Berichten

God is de ‘Aanwezige’ of ‘Alles in alles’

God is geen heer op afstand

Religieus antropoloog Hans Feddema opent zijn geloofsbelijdenis: “In de Europese traditie staand noem ik me christen. Daarnaast boeien me taoïsme, hindoeïsme, boeddhisme, soefisme en de ooit als heidens gekwalificeerde druïdische, indiaanse en Afrikaanse ubuntu-spiritualiteit.” Hij wordt zich bewust van het stadium van zijn spirituele groei.

Mij bewust worden van het stadium van mijn spirituele groei in de cultuuromslag die nu gaande is, waarin mystiek en religiositeit aan aanhang winnen en religie aan populariteit inboet, was een uitdaging voor me, zowel in denken als bewustzijn. Ik ben er voor gaan zitten om te verwoorden wat ik voel en ervaar vanuit de Bron of mijn hogere Zelf.

“Religiositeit of mystiek omschrijf ik, zeker in deze tijd waarin de logica domineert, als leven vanuit het hart. Anders gezegd als: leven in verbinding of leven vanuit Godsbewustzijn.”

Mijn eerste onderzoek als antropoloog deed ik in een Tswana-stam in Zuid-Afrika. Ondertussen raakte ik ook bevriend met vele blanken Zuid-Afrikanen. Destijds begreep ik niet hoe zij ‘het elke zondag massaal en vroom ter kerke gaan’ verenigden met hun beleid van ‘apartheid’. Leerde Jezus ons dit met zijn ‘Koninkrijk van God is in je’? Was mijn religie niet een rationele constructie, begon ik mij af te vragen?”

Het leven als leerschool

Welnu, in die weg naar binnen ontdekte ik dat er in het christendom allerlei misvattingen waren geslopen. Een voorbeeld: zo zouden wij, mensen, totaal niet deugen en zou God uit boosheid daarover de kruisdood van Jezus willen. Iets wat schuldgevoel geeft en – daar hoef je geen psycholoog of socioloog voor te zijn om dat te weten – een negatief mens- en zelfbeeld in de hand werkt.

Ik zag dat er onhoudbare dogma’s en beelden van God als ‘straffende en belonende Heer op afstand’, waren ontstaan, die eerder onze innerlijke groei of wedergeboorte belemmerden dan bevorderen.

“In de leerschool van het leven maken wij al opgroeiende en doende fouten, die we vaak verdringen en zo tot schaduwen maken. Deze helen lijkt onderdeel van de ‘wedergeboorte’. Een gevleugelde uitspraak van Carl Jung is: ‘Het zien en erkennen van je schaduwen is al heling’.”

“God is niet een ‘straffende of belonende Heer op afstand’. Dit was lange tijd het kerkelijk godsbeeld. Iets waar Nietzsche terecht grote moeite mee had. God is de ‘Aanwezige’ of ‘Alles in alles’. Dit begrijp ik met beelden als zee en golf, bron en beek, wijnstok en rank, waarbij God de zee dan wel de Bron of de Wijnstok is en wij de golf, de beek of de rank. De Oer-werkelijkheid, die we God noemen, manifesteert zich continue, ook in ons.”

De Taoist Lao Tse verwoordt dit zo mooi met: ’De bewuste mens volgt geen uiterlijk gebod, maar een innerlijke wet, want drinkt uit de Bron en is altijd in verbinding met z’n Oorsprong’.

Maar als dat zo is, wat doen we dan met verhalen en mythen?

Die hebben een religieusmetaforische betekenis of zijn een eerbewijs aan een bijzonder mens. Bijvoorbeeld aan Boeddha of aan sommige keizers. Tijdens mijn onderzoek in Sri Lanka in een dorpje leerde ik van de boeddhisten het verhaal dat

Boeddha niet uit de schoot, maar uit de zij van zijn moeder geboren is. In de Romeinse tijd waren verhalen over een maagdelijke geboorte, behalve bij Jezus, ook het geval was bij sommige keizers als een eerbewijs aan een bijzonder persoon.

Het loslaten van dogma’s

De valkuil is zoiets letterlijk te nemen en tot dogma te maken, iets wat het boeddhisme niet doet, maar het officiële christendom wel. Dat is zelfs gedaan met begrippen als ‘uitverkiezing’ en ‘eeuwige verdoemenis’. Zolang kerken deze en andere dogma’s niet herroepen, blijft de kerk leeg lopen.

Inhoudelijke hervorming ten gunste van spiritualiteit en vooral voor het loslaten van onhoudbare dogma’s zijn noodzakelijk. De traditionele kerk heeft in mijn perceptie geen toekomst, tenzij zij kiest voor vrijzinnigheid, spiritualiteit en eenheid.

Foto: freeimages.com/janastiller

Recensie: De Zeven Zuilen

Op basis van bekende uitspraken van Mozes, Plato, Jezus, Mohammed, Nietzsche en Martin Luther King hebben Herman Koetsveld en Enis Odaci gesprekken gevoerd met zeven mensen in verschillende posities in de samenleving. Een recensie door Tanja van Leeuwen.

Lees meer

Recensie: Geen gezweef!

Er waart een spook door het westen en zij heet… mindfulness. Maar wat een verademing, dit scherpgeschreven boekwerkje van godsdienstwetenschapper Koert van der Velde. Eindelijk iemand die niet alleen de draak steekt met de mindfulness-hype, maar er juist ook de enorme behoefte aan religie in ontwaart. Recensie door Mirjam Windrich.

Lees meer

Interview: Als jouw leven een cirkel is, waar sta je dan?

Aldus de titel van het boek dat Inez van Oord, oprichtster van het succesvolle tijdschrift Happinez, onlangs bij Uitgeverij Kosmos publiceerde. Een boeiend verslag van innerlijke groei en ontwikkeling, maar ook een inspirerend relaas over ondernemerschap. Ingebed in een goed idee: het leven beschouwen vanuit het beeld van de cirkel. Interview met Inez van Oord door Mirjam Windrich.

Lees meer

Recensie: Spiritualiteit – voeding voor de ziel

Hein Stufkens bewandelt, in een mengeling van stilstaan bij verschillende begrippen en thematische overpeinzingen, diverse zijpaden om zo in een omtrekkende beweging spiritualiteit voor de ziel aan te bieden. Een recensie door Tanja van Leeuwen.

Lees meer

Met de moed der hoop

Is spiritueel leven hetzelfde als hard aan innerlijke groei werken via cursussen en meditatie? Of betekent het gewoon een aandachtig bestaan leiden? Filosoof Désanne van Brederode denkt dat laatste en vindt het nogal zorgelijk dat niet iedereen dat inziet. Door Jan Willem Stenvers.
Lees meer

Leren luisteren als je wordt Aangesproken

Lia van Aalsum was te gast bij het Zinweb Café van 15 april. De centrale vraag van de avond: Hoe kun je spiritualiteit in het onderwijs brengen? Zij heeft zich met deze vraag bezig gehouden en het gaat haar er daarbij om hoe zij de leraren zelf dit in het onderwijs kan laten brengen. Onderwijs voor de onderwijzers, met spiritualiteit op het oog, dat wil zij ontwikkelen.

Lees meer

Leren luisteren als je wordt Aangesproken

Lia van Aalsum was te gast bij het Zinweb Café van 15 april. De centrale vraag van de avond: Hoe kun je spiritualiteit in het onderwijs brengen? Zij heeft zich met deze vraag bezig gehouden en het gaat haar er daarbij om hoe zij de leraren zelf dit in het onderwijs kan laten brengen. Onderwijs voor de onderwijzers, met spiritualiteit op het oog, dat wil zij ontwikkelen.

Lees meer

Gelovige is een uitstervend ras

American Physical Society toont het aan met een model. In Nederland zal religie op den duur volledig uitsterven. Er is een natuurkundig non-lineair model dat aangeeft welk nut het heeft voor een individu om religieus te zijn. In een land waar de sociale noodzaak van religie afneemt neemt het aantal gelovigen dus af. Maar kan een model de praktijk duiden?

Lees meer

Leren Liefhebben

Vincent Duindam trad op bij een avond van de Proefplaats in Paviljoen pOp. Het thema van de avond: “Leren Liefhebben”.

Lees meer

Evenementen

Niets Gevonden

Uw zoekopdracht leverde helaas geen artikelen op