Verborgen leven (5)

Van 18 november 2011 tot en met 29 januari 2012 wordt in het Historisch Museum Arnhem een tentoonstelling gehouden over ‘Verborgen leven, Arnhemse mystiek‘. Dit blog vormt een onderdeel van de toespraak van Miek Pot die zij hield bij de opening van de tentoonstelling over de zusters Agnieten die daar leefden in de 16e eeuw.

Vandaag deel 5 in deze serie. De vorige artikelen vindt u als u op deze pagina doorscrollt naar onderen.

Werken aan de verbinding met je zelf, onze ziel, het goddelijke, God in onszelf. Dat zou wel eens de kwaliteit van onze verbinding met de buitenwereld ten goede kunnen komen. Want door ons te vervreemden van ons zelf, verliest de verbinding met de buitenwereld meer en meer aan kwaliteit. Ook hier mogen zij een voorbeeld voor ons zijn, de contemplatieve zusters van Arnhem. Deze kwaliteit van leven heeft hen de storm des tijds doen weerstaan. De Reformatie betekende vanaf 1578 het einde van een katholieke samenleving in Arnhem. De zusters hielden het vol tot in de 17e eeuw door een verbod op het aannemen van novicen. Hun uithoudingsvermogen en taaiheid hebben ongetwijfeld met de kwaliteit van hun leven te maken gehad.

Die kwaliteit was er. Daarvan getuigen de vele waardevolle handschriften. Ik noem er enkele van en de stroming die ze vertegenwoordigden.
Natuurlijk de Rijnlandse mystici waaronder: Johannes Tauler, Henricus Suso, Geertruid van Helfta en Meister Eckhart.
Op een lijn daarmee natuurlijk de mysticus uit de Vlaamse contreien: Jan van Ruusbroec.

Verder waren er de cisterciensers waaronder natuurlijk de bekendste: Bernardus van Clairvaux en Koenraad von Eberbach.
Tenslotte vele vertegenwoordigers van de Moderne Devotie. De mystiek van de nonnen evolueerde zich echter van die van “sponsae Christi” (bruiden van Christus) tot de meer intellectuele en metafysische mystiek van de Rijnlanders. De Keulse Kartuize van Sint Barbara speelde daarbij een heel belangrijke rol in het kopiëren en ter perse gaan van verschillende handschriften. Zij voerden ook vertalingen uit van de volkstaal naar het meer algemene Latijn.

Het is duidelijk uit dit alles dat de zusters een rijk gedachtegoed hadden en dat koesterden. Intelligente, onderlegde vrouwen uit vaak de hogere kringen van de samenleving. Dit fundament vormde een flinke ondersteuning voor hun innerlijke leven. Een leven van verstilling, rust en altijd maar leger en leger worden aan prikkels, bewegingen en onrust, moet gevoed worden. Het is zoals Jezus al in het Evangelie zei: “wanneer de onreine geest weggaat van de mens, trekt hij door oorden zonder water en zoekt rust; en als hij die niet vindt, zegt hij: ik zal terugkeren naar mijn huis waaruit ik ben weggegaan. Bij aankomst vindt hij het geveegd en versierd; dan trekt hij er op uit en haalt er andere geesten bij, boosaardiger dan hijzelf, een zevental; die komen er binnen en houden er huis; zo wordt het op het laatst met die mens erger dan in het eerst.” Naardense Bijbel; vertaling Pieter Oussoren.

Miek Pot
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *