Recensie: Wat is een kunstenaar?

Zijn kunstenaars charlatans of kunnen zij juist aanspraak maken op een goddelijke kracht als schepper? Aan de hand van interviews met 33 hedendaagse beeldend kunstenaars onderzoekt de schrijfster deze vraag. Zij richt zich op de manier waarop kunstenaars hun eigen werk beschouwen en omgaan met de verwachtingen van galeriehouders,  curatoren, critici en verzamelaars. In een domein waar ´wat dan ook´ kunst kan zijn, bestaat er geen objectieve maatstaf voor kwaliteit. Kunstenaars dienen dus hun eigen maatstaf te bepalen. Sarah Thornton heeft voor haar interviews gekozen  voor kunstenaars uit verschillende culturen, die zijn geboren in de jaren vijftig en zestig. Het gaat steeds om kunstenaars die ergens in de wereld een hoge mate van erkenning hebben gekregen. Recensie door Birgitta de Leeuw.

Breed sfeerbeeld

Of de vraag ‘wat is een kunstenaar?’ in dit boek beantwoord wordt,  is zeer de vraag. Maar Sarah Thornton schetst wel een breed sfeerbeeld van wat een kunstenaar bezig houdt en hoe hij/zij dat vertaalt in het beeldend werk. De Washington Post heeft Sarah Thornton ‘de Jane Goodall van de kunstwereld’ genoemd en dit boek maakt deze eretitel  begrijpelijk.  De schrijfster observeert de kunstenaars in hun eigen habitat: hun woonhuis of atelier, hun favoriete restaurant of op een biënnale. Door middel van het gesprek ontspint zich een beeld van de drijfveren van kunstenaars en aanzetten tot een antwoord wat hen tot kunstenaar maakt.

Intelligent en intellectueel

Zij zet kunstenaars neer als hardwerkende  mensen die een hevig verlangen hebben de wereld te leren kennen en zichzelf te begrijpen. Het scheppen van beelden is hun instrument om daarin gezien en erkend te worden.  De schrijfster schept het beeld van intelligente en intellectuele mensen die bewuste keuzes maken in hoe ze met de wereld omgaan. Kiezen om al of niet politieke statements te maken, kiezen om als éénling of juist in samenwerking te werken. Door de wijze waarop zij de kunstenaars portretteert ontstaat bij mij als lezer een bepaalde nieuwsgierigheid naar deze mensen. Ik zal zonder twijfel een volgende keer met heel andere ogen het werk van de geinterviewden bekijken. Op zoek gaan naar hun drijfveren zoals die beschreven worden in dit boek.

De kunstenaar als zakenman

Sarah Thornton rekent voorgoed af met de mythe van de eenzame kunstenaar die vervreemd van de wereld in een afgelegen atelier tot meesterstukken komt. Zij plaatst de kunstenaars midden in de maatschappij, waarin wordt samengewerkt met curatoren, andere kunstenaars en assistenten. Sarah Thornton heeft er voor gekozen in dit boek kunstenaars te interviewen die erkenning hebben verkregen. Dat betekent feitelijk dat er veel geld wordt betaald voor het werk van deze mensen.  Toch blijkt er tussen verschillende kunstenaars een andere houding ten aanzien van geld te bestaan. Uit het boek wordt haarfijn duidelijk dat het beheersen van je markt een onderdeel uitmaakt van het ambacht van de kunstenaar. Maar het is een ingewikkelde situatie waarin de scheidslijn tussen ‘het doen voor geld’ en ‘het doen om geld’ flinterdun is. Net als de scheidslijn tussen het ‘laten zien van je diepste gevoelens’ en ‘het hoereren met je gedachtengoed’. Misschien is een kunstenaar wel iemand die zich in de complexe wereld van kunst en andere kunstenaars staande kan houden.

Over het boek:

Sarah ThorntonWat is een kunstenaar?
Sarah Thornton
Meulenhoff, 2015.

 

 

 

 

 

Afbeelding: torbakhopper via Compfight cc.

 

Birgitta de Leeuw
Birgitta de Leeuw is eigenaar van het adviesbureau de Slijpsteen.nl. Zij ondersteunt maatschappelijke organisaties zich aan te passen aan de veranderende behoefte vanuit de samenleving. Ze heeft haar visie hierover beschreven in het boek: De transformatie ben ik zelf! Birgitta is op creatieve wijze steeds op zoek naar mogelijkheden voor zichzelf en anderen om een positieve bijdrage te leveren aan een sociale en duurzame samenleving. (www.deslijpsteen.nl)
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *