Scheppen, scheiden…beginnen

Wat gebeurt er als we iets nieuws beginnen? Hoe doen we dat eigenlijk? Kun je dat zomaar out of the blue doen of besluiten? Zo van: ‘Zie, ik begin hier iets nieuws.’ 

Volgens Prediker is er niets nieuws onder de zon. Dat wij heden ten dage zo gepreoccupeerd zijn met het nieuwe, zegt ongetwijfeld iets over onszelf. Misschien was het ook vandaar dat velen uit hun slof schoten bij het vernemen dat bij nader inzien God niet hemel en aarde schiep, maar dat Hij aarde van hemel scheidde. Het was slechts één woordje verschil; scheppen werdscheiden. Zo bevond oudtestamentische exegeet Ellen van Wolde dat na een nauwkeurige studie van de brontekst. Daags na haar publicatie leek de wereld even te klein: er was toch een schepper die ons mensen vanuit het niets van hemel en aarde had voorzien? Onbestaanbaar dat er reeds zeemonsters in de wateren leefden, want ook die konden alleen maar door Zijn hand in leven zijn geroepen. Is dat wel zo? Is het niet veel meer in overeenstemming met ons menselijk bestaan dat scheppen scheiden is?

Scheiden van het oude
We scheiden muzieknoten van al die andere noten en er ontstaat een niet eerder gehoorde klank. We scheiden woorden uit die onmetelijke vocabulaire van ons en hoor: hier wordt iets gezegd. We kijken naar een echo van een zojuist opgewekte vrucht en zie: in het kolkende  duister van de baarmoeder is er ruimte gemaakt voor nieuw leven. Of we lopen stuk in een doodlopende weg, we kunnen geen kant meer op en ervaren  van het ene op het andere moment ruimte om iets anders te gaan doen; we laten ons scheiden van het oude – en beginnen opnieuw.

Zonder scheiding geen verbinding 
In het begin werden de woeste wateren van elkaar gescheiden zodat er ruimte ontstond voor leven. Door die scheiding van de wateren zijn hemel en aarde met elkaar verbonden. Dat zie je zo mooi aan de horizon, daar waar de hemel de aarde raakt. De ontroering dat er zonder scheiding geen verbinding is. En al weten we dat hemel en aarde van elkaar scheiden zodra we naar die horizon toe reizen, het klopt met onze levenservaring. We moeten de ruimte die ons is toebemeten – de heilige grond waarop je staat – helemaal innemen. Je moet er, anders gezegd, helemaal zijn om de ander te kunnen ontmoeten. Voluit leven dus. Want leven is uitzonderlijk, de dood gewoon. Zo zegt docent Hebreeuws en predikant Piet van Midden dat fijntjes in zijn boek Oersoep en overvloed. Duisternis en chaos zijn gewoon; licht en leven zijn onvervangbaar goed. Het is vanuit de diepe appreciatie of, zo je wilt, toevertrouwen aan dat wat ons om niet dagelijks wordt gegeven dat er iets anders mag gebeuren. Zo geven we onszelf uit handen, scheiden we ons af van onze illusoire eigenmachtigheid en verlossen we ons van de knellende banden van het verleden, het oude. 

Geboorte
Door niet te blijven staren op wat vroeger was, niet afhankelijk te zijn van het oude, dat gewone, mag er iets anders gebeuren. De uitkomst kunnen we niet voorspellen, daar kunnen we, de carrièreplanners ten spijt, niet over heersen. De Duits-Joodse denker Hannah Arendt noemt de mogelijkheid iets nieuws te beginnen nataliteit: er mag iets nieuws in de wereld komen. De geboorte van een kind is daar een teken van, dat steeds weer herhaald wordt op het moment dat we het achterste van onze tong laten zien of een stap zetten in het ongewisse. Precies omdat we niet weten wat er van komen zal, wordt de vrijheid in ons geboren.

‘…laat het verleden nu rusten. Zie, ik ga iets nieuws verrichten, nu ontkiemt het-heb je het nog niet gemerkt?’ (Jes. 43: 18-20)           

In vier bijeenkomsten zal Karin Melis in gesprek met mensen over datgene wat Genesis te bieden heeft over ‘iets nieuws beginnen’. Hierbij zal onder andere gesproken worden over teksten van onder andere docent Hebreeuws Piet van Midden, hoogleraar exegese Ellen van Wolde, filosofe Hannah Arendt en dichter T.S. Eliot.

Kosten: 110 euro inclusief reader

Plaats en tijd: de Boskant, steenworp afstand van Centraal Station Den Haag. Januari 2013

Informatie en inschrijving:

 karin.melis@planet.nl 

www.karinmelis.nl 

 

Karin Melis
Karin Melis (karinmelis.nl) is filosoof, docent, publicist en gesprekspartner. Ze is in de eerste plaats een toehoorder: pogend te delen wat ze ontvangen heeft en te horen wat anderen haar te zeggen hebben. Altijd verkennend, immer onderzoekend.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *