Tot rust komen

Over een belangrijk thema uit het boek Leviticus. Een boek, waarvan we de naam beter zouden kunnen weergeven vanuit de Hebreeuwse naam: Wajikra, Hij roept!

Tijd genoeg

In Leviticus 25, 1 t/m 7, wordt de hoorder opgeroepen te rusten na gedane arbeid. En dan niet meteen gaan rekenen in de trant van “wat kost me dat?”

Wie nog wat verder doorleest komt zelfs een jubeljaar tegen als een serieus advies. Het vijftigste jaar, durf dat te vieren en dat kan alleen als niemand van dat feest wordt uitgesloten. En begin daarna opnieuw. Niet de rijken als rijken en de armen als armen. Herverdeling, herverkaveling, nieuwe ronde, nieuwe prijzen en iedereen mag meedoen!

Goede rust roest niet

Tot rust komen, ophouden met werken, gratis eten en drinken, een heel jaar lang. Voor mens en dier, voor al wat leeft.

Je zou bijna denken, dat het om een nieuwe superstunt van Ikea of van een supermarktketen gaat. Even doorlezen naar de kleine lettertjes en dan zal gratis vast weer niet voor niks zijn.

Het is echter een oeroude tekst uit Leviticus, het derde Bijbelboek. Wie de tekst geschreven heeft weten we niet, maar het gaat ook niet om de schrijver, het gaat om degene die de tekst voor zijn of haar rekening neemt. En dat gebeurt door hem te lezen, of nog liever, uit te spreken, te roepen in feite.

En dat is nou precies, waar de schrijver van dit Bijbelboek alle nadruk op legt. Daar zouden we meteen achter gekomen zijn, als we in onze positie van de kerk als geloofsinstituut niet zo eigenwijs waren geweest om de oorspronkelijke tekst van het boek aan te passen in de richting van ons denken in hokjes, regels en wetten. Zo’n gedrocht van een naam rolde er door dat denken haast vanzelf uit: Leviticus, wetten.

Geen wettiscisme

Als het nu ergens in dat boek niet om gaat is het dáárom. Ik kan me er nòg over opwinden als ik erover nadenk. Wajikra, heet het boek en dat betekent: Hij roept!

De spreker die ten tonele wordt gevoerd is niemand minder dan de Eeuwige zelf! En de context is die van een volk armoedzaaiers, op zoek naar goed land, wat zoveel betekent als een menswaardig leven. Zonder de hectiek van worden opgejaagd en afgemat. Zonder de vernedering tot nummer en productiefactor.

Maar leven, welzijn, genoeg hebben om van te leven en uitrusten als je moe bent.

Dat leven zoeken de mensen die vermoeid en belast zijn en er doet een verhaal de ronde, dat ze niet alléén zoeken, want dan verdwalen ze. De Eeuwige, dat grote geheim tussen hemel en aarde, dat we God zijn gaan noemen, gaat met de mensen mee, op weg naar goed land, waar leven leven mag heten.

Als jullie er zijn…., zo roept Hij…, dan….. niet alle dagen zwoegen, zweten en niet alle uren omzetten in geld. Eens in de zeven jaar doen we het een jaar lang helemaal anders. Ontspannen, op verhaal komen. Mens en dier, baas en knecht, van hoog tot laag, delen wat voorhanden is en genieten als grootste gebod.

En nu dan?…

Ik weet best: dit verhaal zo maar even een, twee, drie overzetten in onze dagen gaat natuurlijk niet.

Maar dat is geen goede reden om er in onze productie- en prestatiemaatschappij niets mee te doen. Want we zien het voor ons en als we het zelf al niet zien wordt het ons voorgeschoteld in de krant en op de beeldbuis: We worden geleefd en gemangeld in het schema: tijd, geld, werk, haast en druk. 

Ik dicht de woorden van het derde Bijbelboek, waarvan ik de Latijnse naam niet meer over de lippen krijg een brandende actualiteit toe. Niet omdat ik er iets over roep, maar omdat de schrijver het gezag van de woorden toekent aan God. Hij roept!

Vertalen is vertellen

Ik wens de kerk toe, dat ze bij de volgende Bijbelvertaling de titel van het derde Bijbelboek aanpast en nog belangrijker vind ik het, dat we, liefst in oecumenisch verband, eens heel goed nadenken, wat het instellen van een sabbatsjaar voor onze kerk en voor onze wereld zou kunnen inhouden en betekenen. Want in een steeds sneller doordraaiende en doordravende wereld moeten we toch op de één of andere manier eens verder zien te komen dan wat in de dierenwereld normaal is: de survival of the fittest. In Gods mensenwereld is dit absoluut niet normaal, zo roept de Eeuwige vanuit Leviticus. Laten we daar nu eens rustig over nadenken.

Om vervolgens tot een manier van doen te komen, die de geest van het sabbatsjaar niet weerspreekt maar ademt. Tot zegen van mensen en tot eer van God. 

Dit artikel is geschreven door Ko Brevet. Hij is actief als emeritus predikant te Lochem.

Afbeelding: sprookjeshuwelijk via Compfight cc

Claudia Pietryga
Claudia deed zowel een sociaal-agogische als journalistieke opleiding en is alweer bijna tien jaar freelance journalist. Ze schrijft het liefste over maatschappelijke onderwerpen en publiceerde onder meer stukken in de Flair, Hallo Jumbo, Spits, Het Parool, diverse blogs, lokale bladen en uiteenlopende (online) media voor met name ondernemers.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *