The Force, de kracht die alles met elkaar verbindt

Er zijn aanhangers over de wereld te vinden, het aantal groeit jaarlijks en in Engeland is het met zo’n 20.000 belijders zelfs de zevende officiële religie van het land. Sommigen lachen er besmuikt om, maar feit is dat het Jedïsme geen kleine of onbelangrijke stroming genoemd kan worden.

Voor wie denkt ‘huh, die naam komt me ergens bekend van voor?’ Dat klopt, het Jedïsme borduurt voort op het gedachtegoed en regels die de Jedi’s, een fictieve ridderorde uit Star Wars, nastreven. De levensbeschouwelijke stroming bestaat sinds eind jaren negentig en kreeg in 2001 flink wat aandacht, toen uit de volkstelling in het Verenigd Koninkrijk bleek dat ongeveer één procent van de Britten had aangegeven een Jedi te zijn. Inmiddels zijn er heel wat Jedïsten over de hele wereld te vinden, waaronder in de Verenigde Staten, Frankrijk, Australië en Tsjechië.

Waarachtig leven

Jedi’s geloven in The Force, een energie die alle levende schepsels op en energetische wijze met elkaar verbindt. Wanneer je je bij de groepering aansluit, maak je je eerst bepaalde leerstellingen eigen en sluit daarna een eed af. Aanhangers gaan onder meer uit van het goede in de mens, ze geloven in vrijheid en spirituele ontwikkeling. Zo staat een Jedi altijd in verbinding met The Force, doen ze aan meditatie, leven ze zoveel mogelijk in het nu, hechten ze weinig waarde aan materieel bezit, geloven ze in compassie in plaats van angst en zetten ze hun vaardigheden in om goede dingen te doen. Heel sec gezegd willen Jedi’s integer, behulpzaam en waarachtig leven en de samenleving op een positieve manier verder helpen. Volgens de Amerikaanse Temple of the Jedi Order worden de Jedi’s die in Star Wars voorkomen absoluut niet aanbeden. Sterker nog, er wordt helemaal niks aanbeden. Het Jedïsme is eerder een soort code om als een goed mens te leven dan dat het uitgaat van iets goddelijks.

Alex Bird, een therapeut uit New York, verdiepte zich eerst in het Katholicisme, Boeddhisme en later Atheïsme, maar bleef het gevoel houden dat hij iets miste. In een korte documentaire van Elite Daily (zie hieronder) zegt hij: “Atheïsme voelt goed en natuurlijk aan, maar het voorziet niet in bepaalde behoeftes. Namelijk dat je onderdeel wilt zijn van iets groters, van iets dat alles met elkaar verbindt. Er is meer dan dit hier.” Via een vriend kwam hij in contact met het Jedïsme. “Ik was zo blij dat ik eindelijk iets vond waarin het eens niet ging over de openbaring, maar waar juist vragen worden gesteld over het ontstaan van het universum.” Bird schaamt zich absoluut niet voor zijn geloof, maar dwingt zijn jonge zoon niet om hem daarin te volgen. “Ik voed hem niet op als een Jedi, maar wil dat hij iemand wordt die voor anderen opkomt, die anderen in hun waarde laat en het goede doet.”

Hoodie

De vraag die bij velen rijst, is het Jedïsme eigenlijk een religie? Een vraag die je zou kunnen vertalen als, moeten we het serieus nemen? Volgens Wikipedia wordt onder religie verstaan: “zingeving, het zoeken naar betekenisvolle verbindingen, waarbij meestal een hogere macht, opperwezen of god centraal staat. In bredere zin duidt religie op een algemenere vorm van spiritualiteit, gevoelens en gedachten met betrekking tot de zin van het leven.”

Jedïsten gaan zeker op zoek naar betekenisvolle verbindingen, hun geloof geeft zingeving en The Force is geen god, maar wel een soort hogere macht die alles met elkaar verbindt. Overigens is er geen fysieke kerk. Er wordt onderling gecommuniceerd via chatrooms op internet, je vindt je stukje bezinning dus online. Er zijn daarnaast bepaalde leefregels, maar de doctrine staat continu ter discussie, omdat Jedïsten geloven in vrijheid en dat de moraal altijd in beweging is. Zo stond er in de begintijd in de doctrine dat aanhangers een hoodie moesten dragen wanneer ze buiten kwamen, maar omdat sommigen in openbare gelegenheden werden geweigerd en dit problemen gaf, is de regel eruit gehaald. Opvallend is tenslotte dat er geen vorm van exclusiviteit is, het is prima om naast het Jedïsme voor andere religies of spirituele stromingen te kiezen. Het is wat dat betreft een liberale religie met veel vrijheid voor eigen inbreng en inzicht. Wellicht dat het, vanwege de vrijheid en het omarmen van onder meer techniek en wetenschap, daarom goed bij de moderne mens past.

Maar volgens critici is de zwakke kant juist dat het alle kanten opgaat en van verschillende religieuze stromingen steeds een stukje pikt en onvoldoende eigen maakt. Volgens Julian Baggini, filosoof en schrijver van het boek Shrink and the Sage, is het Jedïsme het toonbeeld van eigentijds knip-en-plakwerk en staat het bol van tegeltjeswijsheden. “Het is niet zo dat de leer per definitie slecht is, maar zonder verankering in een systematische inhoudelijke wereldvisie worden het platitudes”, zegt hij in een interview op bbc.com.

Julian Baggini geeft een voorbeeld. “De wijsheid ‘No. Try not. Do…or do not. There is no try’ komt van het Toastische idee wu wei, waarin je weet wanneer je wel of niet moet handelen. Maar zonder de inhoudelijke betekenis wordt het dus een reclameslogan a la Just do it!” Mark Vernon, een voormalige priester, psychotherapeut en schrijver, zegt in datzelfde artikel dat het Jedi-verhaal juist heel inspirerend is. “Het is zo universeel omdat we onszelf altijd weer willen vinden. Het gaat om onszelf verliezen en identificeren met iets dat groter is dan onszelf zoals de Jedi-mythe, zodat we een zinvoller leven kunnen leiden.”

Onbekend

Grinniken om een nieuwe levensbeschouwelijke stroming is gemakkelijk. Onbekend maakt bovendien onbemind. Iets waar elke aanhanger van een nieuwe stroming door alle eeuwen heen vast mee te maken heeft gekregen. Het is een kwestie van tijd totdat ook het Jedïsme volledig geaccepteerd is als een nieuwe religie. Maar wat maakt het eigenlijk uit, of het een religie is volgens de bestaande definitie of niet? En wat boeit het dat het is ontstaan naar aanleiding van een serie films? Feit is dat een groep mensen zich er goed bij voelt. Aanhangers zoals Bird, hadden ook zonder het Jedïsme bepaalde waarden kunnen nastreven, maar halen er door zich juist wel aan te sluiten, een eed af te leggen en contact te maken met anderen veel voldoening uit. Ze doen er niemand kwaad mee en worden er gelukkig van. En dat is iets waar aanhangers van andere religies misschien nog best wel wat van zouden kunnen leren.

Claudia Pietryga
Claudia deed zowel een sociaal-agogische als journalistieke opleiding en is alweer bijna tien jaar freelance journalist. Ze schrijft het liefste over maatschappelijke onderwerpen en publiceerde onder meer stukken in de Flair, Hallo Jumbo, Spits, Het Parool, diverse blogs, lokale bladen en uiteenlopende (online) media voor met name ondernemers.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *