Veerkracht om crises onder ogen te zien

Mijn relatie met mijn natuurlijke omgeving is een weerspiegeling van de relatie die ik met m’n innerlijke Zelf heb. Als ik me erger aan iets bij een ander, dan vraag ik me meteen af, welke verdrongen schaduw de ander bij mij triggert? Ik probeer zo weinig mogelijk met de vinger naar de ander wijzen, zeker niet naar de natuur, als dieterugslaat en tracht ook minder af te reageren op een zondebok.

Ik denk nu meer dan voorheen in termen van eenheidsbewustzijn en tevens dat we als geheel  minder goed omgaan met de aarde, waardoor er soorten onnodig uitsterven en we onnodig ons eigen leefklimaat verzwakken.

Net als banken zijn ook fabrieken een deel van het geheel en van ons. Zij betalen belasting en wij kopen hun producten die duurder zouden zijn, als hun graad van vervuiling lager is. Zowel de economische als de ecologische impasse is met andere woorden tevens een spirituele crisis. Spiritualiteit? Dat woord zou gewoon moeten zijn in onze gesprekken. Maar mag ik vandaag dat woord wel gebruiken in onze stress- angst- en mentale samenleving, dus spiritualiteit, waarvan verbinding, reflectie, dienen en bezieling belangrijke kenmerken zijn?

Verbinding? Ja, verbinding met de natuur, met de ander en het Absolute, zonder welke we afgescheiden raken. Reflectie? Ja, reflectie die er toe leidt dat we iets minder in het hoofd zitten en meer vanuit het hart gaan opereren. En bezieling? Zeker, bezield zijn doet ons stralen en leidt er toe dat we ons bewustzijn gaan verruimen. En dienen? Ja, een dienen waardoor we gaan werken aan een rechtvaardige, vreedzame en liefdevolle wereld. Vreedzaam en liefdevol richting mens en natuur, mede ook omdat we denken in termen van (kosmische) eenheid.

Misschien hoor ik: So what spiritualiteit? Die hebben we al 2000 jaar. Dan zeg ik prima, maar het is juist een probleem dat hindoeisme, jodendom, boeddhisme, christendom en islam, bijna allen opgebouwd rond een persoon, lang terug in andere omstandigheden zijn ontstaan en wij nu in een heel andere situatie leven. Dit is een tijd van culturele dynamiek, (digitale) globalisering, individualisering en andere vormen van intensieve interactie, waardoor er nu andere mens- en godsbeelden zijn dan 3000 jaar terug en we dus worden aangemoedigd naar binnen te gaan, onze goddelijke vonk te ontdekken en in de geest van Christus, Franciscus of Boeddha de eigen individuele spiritualiteit of mystiek ter hand te nemen. En ons zo te bevrijden uit de ecologische crisis en die van matheid en eenzijdige moderniteit.

Ik zie in de samenleving naast dat we niet goed omgaan met de aarde nogal wat emotionele vervreemding. Dat is een extra teken aan de wand, omdat bezield leven niet een leer of  verzameling geboden is, iets wat helaas in de religie wat de overhand kreeg en zo tot moralisme leidde. Is moralisme niet een tegenpool van veerkracht? Anderzijds zijn er in de wereldreligies en seculiere tradities ook kernwaarden als de gulden regel, vrede door recht, liefde en compassie, die nog erg goed bruikbaar zijn. De moderne spiritualiteit omarmt die, maar pleit tevens voor zorg voor aarde en natuur, terwijl om de bezieling en goddelijkheid weer terug te krijgen in de samenleving, zij ook duidelijk is over het belang van onze positieve aanwezigheid, een aanwezigheid vanuit zielenkracht en uitstraling van vriendelijkheid in plaats van het uitspreiden van een intimiderende en dus vervuilende energie.

Een blije stemming is dus een goed cadeau om aan de planeet te geven, nu we weten dat alles energie en er Energieveld om ons heen is, van waaruit alles wat we er aan woorden en gedachten in gooien, terugkaatst naar onze cellen door de kosmische Wet van Aantrekking. Het zich bewust zijn van de Kracht van de Geest of de Gedachte geeft kortom veerkracht om crises onder ogen te zien.

Deze column is uitgesproken op een milieutweedaagse in het Franciscaanse klooster Stoutenburg.

Hans Feddema
Hans Feddema is antropoloog en publicist en organisator van het Filosofisch Café Leiden. Hij studeerde geschiedenis en antropologie. Na zijn studies aan de Vrije Universiteit en aan de Universiteit van Amsterdam was hij jarenlang werkzaam als universitair docent, onderzoeker, journalist en politicus. In 1989 was hij een van de ruim tien oprichters van GroenLinks.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *