Rutger Kopland

Gisteren werd bekend dat Rutger Kopland is overleden. Kopland en Gerrit Komrij waren ’s lands bekendste dichters. Dat zij beiden in dezelfde week overleden, betekent dus een slag voor de Nederlandse poëzie. 

Ik was en ben meer gecharmeerd van het werk van Kopland. Het is spiritueler. In een artikel in Trouw ter nagedachtenis van Kopland schrijft Rob Schouten dat zijn werk gaandeweg aan wijsheid won. Maar ik zou daar ‘religieuzer’ schrijven. Want in veel van zijn gedichten zoekt Kopland naar de zin en de betekenis van het leven. Al moet ik me haasten te zeggen dat het in zijn werk gaat om een soort seculiere religiositeit of een religiositeit van het niet-weten. Van het christelijk geloof nam hij afscheid – waarvan hij vooral in zijn vroege werk getuigde.

In zijn poëzie zijn veel referenties aan het Bijbelboek Psalmen te vinden. Dat is niet toevallig. Kopland was geboeid door de zwijgende raadselachtigheid en vergankelijkheid der dingen, en uitgerekend de Psalmen zetten daar ook vaak op in. Kopland schreef zelfs een gedicht onder de titel ‘Psalm’. Ik hoorde het ooit voorlezen bij een open graf. Het was mijn eerste kennismaking met zijn werk. Het gedicht trof me frontaal. Sinds ik het las en herlas twijfel ik stilletjes weleens of Kopland ooit helemáál afscheid nam van het Bijbels levens- en Godsbesef. Het Bijbelse woord voor ‘wind’ betekent ook ‘geest’ en staat vaak voor de Geest van God. Denk daar eens aan bij het volgende gedicht:

Psalm

Dan zullen deze geluiden wind zijn,
als ze opstijgen uit hun plek, dan
zullen ze verwaaien, zijn ze wind.

We hebben geademd en onze adem was
als zuchten van bomen om een huis,

we hebben gepreveld en onze lippen
prevelden als een tuin in de regen,

we hebben gesproken en onze stemmen
dwaalden als vogels boven een dak.

Omdat wij onze naam wilden vinden.
Maar alleen de wind weet de plek
die wij waren, waar en wanneer.

Piet van Die
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *