Thuisblijverspreek – Andries Ekhart

De thuisblijverspreek is deze week van ‘pommerant’ en locoburgemeester van Leeuwarden Andries Ekhart. Hij ging voor tijdens de Pommerant als Predikant-reeks in Leeuwarden. De friese variant van Preek van de Leek, waar vooraanstaande Friezen de kansel beklimmen. Ga voor meer info naar www.pommerantalspredikant.nl

 

Lezing: originele tekst van Mattheus 20 

Het is met het koninkrijk van de hemel als met een landheer die er bij het ochtendgloren op uit trok om dagloners voor zijn wijngaard te zoeken. Nadat hij met de arbeiders een dagloon van een denarie was overeengekomen, stuurde hij hen naar zijn wijngaard.

Drie uur later trok hij er opnieuw op uit, en toen hij anderen werkloos op het marktplein zag staan zei hij ook tegen hen: “gaan jullie ook maar naar de wijngaard, de betaling zal rechtvaardig zijn”.

En ze gingen erheen. Rond het middaguur ging hij er nogmaals op uit, en drie uur later weer, en handelde als tevoren. Toen hij tegen het elfde uur van de dag nog eens op weg ging, trof hij een groepje dat er nog steeds stond. Hij vroeg hun: waarom staan jullie hier de hele dag zonder werk”? “ Niemand wilde ons in dienst nemen,” antwoordden ze. Hij zei hun: “ Gaan jullie ook maar naar de wijngaard”.

Toen de avond was gevallen, zei de heer van de wijngaard tegen zijn rentmeester: “roep de arbeiders bij je en betaal hun het loon uit. Begin daarbij met de laatsten en eindig met de eersten. En zij die er vanaf het elfder uur waren, kwamen naar voren en kregen ieder een denarie. En toen zij die als eersten waren gekomen naar voren stapten, dachten ze dat zij wel meer zouden krijgen. Maar ook zij kregen ieder die ene denarie. Toen ze die in handen hadden, gingen ze bij de landheer hun beklag doen. “Die laatsten hebben een uur gewerkt en u behandelt hen zoals u ons nu behandelt, terwijl wij het onder de brandende zon de hele dag hebben volgehouden”. 

Hij gaf een van hen ten antwoord: “ Beste man, ik behandel je toch niet onrechtvaardig? Je hebt toch ingestemd met het loon van een denarie? Neem dan aan wat je toekomt en ga! Ik wil aan die laatsten nu eenmaal hetzelfde betalen als aan jou. Of mag ik met mijn geld niet doen wat ik wil? Zet het kwaad bloed dat ik goed ben?”

Zo zullen de laatsten de eersten zijn en de eersten de laatsten. 

 

Mattheus 20 anno 2012

Er is sprake van een economische crisis. De werkloosheid is hoog. Veel mensen hebben hun baan verloren of dreigen die te verliezen. Het wordt de hoogste tijd voor een nieuw koninkrijk der hemelen, of te wel de verzorgingsstaat moet opnieuw worden uitgevonden. Laten we hopen dat het kabinet Rutte 2 er ook zo over denkt!

Bestrijding van de werkloosheid is prioriteit nummer 1. Een werkgever besluit daarom actie te ondernemen. Hij heeft personeel nodig en meldt zich ‘s ochtends bij het werkplein aan de Tesselschadestraat. Hij wordt uitvoerig voorgelicht over alle gemeentelijke regelingen. Wil hij een subsidiebanen, wil hij banen met looncompensatie of loondifferentiatie, wil hij mensen laten werken met behoud van uitkering, wil hij mensen met een beperking in dienst nemen, wil hij 55-plussers een kans geven of wil hij jongeren in dienst nemen om de jeugdwerkloosheid te bestrijden.

U ziet de gemeente maakt nogal wat onderscheid in soorten werkzoekenden en de daar aan gekoppelde subsidies. De werkgever besluit om af te zien van deze regelingen en zegt zelf garant te willen staan voor de denarie, laten we zeggen het minimumloon en geen onderscheid te maken in soorten werkzoekenden. Iedereen is welkom te werken naar vermogen. Spontaan neemt hij alle op dat moment aanwezige werkzoekenden in dienst.

In de loop van de dag heeft hij nog meer arbeiders nodig en opnieuw gaat hij naar de Tesselschadestraat en neemt de dan aanwezige werkzoekenden in dienst.

Dit herhaalt zich een paar keer die dag. Aan het eind van de dag geeft hij zijn boekhouder opdracht om iedereen hetzelfde salaris uit te betalen, ongeacht het aantal uren hij die dag gewerkt heeft. De vraag is nu natuurlijk is dit een domme of een slimme werkgever? En wat vinden de arbeiders ervan dat iedereen hetzelfde loon heeft gekregen? Voer voor de vakbonden denk ik. In mijn ogen is de werkgever in dit geval een maatschappelijk verantwoord ondernemer. En terecht zijn de laatsten de eersten en krijgt iedereen wat hem toekomt. In de moderne verzorgingsstaat hebben mensen recht op een bestaansminimum, ook zij die een beperking hebben.

Het is dan jammer te zien dat hier momenteel weinig rekening mee wordt gehouden. Wat gaat er gebeuren met de sociale werkvoorziening en dan met name voor die mensen die eigenlijk alleen maar beschut binnen kunnen werken? Natuurlijk, iedereen die kan werken moet ook werken, als er werk is tenminste. Maar hou wel degelijk rekening met verschillen tussen mensen, ontzie de zwakkeren, laat de sterkste schouders de zwaarste lasten blijven dragen! En vergeet niet dat de meeste werkzoekenden ook kinderen hebben! En speciaal daarover gaat het vervolg van mijn preek.

Preek

In Leeuwarden is er sprake van relatief veel armoede onder kinderen. Ruim 16 % van de kinderen in onze stad, een kleine 3000 van hen leeft in een gezin met een minimum- inkomen. Met name bij eenoudergezinnen komt dit veel voor. In mijn baan als leraar en conrector kwam ik dit probleem regelmatig tegen. Geen geld voor de schoolreis, de noodzakelijke computer etc. Ik heb mij dan ook erg verbaasd, buitengewoon gestoord aan het feit dat het demissionaire kabinet op de valreep heeft besloten om zich te gaan bemoeien met het gemeentelijke armoedebeleid.

De jongerenpas, die het mogelijk maakt om deel te nemen aan sportieve of culturele activiteiten of andere gemeentelijke regelingen zoals bv de collectieve ziektekosten-verzekering mag nog uitsluitend verstrekt worden aan gezinnen tot 110% van het minimuminkomen. De reden die hiervoor wordt gegeven is, dat de prikkel om te gaan werken daardoor vergroot zal worden. Pure onzin volgens mij. In mijn ogen vergroot je het probleem alleen maar. Nog minder kansen om te participeren in de maatschappij, nog meer kans op uitsluiting, hetgeen funest kan zijn voor je latere ontwikkeling. Ik hoop dat het nieuwe kabinet terugkomt op dit idiote besluit, net als het gelukkig niet doorgaan van de huishoudtoets.

Wat moet er dan wel gebeuren. In mijn ogen zullen gemeenten en in dit geval andere instanties, waaronder de kerken, net als in het verleden meer moeten gaan samenwerken. Er zijn allerlei gemeentelijke regelingen en allerlei particuliere initiatieven die los van elkaar proberen iets te doen aan dit schrijnende probleem. Maar iedereen vindt zijn eigen oplossing natuurlijk de beste, het eigen heilige huisje staat voor op. Veel heilige huisjes zouden eigenlijk samen een kerk moeten vormen. Maar omdat dit laatste er waarschijnlijk niet inzit, is het goed om te beseffen dat alle heilige huisjes in dit geval wel grenzen aan dezelfde tuin of zoals u wilt wijngaard. Over alle kinderen schijnt dezelfde zon, zoals ik geleerd heb van de rector van mijn school in Sneek. Waarom bundelen we de krachten niet? En dat kan heus wel met behoud van eigen identiteit. Ik ben al een aantal jaren lid van de provinciale Taskforce Armoedebestrijding. Voornaamste doelstelling is de structuurversterking van het armoedebeleid in onze provincie. En niet onbelangrijk bestaande initiatieven op dit gebied bundelen.

Ik zal u een paar voorbeelden geven. In Leeuwarden maar ook in veel andere gemeenten hebben wij behalve de stichting leergeld , ook het jeugdsportfondsenplan en het cultuurfonds voor jongeren. Er is een enorme overlap, de samenwerking kan aanzienlijk beter. Toch blijkt in de praktijk dat het moeilijk om hierover goede afspraken te maken. In veel heilige huisjes is de deur dicht of staat hij slechts op een kiertje. Mooiste of misschien ook wel het slechtste voorbeeld hiervan is de stichting SUN, de Stichting Urgente Noden Friesland. Deze stichting is een perfecte aanvulling op het minimabeleid van de gemeenten.

SUN weet allerlei fondsen aan te boren, waarop zij een beroep kunnen doen om los van allerlei bureaucratische rompslomp acuut hulp te verlenen in schrijnende situaties. Van gemeente wordt een in verhouding kleine bijdrage gevraagd voor de organisatiekosten. De gemeente Leeuwarden heeft de contributie er al lang uit, evenals de andere deelnemende gemeenten, maar tot mijn verbazing weigeren een aantal Friese gemeenten nog steeds om mee te betalen. Het zou niet passen binnen de regels van het heilige gemeentehuisje! Onzin in mijn ogen, het verstrekt juist het gemeentelijke beleid, is goed voor de betrokken of in dit geval getroffen inwoners.

Ook de kerk doet prachtige zaken op dit terrein, maar ook hier kan de samenwerking beter. De stichting Present is hier een mooi voorbeeld van. Zij verrichten geweldig werk door in groepsverband klussen te doen. Bv het opknappen, schilderen behangen van huizen van mensen in nood. Maar doe dit in overleg met de gemeente, de welzijns-instellingen of de wijkteams. Een eigen door de gemeente betaalde coördinator is dan wellicht niet nodig of zou betaald moeten worden door de woningbouwcorporaties, die er nog het meest van profiteren. Trouwens sponsoring door het bedrijfsleven is hier voor mij ook een goede optie.

Soms wordt er gelukkig wel goed samengewerkt. Een aantal jaren geleden heb ik de krant gehaald met de uitspraak dat ouderlingen, die op bezoek gingen bij leden van hun kerk wat mij betreft de bijbel in de rechterhand mochten hebben en de minimaregelingen van de gemeente in de linker.

Reden hiervoor was dat uit onderzoek is gebleken dat er met name bij 65-plussers veel stille armoede voorkomt. Een reden hiervoor is dat ouderen vaak niet op de hoogte waren en helaas zijn van de gemeentelijke regelingen. Daarom is het in mijn ogen zo belangrijk om de krachten te bundelen, gebruik te maken van elkaars netwerk. Want zoals een ambtenaar mij een keer vertelde : ” de grote mate van betrokkenheid bij dit onderwerp leidt tot een nog grotere mate van versnippering”.

De gemeenteraad van Leeuwarden wil de komende tijd haar minimabeleid kritisch tegen het licht houden. Welke regelingen zijn effectief, welke regelingen moeten we afschaffen, welke doelgroepen verdienen extra aandacht. Dat dat in ieder geval kinderen moeten zijn staat voor mij vast! En ook dat u daaraan actief moet en kunt bijdragen. Ieder voor zich, maar de aanpak van de armoede voor ons allen. 

 

 

Claudia Pietryga
Claudia deed zowel een sociaal-agogische als journalistieke opleiding en is alweer bijna tien jaar freelance journalist. Ze schrijft het liefste over maatschappelijke onderwerpen en publiceerde onder meer stukken in de Flair, Hallo Jumbo, Spits, Het Parool, diverse blogs, lokale bladen en uiteenlopende (online) media voor met name ondernemers.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *