Symposium: Waanzin & Spiritualiteit

Symposium Filosofie & Spiritualiteit

Al bijna 10 jaar worden in het kader van Filosofie & Spiritualiteit symposia georganiseerd. Dit keer is een hele dag gewijd aan het thema ‘Waanzin & Spiritualiteit’. Hebben waanzin en spiritualiteit iets met elkaar te maken en zo ja, wat? Vier deskundige sprekers zullen dit onderwerp vanuit hun eigen expertise en ervaring belichten en met ons en elkaar hierover in gesprek gaan. Sprekers:   Dr Cor Arends, Jennifer Kanary Nikolov(a), MA, dr Wouter Kusters, drs Toon van Buren

Dr. Cor Arends

Eclipse van de waanzin

In romans, films  en sommige egodocumenten wordt de psychose, en breder de waanzin in al zijn verschijningsvormen  beschreven als een verleidelijke en aantrekkelijke zoektocht naar een diepere betekenis van het leven. Van de Syrenen in de Odyssee tot Ulysses van Joyce, van Saul tot Helen Suchman, de  waanzin lijkt te leiden tot authentiek leven, of maakt er een te passeren station van uit. Daar tegenover staat de GGZ met de nieuwe DSM V: stoornissen zijn in iedere dimensie van het leven aanwijsbaar. Stoornissen en ziektebeelden dienen behandeld dienen te worden volgens een medisch model van diagnose en behandeling, anders is er geen vergoeding door de ziektekostenverzekering voor. Medische technologie staat tegenover een narratief over wat leven is. Wat is de fascinatie die van de waanzin uitgaat? Wat maakt tegelijkertijd de GGZ zo technocratisch en speelbal van de financiële instituties? Vanuit beide hoeken wil ik nadenken over het verdwijnen en weer opduiken van het absurde. Mogelijk is het een bijdrage aan verheldering van oude adagium credo quia absurdum van Tertuillianus.

Dr. Cor Arends (1953) is werkzaam als geestelijk verzorger in de psychiatrie bij GGZcentraal – Zon & Schild in Amersfoort. Hij promoveerde in 2013 op een proefschrift over de thelologische waardering van de religieuze waan, in het bijzonder bij Anton Boisen (cor.arends@gmail.com). 

Jennifer Kanary Nikolov(a), MA

Labyrinth Psychotica – The Wearable, psychose als heroïsche reis

‘Tijdens het symposium zal ik het psychose simulatie project The Wearable van Labyrinth Psychotica presenteren. Labyrinth Psychotica is een studie naar de psychose als gedachtestoornis en de rol die interactieve, multi-mediale installatiekunst kan spelen bij de overdracht en versterking van empathie, als aanvulling op bestaande institutionele ontwikkelingen en het gebruik van psychose simulaties. The Wearable is een cinematische augmented reality ervaring die werkt als prothese voor de verbeelding om beter te helpen te begrijpen wat de mogelijke subjectieve ervaring is van een psychose. Een interactieve vorm van serious gaming. Tijdens de lezing zal ik specifiek aandacht hebben voor de gekozen verhaallijn van het spel waarbij de drager op een heroïsch avontuur gaat in de geest van een meisje dat Jamie heet. Jamie ervaart een psychose om wat in het verleden gebeurde te verwerken.’

Jennifer Kanary Nikolov(a) (1974) studeerde aan de Academie Beeldende Kunsten Maastricht en het Sandberg instituut in Amsterdam. In haar werk onderzoekt ze ‘mentale objecten’ en behandelt ze gedachten en andere denkstructuren als sculpturaal materiaal. Ze werkt met thema’s als sociale afstand, het vormen van oordelen, mindshifts en subjectiviteit in wetenschap. Haar meest recente werk Labyrinth Psychotica is het onderzoeksresultaat van een artistiek promotieonderzoek dat ze uitvoerde aan Plymouth University, Planetary Collegium en M-Node (2006-2014).  Met haar werkzaamheden heeft Jennifer Kanary Nikolov(a) vele partijen aan zich weten te binden en inmiddels zijn haar onderzoeksresultaten over de hele wereld gepresenteerd op festivals, tentoonstellingen en beurzen. Haar werk wordt tevens ingezet op verschillende niveaus in de educatieve gezondheidszorg. Ze is auteur van o.a papers als ‘The TV is talking to me!’ ‘The tv is talking to me!’ | Kanary Nikolov(a) | Tijdschrift voor Mediageschiedenis

Dr. Wouter Kusters
Moderne strijd om de steen der wijzen

Kusters zal betogen dat van oudsher filosofie, waanzin en spiritualiteit om hetzelfde draaien. Onderscheidingen tussen deze drie veranderen in de loop der tijd en kennen veel variatie. Kusters zal enkele geslaagde en minder geslaagde manieren bespreken om het kaf van het koren te scheiden en zal de strijd becommentariëren die in onze huidige tijd woedt om bepaalde ervaringen en praktijken in het domein te trekken van hetzij het pathologisch-psychiatrische, hetzij het spiritueel-religieuze, hetzij het filosofische.

Wouter Kusters (1966) studeerde cum laude af in taalwetenschap en wijsbegeerte en promoveerde in 2003 in Leiden. In 2004 publiceerde hij Pure waanzin, dat de Van Helsdingenprijs 2004 en de Socrateswisselbeker 2005 won. Maart 2014 verscheen zijn magnum opus Filosofie van de waanzin. Fundamentele en grensoverschrijdende inzichten, waarin Kusters de filosofie tot waanzin drijft en waanzin tot filosofie omwerkt (www.wouterkusters.nl).

Drs Toon van Buren
Over de werkelijkheid van de geest

Zeven jaar studie filosofie en theologie in Rome, drie jaar studie filosofie in Nijmegen, twee jaar deelname aan de magische werkelijkheid van de stam van de Bawòng in Congo, vijfendertig jaar deelname als rk (gehuwd) pastor aan de werkelijkheid van de psychiatrie en veertig jaar zen-meditatie brachten mij tot de ervaring dat de neurotische en psychotische ellende van patiënten groeistuipen zijn op de weg die de mysticus vol overtuiging probeert te gaan.

Toon van Buren is emeritus rk pastor, sinds tien jaar leider van de Kamibasho zendo (zendo Gods Werkhof) in Samaya / Werkhoven. Auteur van Laat de boomstam maar liggen ( 2e druk 1990 – Dabar : uitverkocht – te bestellen als fotofacsimile: toonvanburenbam@gmail.com). Molokai –  Een overlevingstocht in het land van mystiek en psychiatrie aan de hand van Zen, (2003, Sigma / Schors). Brief aan Marcel – Over de werkelijkheid  van de geest (eigen uitgave, 2012: www.lulu.com: ofwel bestellen bij de auteur. 1 en 3: 17,50 euro).

Meer informatie

Meer informatie: barbarazwaan@planet.nl

Toegang is gratis.

Voorafgaande registratie is niet vereist, maar wordt wel op prijs gesteld.

Filosofie en spiritualiteit is een initiatief van prof. dr Hans Gerding (Wijsbegeerte UL), dr. Gerard Visser (Wijsbegeerte UL), drs. Barbara Zwaan (Radbouduniversiteit Nijmegen) en dr. Rico Sneller (Wijsbegeerte UL)

Afbeelding: Paul van Dongen, Getsemane, aquarel (2010).

Claudia Pietryga
Claudia deed zowel een sociaal-agogische als journalistieke opleiding en is alweer bijna tien jaar freelance journalist. Ze schrijft het liefste over maatschappelijke onderwerpen en publiceerde onder meer stukken in de Flair, Hallo Jumbo, Spits, Het Parool, diverse blogs, lokale bladen en uiteenlopende (online) media voor met name ondernemers.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *