Vormgeven aan eigentijdse rituelen: een nieuwe traditie

Steeds meer mensen kiezen ervoor om belangrijke momenten in het leven te markeren met een ritueel. Ritueelbegeleiders bieden hierbij de helpende hand. In de komende weken leest u iedere dinsdag en woensdag op Zinweb een artikel over een ritueel. Vandaag aan het woord: Neanske Tuinman

 

Mijn interesse voor rituele vormgeving ontstond begin jaren negentig. Tijdens de viering van verschillende bijzondere momenten in mijn eigen leven, dat van familie en vrienden, dacht ik: `daar moet toch meer mee kunnen?!’.

De behoefte om op een eigentijdse wijze vorm te geven aan rituelen, bleek ook bij anderen sterk aanwezig. Geen mens kan zonder rituelen. Met een ritueel geven we uiting, ordening en zin aan belangrijke gebeurtenissen in ons leven. Rituelen zorgen voor continuïteit en samenhang in ons levensverhaal. Door uiteenlopende ontwikkelingen waren veel traditionele rituelen in Nederland echter de aansluiting bij onze beleving kwijtgeraakt. Maar slechts het afschudden van een knellende traditie bleek niet de oplossing. We misten iets. Hadden we het kind met het badwater weggegooid? Moesten we het wiel opnieuw uitvinden?!

Velen gingen op zoek naar nieuwe rituelen. Sommigen zochten het in het exotische, extravagante of commerciële. Tijdens mijn studie Humanistiek, in mijn afstudeeronderzoek en daarna als ritueelbegeleider, ging ik op zoek naar het authentieke, de bouwstenen van het verhaal. Ik specialiseerde mij in het verhaal achter het ritueel, of moet ik zeggen het verhaal in het ritueel. Naast een aantal andere kenmerken bestaat een ritueel naar mijn idee namelijk, net als een verhaal, uit vijf elementen: plaats, tijd, personages, een thema en een verhaallijn.

Een ritueel ís eigenlijk een verhaal! Je zet tijdelijk een spotlight op een deel van je levensverhaal en vertelt:
`Er was eens…’, waarmee de plaats, het tijdstip of tijdsverloop, de betrokkenen bij en het thema van het ritueel worden ingeleid.
`Op een goeie dag…’ verbeeldt de directe aanleiding van het ritueel.
De climax van het verhaal is in het ritueel meestal het moment waarop de overgang naar een nieuwe situatie wordt gesymboliseerd, bijvoorbeeld het uitspreken van de trouwgelofte of het daadwerkelijk afscheid nemen van een dierbare.
In de afloop horen en zien we hoe het verder gaat met de `hoofdpersonen’.
Tot slot eindigt een ritueel met een `moraal van het verhaal’ of een wens: als het even mee zit `…en ze leefden nog lang en gelukkig!’ of `…en ze leefden lang en stierven gelukkig!’.

Elk verhaal is een persoonlijk verhaal en maakt tegelijk deel uit van een groter verhaal, een traditie. Een traditie die niet persé voorschrijft hoe het hoort, maar handvatten kan leveren voor een gedeelde doch eigen invulling: een nieuwe traditie!

Ik wens u een bloeiende nieuwe traditie!

Neanske Tuinman is werkzaam als ritueelbegeleider, humanistisch geestelijk verzorger en trainer. Meer informatie is te vinden op www.denieuwetraditie.nu (binnenkort) en www.ceremoniecollectief.nl

Claudia Pietryga
Claudia deed zowel een sociaal-agogische als journalistieke opleiding en is alweer bijna tien jaar freelance journalist. Ze schrijft het liefste over maatschappelijke onderwerpen en publiceerde onder meer stukken in de Flair, Hallo Jumbo, Spits, Het Parool, diverse blogs, lokale bladen en uiteenlopende (online) media voor met name ondernemers.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *