Reflectie: Wat betekent dat eigenlijk: ‘zin’-geving?

Hoe langer je over een begrip nadenkt, hoe minder eenvoudig het in elkaar blijkt te zitten. Dat heeft soms enkel te maken met het feit dat je in een cirkeltje van definities en synoniemen belandt en je iets probeert te verklaren door middel van zichzelf. Maar soms heeft het ook te maken met iets meer, een soort onvertaalbaarheid. Zoiets is misschien wel het geval bij het woord ‘zin’. Een reflectie door Nicole des Bouvrie.

Vertaling en betekenis

Een van de manieren waardoor het duideljk wordt dat het woord ‘zin’ (als in ‘zin’-geving) een lastig woord is, is door een vertaling er voor te zoeken in een andere taal. Het Duitse Sinn geeft als vertaling “doel ; nut ; zin ; betekenis ; bedoeling ; beduidenis ; beduiding ; nuttigheid ; inhoud ; teneur ; geest ; strekking ; profijt ; baat ; winst ; gewin”, maar het Engelse ‘sense’ heeft toch een beperktere betekenis lijkt wel: “betekenis ; bedoeling ; beduidenis ; beduiding ; verstand ; denkvermogen ; geest ; vernuft ; hersens ; brein ; ratio ; tendens ; strekking ; bezinning ; inkeer”. (Om van het woord ‘sin’ nog maar te zwijgen!)

Daarnaast zorgt ook de enorme hoeveelheid manieren waarop het woord ‘zin’ kan worden gebruikt voor de nodige verwarring. In deze zin wordt het zinnebeeld van zingeving in zekere zin gebruikt wanneer ik daar zin in heb. Maar de manier waarop het woord ‘zin’ in zingeving wordt gebruikt, gaat waarschijnlijk over betekenis 5 ook in de Van Dale: nut of doel. Interessant als we deze twee online woordenboeken vergelijken – de ene geeft 5 betekenissen, de andere 7. En waar de ene de betekenissen ‘nut/doel’ en ‘betekenis’ uitelkaar haalt, benoemt de online Van Dale deze als een en dezelfde betekenis.

Existentiële betekenis van het leven

Zingeving lijkt te staan voor het geven van betekenis voor het leven zelf, voor een gebeurtenis. Het gaat over de basis van ons bestaan, en volgens Wikipedia is de vraag naar de zin van het leven een van de oudste vragen die bestaat. Toch is er naast de Nederlandse wikipedia pagina over zingeving enkel een zeer korte uitwijding over ‘existentiële betekenis’ in het Engels. Hebben we dan te maken met een typisch Nederlandse term, met een typisch Nederlandse vraag? Als de taal een afspiegeling is van waar we ons mee bezig houden (en vice versa – dat waar we ons mee bezig houden een afspiegeling is van de taal) zoals de fameuze en wellicht ongegronde maar nog altijd interessante Saphir-Whorff theorie ons voorhoudt, zijn de Nederlandsprekenden dan buitenproportioneel bezig met de vraag naar de zin van het leven?

Zoeken naar zin – een doel of betekenis??

Die vraag is waarschijnlijk niet te beantwoorden, dus laten we teruggaan naar waar we begonnen. Wat is de ‘zin’ uit zingeving. Is het werkelijk zin als betekenis? Want dat zou inhouden dat het gaat om een begrijpen, een sense-making, een begrip ontwikkelen waarom dingen zijn zoals ze zijn. Maar wanneer ‘zin’ staat voor doel of nut, dan geeft dat toch een hele andere kijk op het woord zingeving. Is zoeken naar zingeving op zoek zijn naar een betekenis van het alles, of op zoek zijn naar een doel van het alles?

Die twee dingen zijn niet precies hetzelfde, hoewel de taalverwarring die in het Nederlands ontstaat door beiden met hetzelfde woord uit te drukken dit kan overschaduwen. Een doel, een telos, ligt namelijk in het ding zelf besloten. Een betekenis is iets wat je aan iets geeft, het maakt gebruik van een ratio die ergens op reflecteert en een waarde aan iets toekent op basis van observaties.

Met andere woorden, iets kan een doel hebben, maar toch betekenisloos zijn.

Maar heeft iets dat een betekenis heeft tegelijkertijd ook een doel? Nee, waarschijnlijk niet.

Wat is zingeving? Het zoeken naar een doel, of naar een betekenis?

Wordt vervolgd… lees hier deel 2.

Afbeelding: h.koppdelaney via Compfight cc.

Nicole des Bouvrie
(@Nobyeni, Nobyeni.nl) is afgestudeerd in de hedendaagse filosofie (PhD) en werkzaam als freelance filosofe, schrijfster en consultant. Ze leest veel, en is voornamelijk geïnteresseerd in waarheid en waarachtigheid, filosofie, kunst, en het leven.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *