Spiritualiteit en compassie

Waar spiritualiteit heel egocentrisch van aard kan zijn, is compassie grensoverschrijdend. Deze twee begrippen kunnen elkaar goed aanvullen volgens auteur Kick Bras. Beter gezegd: vanuit je eigen spiritualiteit kan je goed met compassie leven.

 

Wat is compassie?
Compassie is voor mij bewogenheid voor de ander. Het zit van binnen, het heeft met emotie te maken. Maar het moet wel naar buiten komen. In een bepaalde betrokkenheid. En je moet dan wel uitkijken dat je niet bevoogdend overkomt. Want anders voelt de ander dat als een vernederende vorm van medelijden. Compassie betekent dat je vanachter je defensiemechanismen vandaan komt en als kwetsbaar mens andere kwetsbare mensen wilt ontmoeten. Je verschuilt je niet achter het gelijk van jouw religie of jouw politieke partij, en je definieert de ander ook niet vanuit door angst geprojecteerde beelden. Maar je bent uit op een ontmoeting van mens tot mens, van hart tot hart.

Wat is spiritualiteit?
Spiritualiteit is iets algemeen menselijks. Wij mensen willen graag leven en werken met bezieling.  Dan is er van binnen iets dat je voortdrijft en ook bij moeilijkheden voorthelpt. Die menselijke drang wordt in het christelijk geloof, maar ook in bijvoorbeeld jodendom en islam op een bepaalde manier ingevuld. De bezieling  komt dan voort uit een boodschap van universele liefde en rechtvaardigheid. Die boodschap is in Jezus, maar ook in mensen voor en na hem, zoals in mystici en heiligen van allerlei religies, concreet geworden in woorden en daden die mensen bevrijdden van schuld en zwakte. Deze boodschap kent twee polen: je mag als mens een intieme band hebben met een hogere wijsheid en liefde die we God noemen. En vanuit die intieme band ontvang je steeds weer inspiratie om je medemensen lief te hebben. Deze boodsschap ook innerlijk beleven, je erdoor laten inspireren, dat is christelijke, of joodse, of islamitische spiritualiteit. En dat doe je bijvoorbeeld door te bidden en te mediteren en door naar de kerk, synagoge of moskee te gaan, met mensen te praten, liederen te zingen, naar beeldende kunst te kijken, te genieten van de natuur, etc.

En mystiek?
Spiritualiteit is dus je leven gestalte geven vanuit een bezieling. Dat doe je dan bijvoorbeeld door te mediteren, te bidden en naar de kerk te gaan. Maar dat kunnen uiterlijk gewoonten worden die als een sleur gedachteloos gedaan worden. Het gaat erom dat je hart erbij betrokken is. En dan komen we bij de mystiek. Mystiek is een innerlijke geraaktheid. En deze geraaktheid ook voeden. Door intens je aandacht te richten op God. Je zoekt dan regelmatig momenten van stilte op, om ‘voeling ‘te krijgen met Gods aanwezigheid. Spiritualiteit kun je vergelijken met het onderhouden van een tuin: bewust vormgeven aan spirituele waarden.  En mystiek… dat is in je tuin gaan zitten en genieten van de zon. 

Hoe beïnvloeden spiritualiteit en compassie elkaar?
Spiritualiteit kan ook heel egocentrisch van aard zijn, wanneer het vooral gericht is op spirituele topervaringen die jou persoonlijk gelukkig maken. Maar de spiritualiteit van alle spirituele tradities zijn gebaseerd op een goddelijke wijsheid en liefde die alle mensen, ja, alle schepselen omvat. Spiritualiteit is dan ook bezield worden door de compassie van die goddelijke Oerbron. Er zijn ook mensen die echt leven met compassie maar zichzelf niet als religieus of spiritueel beschouwen. Ik zou die mensen geen geloof willen aanpraten. Maar ik zou hen wel willen wijzen op de kracht van het geloof, dat onze compassie gedragen wordt door een bron van compassie, die ons mensen overstijgt en ons allen omvat. En ik denk dat ik van hen heel veel kan leren over wat hen bezielt, hoe zij het volhouden, hoe zij compassie concreet gestalte geven. Compassie is grensoverschrijdend. Ik verloochen mijn diepste overtuigingen niet, maar ik aanvaard dat mensen ook door andere tradities en inzichten geïnspireerd kunnen worden. Ik zie die niet direct als concurrenten of bedreigingen van mijn religie, maar als aanvullingen en verrijkingen. Ik herken in mensen van andere overtuigingen dezelfde drang om de andere mens lief te hebben. Ja, compassie is grensoverschrijdend en ook grensverleggend.

Kick Bras
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *