Schuld, schulder, schuldst

“Hun strijd, onze strijd, internationale solidariteit! Dat scandeerden we ooit.” Hun schuld, onze schuld – tja – en dan? Dat marcheert heel wat minder ritmisch.

Twintig jaar geleden richtte ik het Forum on Debt and Development op, FONDAD, samen met Novib, ICCO en andere clubs. Als studiesecretaris voor de Raad van Kerken in Nederland probeerde ik de wanhopige schuldenlast van arme landen te vertalen in echte oplossingen. De schuldigen? Grote banken met hun wurgende rentes, multinationals die surplus wegzogen uit het Zuiden, de westerse regeringen met hun afgeschermde markten, zelfs de Wereldbank en het IMF die draconische bezuinigingen eisten van de arme bevolking. We legden mechanismen bloot, we ontmaskerden vormen van internationale onderdrukking en neo-kolonialisme. We wisten verdraaid goed hoe het zo gekomen was. De debt trap, de valstrikken van de internationale financiers. We eisten royale kwijtschelding namens de slachtoffers van de schuldencrisis, de vrouwen en kinderen, werklozen, de natuur en de mensenrechten. Honderden organisaties in Zuid en Noord vormden een machtige coalitie tegen de schulden. Kerken, milieubewegingen, mensenrechtenorganisaties. Hearings en conferenties, demonstraties en petities. Ministers, bankiers, zelfs IMF-directeur Camdessus, openden hun deur en luisterden naar onze voorstellen. De Wereldraad van Kerken haalde het oudtestamentische Jubeljaar erbij om aan te tonen dat er niets nieuws onder de zon was. Na 7 keer 7 jaar worden alle bezittingen opnieuw verdeeld, schulden bestaan niet meer. Mensen mogen opstaan en opnieuw beginnen. Dat was de inzet van de wereldoecumene.

En nu?
Het internationale financiële gebouw wankelt. De Atheense zuil verkruimelt. Wiens schuld? Natuurlijk, de Grieken hebben de kluit belazerd en statistieken vervalst om binnen de EU te komen. Ze leefden en leven nog op te grote voet. Veel uitgeven, weinig verdienen en de rest leen je gewoon van die brave banken of Europese partners. Die laten ons zeker niet vallen, toch? Het Griekse levensgevoel: Zorba danst op het strand, wie dan leeft, dan zorgt. Ach, welke toerist is daar niet gevoelig voor? Griekenland leeft op de pof. De staatsschuld bedraagt 142 % van hun nationaal inkomen. Binnen één generatie is dit niet op te lossen. Griekenland is failliet, ja. Waar ging al dat buitenlandse geld dan naar toe? 60.000 puissant rijke Grieken bezitten samen meer dan de totale nationale schuldenlast. Daar zit het goud, in hotels, land, bedrijven, maar ook in belastingparadijzen verstopt. Krijg dat maar eens boven water. Wat hebben wij, de andere westerse landen daarmee te maken? Eigenlijk zijn wij geen haar beter dan de Grieken. De G-20, de rijkste landen van de wereld, hadden in 2007 nog een schuld van gemiddeld 78% van het nationale inkomen; in 2015 groeit die naar 115%. Wij leven allemaal ver boven onze stand. Hun schuld, onze schuld. Wij zijn allemaal Grieken!

Rente
De diepere oorzaak is het mechanisme van rente op rente. Geld schept geld. Economie is windhandel. Wanneer wij als consumenten in de winkel onze produkten kopen, dan bestaat de eindprijs voor 40% uit de gecumuleerde rentes die elke producent en handelaar doorberekent. Veertig procent! De totale hoeveelheid geld is losgezongen van de reële goederensfeer. Dagelijks flitst 4000 miljard euro over deze wereld, 2% daarvan is maar nodig ter financiering van de goederenstroom, de rest is speculatief kapitaal. In de VS droegen de banken in 1982 slechts 5% bij aan het nationaal inkomen; in 2007 is dat al 41%. Tussen 2003 en 2008 is het kapitaal dat in grondstoffen wordt gespeculeerd gegroeid van 13 naar 317 miljard dollar, een explosie van 2300% in 5 jaar! Geen overheid krijgt ooit greep op dit flitskapitaal. De Moloch is ontsnapt uit de kooi en regeert, de staat zwijgt en kijkt gelaten toe. De Moloch speculeert tegen zwakke banken, tegen zwakke landen. Tegen u en mij. En alle westerse landen zullen moeten boeten omdat we ziende blind waren en de tekenen aan de wand niet hebben willen zien.  Ik zei het al: wij zijn allen Grieken.

Dr. Ron Rote is internationaal econoom en lid van de DoRe Gemeente in Hoorn

Bron: Adrem November 2011

 

Claudia Pietryga
Claudia deed zowel een sociaal-agogische als journalistieke opleiding en is alweer bijna tien jaar freelance journalist. Ze schrijft het liefste over maatschappelijke onderwerpen en publiceerde onder meer stukken in de Flair, Hallo Jumbo, Spits, Het Parool, diverse blogs, lokale bladen en uiteenlopende (online) media voor met name ondernemers.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *