Thuisblijverspreek – Matthijs de Vries 'Klop het stof van je af'

De ‘thuisblijverspreek’ is deze keer van Matthijs de Vries. Alle thuisblijverspreken worden gearchiveerd in een map onder deze naam. De vorige preken vindt u ook als u naar de onderzijde van deze pagina doorscrollt.

Klop het stof van je af!

Jesaja 52. 1-6, Marcus 6.6b-13

 De Rolling Stones bestaan 50 jaar. En dit weekend habben we Rock around Giethoorn in het dorp. Zaterdag- en zondagavond was er in elk restaurant en elke kroeg een optreden van een rockband. Als we letten op het thema van de dienst “klop het stof van je af”, dan zou de vraag terecht zijn, of er dan ook meer rock ’n roll zou moeten zijn in de kerkdienst.  De kerk heeft immers last van een stoffig imago, en moet dat van zich afschudden! Ik wil niets afdoen aan het koor Sweet Kate dat hier voor ons staat, met haar schitterende, klassieke muziek. – Gods woord omgezet in klank en pure schoonheid, waar je naar blijft luisteren, om er helemaal in mee te gaan. – Maar we spelen wel op safe. Zou het niet van meer durf getuigen als we hier de “Strolling Bones”, hadden uitgenodigd?  Hadden we niet meer Bono Vox moeten hebben in plaats van Pastor Bonus? Dat had pas volle zalen getrokken! Dán hadden we pas het stoffige imago van ons afgeschud!

De inhoudelijke vraag die we eerst moeten beantwoorden, voordat we zo ver zouden gaan: past rock ’n roll wel in de kerk? Is daar een inhoudelijke reden voor te geven? Want zo op het eerste gezicht zou er helemaal niets op tegen zijn. Want rock ’n roll heeft immers een kerkelijke achtergrond. Welbeschouwd komt onze huidige rockmuziek ook voort uit de zwarte bluesmuziek en de negro spirituals waarmee de slaven in Amerika zich afzetten tegen hun onderdrukking, de muziek waarin ze de geestelijke vrijheid beleefden die ze in het dagelijks leven zo misten. Zo zingend, spelend en dansend klopten ze ’s avonds het stof van de plantages van hun voeten, en vergaten ze even de kettingen en voetboeien die daaraan vastzaten. Want als we het vandaag hebben over “het stof van je afschudden”. “Klop het stof van je af en sta op!” dan staat het stof voor de slavernij, voor de ballingschap. Het staat voor het keurslijf van Egypte, de ketenen van de gevangenschap van Sion. We horen bij wijze van spreken Boney M, by the rivers of Babylon. En heeft iemand ooit mooiere gospelliedjes gemaakt en gezongen als de King of rock ’n roll zelf: Elvis Presley?

In Markus staat het stof van je afkloppen ook voor het bijbelse begrip opstaan, opstanding. Opstaan en verder gaan, het stof van de dood, de kluisters van het graf van je voeten afschudden ten teken dat je niets meer te maken wilt hebben met de mensen die niet naar je willen luisteren. Het is een teken dat je daar lak aan hebt, zoals een tiener die hard de deur achter zich dicht slaat en de muziek op 11 zet als zijn ouders hem niet serieus nemen. Ook dan sta je op, om met geheven hoofd de vrijheid op te zoeken, -vrijheid- je niet te laten kluisteren door wat dan ook.

Inhoudelijk zou er zo op het eerste gezicht weinig reden zijn om geen rock ’n roll in de kerk te hebben. Beiden zijn tegen slavernij, tegen onderdrukkking, tegen ballingschap, en voor geestelijke vrijheid.

Rock ’n roll en de kerk staan dus beiden voor geestelijke vrijheid. Maar de weg is niet het zelfde. De huidige Rock ’n roll, die voortkomt uit de blues, zoekt de directe weg. Rock ’n roll zegt: “mens als je vrij wilt zijn, wees dan vrij! Scheur je los van alles wat je bindt. Klop het stof van je af van kleinburgerlijkheid en zogenaamde goede zeden. Wees eerlijk en wees jezelf. Spiegel jezelf niets voor en laat je geen overtuigingen van anderen aanpraten. Volg je eigen hart”. Dat is zo’n beetje de weg van Rock ’n roll. In de jaren ’60 was dat nieuw en ging dat gepaard met bepaalde muziek, bepaalde kleder- en haardracht en sinds dien hebben we popcultuur, jongerencultuur die zich afzet tegen de cultuur van de volwassenen. En daar hoort de kerk ook bij. Hoe krampachtig die ook haar best deed en doet om jongeren te interesseren via de beatmis, relipop, gospelgroepen en dergelijke.

De kerk zoekt de weg naar de geestelijke vrijheid op een andere manier. Het is de lange, ingewikkelde weg –de smalle weg zo u wilt- van de gebondenheid. De gebondenheid aan God via Christus: het verbond. Het klinkt tegenstrijdig om bevrijding te zoeken via een verbond. In Jesaja staat: voor niets zijn jullie verkocht, zonder geld koop ik jullie weer vrij. Door het verbond van God met zijn volk is dit mogelijk: de Heer staat zelf borg voor de vrijheid van zijn volk. Zo staat ook Jezus zelf persoonlijk borg voor onze vrijheid, als wij vertrouwen hebben in de weg die Hij ons wijst. Dit is niet de gemakkelijkste weg. Een weg die voor Jezus zelf aan het kruis eindigde én daar voor ons begon. En toch is er geen mens zo vrij geweest als Hij. Hoe vrij kon hij zich opstellen tegenover de gevestigde machten van de schriftgeleerden, en van de Romeinen! Zo vrij, dat zelfs geen graf met een zware steen ervoor Hem gevangen kon houden! Zijn “Rolling Stone”, was de steen die van het graf wegrolde! En die zelfde vrijheid kunnen ook wij vinden als we ons vrijwillig willen binden aan de weg van Jezus.

En wie staat borg voor onze vrijheid? In de bijbel is het de Heer zelf. Niet dat wij mensen dat altijd zo voelen, laat staan het daar altijd mee eens zijn. En dat, beste mensen, zien we ook inhoudelijk terug in de Rock ’n Roll. De muziek die gaat over de mens die verlangt naar vrijheid, maar die vaak vast zit in worsteling met pijn en verdriet in het leven. Die worstelt met het kwaad, met onreine geesten en demonen. Demonen die de leerlingen van Jezus moeten uitdrijven.

Aan onreine geesten en demonen, wordt in de bijbel het kwaad toegeschreven. En laten De Stones daar ook een liedje over hebben, een song met de titel Sympathy for the devil. Hierin neemt Mick Jagger de rol op zich van de duivel, die de schuld van oorlogen en onrecht in de wereld op zich neemt. Hij ziet zich als de drijvende kracht achter het kwaad, waardoor goede machten, bijvoorbeeld revoluties die tot vrijheid leiden, überhaupt in beweging komen. “ what’s puzzling you Is the nature of my game” wordt er gezongen. Wat je verbaast, is de aard van mijn spel: dankzij het kwaad komt het goede tot aanschijn. Om die reden zouden we sympathie voor de duivel moeten hebben. Door het spel van de duivel komen wij in beweging om ons zelf van het kwaad te verlossen.

Wij zien dit eerder omgekeerd: wij verkondigen juist dat Jezus de schuld op zich genomen heeft. God zelf heeft in Jezus de schuld van alle kwaad op zich genomen en van ons weggedragen, waardoor wij verlost zijn en tot iets goeds kunnen komen. Daarom mogen wij het stof van ons afschudden en bevrijd weten. We mogen juist niet de duivel dankbaar zijn, maar we moeten God dankbaar zijn. Dat is het ingewikkelde van de boodschap. Dat is wat die mensen niet willen horen, die de schuld liever bij een ander zoeken. Daarom werden de leerlingen weggestuurd en moesten ze het stof van hun voeten afschudden. Het moeilijke van de boodschap is, dat niet de schuldige, de duivel, maar een onschuldige, Jezus, de schuld draagt. En daarmee de duivel en zijn demonen, hun macht afpakt. En gek genoeg is dat de ultieme bevrijding. De bevrijding via het verbond. Niet de duivel staat borg voor onze vrijheid, maar God zelf.

Ik zelf houd van rock ’n roll. Ik heb gedanst op Sympathy for the Devil. Maar ik weet dat dit niet te verenigen is met wat Sweet Kate gezongen heeft in Surrexit Pastor Bonus: “De goede Herder is opgestaan, die zijn leven voor zijn schapen heeft gegeven, waardig om voor zijn kudde te sterven. Halleluja. Der Gute Hirte ist auferstanden, der sein leben für seine Schafe gegeben hat. Würdig für seine Herde zu sterben. Halleluja“. Toch leert Rock `n Roll mij iets waardevols. Geen sympathie voor de duivel, maar compassie voor de mens in zijn gebrokenheid. Mededogen met de schuldige in zijn worsteling met vragen waar hij aan ten onder dreigt te gaan. Maar de boodschap van Jezus wijst mij de weg om deze gebrokenheid en worsteling te boven te komen. Dankbaar mag ik het stof van mijn voeten afschudden en licht bepakt op reis gaan.

Amen

Claudia Pietryga
Claudia deed zowel een sociaal-agogische als journalistieke opleiding en is alweer bijna tien jaar freelance journalist. Ze schrijft het liefste over maatschappelijke onderwerpen en publiceerde onder meer stukken in de Flair, Hallo Jumbo, Spits, Het Parool, diverse blogs, lokale bladen en uiteenlopende (online) media voor met name ondernemers.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *