer tijd voor jezelf, je gezin of hobby’s en dat allemaal voor hetzelfde loon. Tja, wie wil dat nou niet? De Zweedse overheid deed vorig jaar een test in het verzorgingstehuis Svartedalens in Göteborg en ook verschillende commerciële bedrijven deden de proef op de som. Het concept is overigens niet nieuw. Bij een vestiging van Toyota in Göteborg mochten medewerkers dertien jaar geleden al eerder uitklokken. En ook in de Verenigde Staten bij de Kellogs-fabriek werd in de jaren dertig met dit concept geëxperimenteerd, destijds om met name meer mensen aan een baan te helpen. De grote vraag is natuurlijk: ‘werkt’ het? Is het net zo’n succesverhaal als de ouderverlofdagen? En worden we er echt gelukkiger van?

 “Niet meer Facebooken scheelt veel tijd”

Het is gebleken dat de ingekorte werkdag inderdaad leidt tot minstens maar vaak zelfs hogere productiviteit en dat het zorgt voor gezondere, gelukkige en gemotiveerde werknemers. Dit bleek al bij Toyota. De directeur Martin Banck gaf in een interview aan dat er minder fouten werden gemaakt en werknemers gelukkiger zijn, minder vaak ziek zijn en dat het erg goed werkt voor het aantrekken van nieuwe werknemers.

Maria Bråth, CEO van internetmarketingbureau Brath, kan dit beamen. Zij schrijft op haar bedrijfswebsite dat ze ondanks kortere werkdagen niet alleen ongelofelijk zijn gegroeid, maar dat het ook fantastisch is als unique selling point bij het aantrekken van nieuwe en het behouden van werknemers. Linus Feldt, directeur van Filimundus, die de zesurige werkdag in 2014 in zijn bedrijf invoerde, zei dat het gemakkelijker is om geconcentreerd te blijven, dat je door een kortere werkdag de drive houdt om iets af te maken en dat je na het werk bovendien nog energie overhoudt. “Mijn werknemers gaan tevreden naar huis en komen de volgende dag blij terug. En omdat niemand uitgeput is, hebben we minder conflicten. Ik geloof erin dat als je werknemers gelukkig zijn, je bedrijf dat ook is.”

Uit de test in het verzorgingstehuis Svartedalens blijkt tenslotte dat met het invoeren van de dertigurige werkweek er vijftig procent minder ziekmeldingen kwamen in vergelijking met de controlegroep, dat er ruim zestig procent meer tijd was voor activiteiten met de ouderen en er werden minder lange vakanties opgenomen. Ook de medewerkers van Svartedalens rapporteerden dat ze zich veel beter uitgerust voelden en minder ‘on edge’. Daarentegen moesten er wel vijftien extra verpleegkundigen worden aangenomen en dat kostte ruim 600.000 euro.

Korte pauze

Als er meer medewerkers aangenomen moeten worden kán het inderdaad duurder uitvallen. Al hoeft dat niet, want als minder mensen langdurig ziek worden door stress scheelt dat op de lange termijn natuurlijk enorm. Deze berekening is helaas lastig te maken. Naast de angst voor hogere kosten is de kritiek dat het niet om de hoeveelheid tijd gaat, maar om de hoeveelheid stress die je ervaart. En als je dezelfde taken in minder tijd moet volbrengen, zou het zelfs nog meer stress kunnen opleveren. Het Britse bedrijf Senshi Digital heeft de zesurige werkweek heel onlangs na een proef van een maand definitief doorgevoerd. CEO Chris Torres zegt in een interview dat het vooral gaat om slimmer werken. “We werken driekwartier geconcentreerd aan een taak, houden dan even vijf minuten pauze en reserveren een halfuur voor de lunch in plaats van een uur. Er wordt niet meer gefacebookt of onnodig vergaderd.”

“Als je werknemers gelukkig en gezond zijn, is je bedrijf dat ook”

En daar lijkt inderdaad de crux te liggen. Er wordt lang niet overal echt efficiënt gewerkt. Kletspraatjes bij de koffieautomaat, even een reisje boeken, snel nog een telefoontje met thuis, rookpauzes, sociale media updaten en dan die eindeloos durende vergaderingen. Ook heerst er vaak een soort bedrijfscultuur dat je pas echt goed bezig bent als je veertig uur werkt. Maar het druk hebben of veel uren maken staat niet gelijk aan productief zijn.

Het is begrijpelijk dat korter werken eng klinkt. Je moet als managementteam eerst kunnen inzien dat je niet zo productief bent als je denkt in die acht uur op een dag, je moet iets durven loslaten dat lang gemeengoed is geweest en je moet je keuze waarschijnlijk honderd keer bij anderen verantwoorden. De resultaten van de proef in het verzorgingstehuis kunnen misschien niet zomaar één op één worden vertaald en korter werken op een dag is misschien niet voor iedere sector geschikt, maar het geeft wel iets aan. Namelijk dat acht uur werken niet perse zaligmakend is, dat er zeer waarschijnlijk meer kan worden gedaan in minder tijd en dat een betere verhouding tussen werk en privé als bonus ook nog meer gelukkige mensen oplevert. Maar om dat te bereiken moet wel eerst een sprong in het diepe genomen worden.

Claudia Pietryga
Claudia deed zowel een sociaal-agogische als journalistieke opleiding en is alweer bijna tien jaar freelance journalist. Ze schrijft het liefste over maatschappelijke onderwerpen en publiceerde onder meer stukken in de Flair, Hallo Jumbo, Spits, Het Parool, diverse blogs, lokale bladen en uiteenlopende (online) media voor met name ondernemers.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *