Sacre Cuisine – Lebkuchen

Zin en tijd om tijdens of na de kerstdagen nog even flink aan het bakken te gaan? Vanessa van Koppen, schrijfster van de rubriek Sacre Cuisine geeft vandaag op Zinweb nog wat inspiratie voor diegene die nog op zoek is naar een gerecht, of diegene die na kerst nog zin heeft om de keuken in te duiken. Klik hier om het eerdere verhaal over de Fougasse te lezen. Klik hier om het eerder verhaal over de kerststol te lezen.

Lebkuchen zijn koeken die in Duitsland en Oostenrijk in de adventtijd worden gegeten. De herkomst is onzeker, maar gaat al heel lang terug. Het is een koek van roggemeel met honing, noten en specerijen.  Waarschijnlijk stamt het woord ‘Leb’ af van het latijnse libum, wat offerbrood betekent.  Offerbroden met honing waren overigens al bij de oude Egyptenaren bekend. In diverse graftombes zijn dergelije broden gevonden.

In de middeleeuwen werden lebkuchen vooral in kloosters gebakken. Daar ontstond ook de traditie om de lebkuchen op een ouwel (hostie) te bakken. De lebkuche was – net als de kerststol – een vastengerecht. Dat betekende dat ook hier aanvankelijk geen boter, melk of eieren in werden verwerkt. In de 19e eeuw werd bakpoeder toegevoegd voor een wat luchtiger koek. Ook werd steeds meer boter en ei toegevoegd aan het recept. Sinaasappelsnippers werden ook een vast ingrediënt, waarschijnlijk omdat sinaasappels steeds meer voorhanden kwamen rond de kersttijd.

Overigens worden ook in andere Oost Europese en Scandinavische landen vergelijkbare koeken gebakken en gegeten rond de kersttijd.

Voor ongeveer 20 stuks:
250 gram roggemeel
100 ml. honing
½ tl. baksoda of ½ zakje bakpoeder
Snufje zout
25 gr. Sinaasappelsnippers
50 gr. Noten (amandelen, hazelnoten en/of walnoten)
1 ei
50 gr. boter
Mespunt kardemom
½ tl. kaneel
½ tl. nootmuskaat
Mespunt gemberpoeder
Mespunt kruidnagelpoeder
+/- 100 gr. Poedersuiker
2 tl. cacao 

Eventueel:
1 citroen
Beetje melk
bloem i.p.v. roggemeel ( of half-half)
ouwels

Doe het meel in een kom. Smelt de boter in een pannetje. Voeg de honing, baksoda of –poeder toe en het snufje zout. Snijd de sinaasappelsnippers fijn en hak de noten ook fijn. Dat laatste kan het beste met een groot koksmes of in een vijzel. Voeg de gesmolten boter, het ei en de specerijen toe. Doe er eventueel nog de rasp van de citroen door, een beetje melk (of water) en kneed tot een ietwat plakkerige bol.  Als je de Nürnberger Lebkuchen wil maken ( dat zijn de Lebkuchen zoals op de afbeelding: rond en met een ouwel eronder) zul je aan hieraan moeten proberen te komen (van die dunne, witte velletjes die op papier lijken). Ik ben geslaagd bij een snoepwinkeltje. Maar je kunt Lebkuchen in alle vormpjes maken.

Voor de Nürnberger Lebkuchen dus, een ronde vorm gebruiken, en ouwels uitknippen in die vorm. 

Verwarm de oven voor op 175 graden. Spreid het deeg uit (gewoon met je platte handen) tot ongeveer 1 ½ cm. dikte en steek er dan vormpjes uit. Leg de vormpjes op een bakplaat met bakpapier en bak ongeveer 15 à 20 minuten gaar.

Meng dan poedersuiker met wat water tot een suikerpapje en bestrijk daarmee een aantal gare en ietwat afgekoelde Lebkuchen. Voeg er dan nog wat cacao aan toe en bestrijk daarmee de rest van de Lebkuchen.

Meer lezen over bakken en feestdagen? Klik hier om naar de site van Vanessa van Koppen te gaan.

Vanessa van Koppen-Enters
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *