Spiritualiteit is terug: leef vanuit je hart!

Elk mens heeft vier niveaus van bestaan: 1) het mentale, 2) het emotionele, 3) het spirituele en 4) het fysieke. Hij/zij is in balans, als alle vier min of meer in integratie tot ontwikkeling komen. In deze bijdrage wil ik stil staan bij het 3e niveau: het spirituele, het fundament voor de groei van de andere niveaus.

Het woord spiritualiteit komt van het Latijnse spiritus, adem/geest. De “heilige geest” was eeuwenlang een begrip in het christelijke Europa en werd meestal met hoofdletters geschreven. In de 18e en 19e eeuw raakte de geest nogal uit de mode. In de 20ste eeuw verandert dat en vooral de laatste decennia is een terugkomst van de geest te zien, in de term spiritualiteit. Binnen, maar vooral ook buiten de muren van de kerk. Waar religie een soort model is om het mysterie te duiden, is spiritualiteit meer dan dat: spiritualiteit is de beleving en toepassing daarvan via bezield leven en/of het hebben van innerlijke kracht

Spiritualiteit raakt de kern van het menselijk bestaan: de verhouding tot het Absolute. Men is zich er vaak niet van bewust, maar deze is doorgaans sluimerend aanwezig als stille kracht op de achtergrond. Een kracht die ons veel meer draagt, leidt of doet stralen dan we denken. Zijn is in dit soefibewustzijn net zo belangrijk als doen.

Spiritualiteit heeft een ander Godsbeeld en een ander mensbeeld. God is niet meer een ‘straffende / belonende Heer op afstand’, zoals theologen en anderen eeuwenlang dachten, maar een Oer-werkelijkheid, die overal en in alles is. Een God die ook in ons mensen wil zijn, vanaf de incarnatie in ons is en met ons ‘flirt’, dus fungeert als een liefdevolle vader of moeder met wie wij ons één kunnen voelen. Er is kortom geen kloof tussen het goddelijke en de wereld, nee het heilige is in de wereld, we worden er door bezield. En wat de mens betreft, we zijn niet schuldig of klein. We zijn en mogen er zijn als het gaat om onze kern, ons ware wezen, ook wel ziel of hoger Zelf (Carl Jung) genoemd. Het gaat om leven van binnenuit en dus ook om engagement van binnenuit.

En ons masker (persona) dan? We hebben inderdaad tevens een ego of ‘ik-beelden’, die nodig zijn in ons beroep, emoties, relaties en geloofsvoorstellingen. We beseffen echter niet altijd dat ze slechts een rol zijn, ook al klinkt ons ware wezen er door heen. Als we ons te veel vereenzelvigen met die ‘ik-beelden’, kan dat ons ernstig belemmeren in de ontplooiing van ons leven. Spiritualiteit helpt ons om ons te bevrijden van die vereenzelviging. 

Spiritualiteit helpt ons om in te zien dat we hier op aarde zijn om ons ware wezen te ervaren, kortom te ontwaken tot wie we werkelijk zijn. Zelfvertrouwen, dankbaarheid en liefde zijn dan belangrijke dimensies in je leven, waarbij het luisteren naar je innerlijke stem een grote rol gaat spelen. Er is dan de wens de innerlijke of goddelijke leiding een grote plaats te geven in je leven, met als vrucht meestal zielskracht en authenticiteit. Door zo te proberen meer vanuit het hart te leven, heb je innerlijke harmonie, leeft het leven zichzelf met minder ‘toeval’ dan we denken en ben je in staat tot compassie.

Zijn wij ons brein of ons lichaam? Nee, we waren er al voor onze incarnatie/geboorte. We zijn spirituele wezens, allen met een missie en een beschermengel (ook al zijn we die na de incarnatie vaak vergeten) en in een tijdelijk voertuig dat we lichaam noemen. We zijn hier om het leven te leven en zo leerervaringen op te doen. Als bewustzijn, dat ‘wil leven te midden van het leven dat wil leven’ (Albert Schweizer). Waarom dit dan niet bewust en vanuit het hart te doen?

Hans Feddema
Hans Feddema is antropoloog en publicist en organisator van het Filosofisch Café Leiden. Hij studeerde geschiedenis en antropologie. Na zijn studies aan de Vrije Universiteit en aan de Universiteit van Amsterdam was hij jarenlang werkzaam als universitair docent, onderzoeker, journalist en politicus. In 1989 was hij een van de ruim tien oprichters van GroenLinks.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *