Troostende Allerzielenconcerten

In de rooms-katholieke kerk is het gebruik op 2 november in een viering de overledenen van het afgelopen jaar te gedenken. Dit mooie gebruik is vanuit de kerk opgenomen in onze cultuur. Ondanks, of misschien kunnen we beter zeggen: tegelijk met de ontkerkelijking is Allerzielen een gedachtenisviering geworden die georganiseerd wordt door crematoria, uitvaartondernemers, of begraafplaatsbeheerders. Kunstenaars hebben zich met de Allerzielenviering geëngageerd onder de noemer Allerzielen alom, een initiatief van Ida van der Lee.

De laatste jaren zien we dat Allerzielen ook gethematiseerd wordt in concerten. Heel nadrukkelijk werd dit verwoord door het Concertgebouworkest, twee jaar geleden, toen besloten werd jaarlijks in het najaar een requiem te programmeren. In het tijdschrift Preludium lezen we:

‘Iedereen kan een eigen invulling aan een traditie geven, en stilstaan bij wat er in zijn of haar omgeving aan dramatisch verlies is. Een requiem kan heilzaam zijn en rust brengen en het verlies omzetten naar acceptatie. Het orkest kan met tradities schoonheid als deel van iemands leven verankeren en het publiek verbinden. De kerk loopt leeg, maar de concertzaal loopt vol.’ 

Een meerstemmige zetting van het requiem of andere muziek waarin verdriet en troost uitgedrukt worden, staat op het programma: het Requiem van Fauré, het Deutsches Requiem van Brahms, De trein naar Sobibor van Dijker, het Psalmenrequiem van Manneke enzovoort. 

Het is niet eenvoudig te achterhalen welke bijdrage deze Allerzielenconcerten leveren aan het verwerken van verdriet. Hoe kan het dat muziek voor heel veel mensen troostend en helend werkt? In mijn onderzoek naar Allerzielenconcerten probeer ik de troostende werking die van deze concerten uitgaat te begrijpen. Uit interviews blijkt dat luisteraars zich laten meevoeren door de klank, ze worden erin opgenomen en even lijkt de tijd stil te staan. Het luisteren naar muziek kan leiden tot diepe ervaringen van verbondenheid, over grenzen van tijd en ruimte heen. 

Martin Hoondert, universitair onderzoeker ‘Muziek, religie en ritueel’ aan de Universiteit van Tilburg
Foto: guioconnor/flickr

 

Een greep uit de Allerzielenconcerten in het land:

 

Ein Deutsches Requiem
Johannes Brahms
Door Bachkoor Holland o.l.v. Gijs Leenaars
Datum: zaterdag 27 oktober
Locatie: Marekerk te Leiden
Kaarten: 30 euro
Info: www.bachkoorholland.nl 
Bestellen 

Lux Aeterna
Fauré, Tavener, Mendelssohn, van Baest, van Merode
Door: Gemengd koor Cantiqua en Gemend koor Vredeskerk
Datum: zaterdag 3 november 
Locatie: Vredeskerk te Tilburg
Kaarten: 10 euro in vvk. 12,50 a.d. kerk
Info: www.cantiqua.nl
Bestellen 

Requiem voor ….
Ongeëvenaarde B-motetten: 
Motetten van Bach en Brahms
Door: Cappella Amsterdam o.l.v. Daniel Reuss
m.m.v. Marcel Ponseele (barokhobo)
Datum: zondag 4 november
Locatie: Gudulakerk te Lochem
Kaarten: 25 euro
Info: www.stichtingrequiemlochem.nl
Bestellen

Requiem en Stabat Mater van Verdi
Door: KCOV-Excelsior o.l.v. Wim van Herk
Datum: dinsdag 6 november
Locatie: Concertgebouw te Amsterdam
Kaarten: 39 euro
Info: http://www.kcov-excelsior.nl
Bestellen

Claudia Pietryga
Claudia deed zowel een sociaal-agogische als journalistieke opleiding en is alweer bijna tien jaar freelance journalist. Ze schrijft het liefste over maatschappelijke onderwerpen en publiceerde onder meer stukken in de Flair, Hallo Jumbo, Spits, Het Parool, diverse blogs, lokale bladen en uiteenlopende (online) media voor met name ondernemers.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *