Recensie: Waarom veranderen (meestal) mislukt

We kunnen er lang en kort over praten: maar stoppen met roken, afvallen, of andere verregaande gedragsveranderingen doorvoeren lukt mensen vrijwel nooit. Meestal mislukt het. Maar waarom? In een dun boekje wordt uit de doeken gedaan wat ons reptielenbrein ons laat geloven. En wat echt veranderen betekent. Een recensie door Nicole des Bouvrie.

Vrije wil?
Het lijkt allemaal zo makkelijk. We hebben zoveel mogelijkheden, zoveel keuzes te maken. Waarom zouden we dan niet eens een keer iets anders doen? Die gezonde maaltijd klaarmaken in plaats van een vette hap uit de automaat. Uit de praktijk blijkt dat allemaal niet zo eenvoudig te zijn. Zelfs in een wereld waarin veel jongeren, volgens de auteur, amoebes zijn geworden: niets moet en alles mag. “De frustratietolerantie van de mensen om me heen neemt af. Alles moet snel, en er wordt geen tijd genomen voor reflectie. Kritiek verdragen wordt steeds lastiger. Iedere generatie wordt steeds iets meer een ik-gerichte, in zijn digitale cloud verschole Generation Me.”

Enkel een drang volgen?
Maar als we dan geen echte wil, geen vrije wil blijken te hebben, zijn we dan enkel wezens die hun dierlijke drang volgen? Volgens Martin Appelo wel. Uiteindelijk komt het er op neer dat we allemaal een drang voelen en die volgen. Ongeacht wat we daar allemaal bij nadenken. Reptielen en zoogdieren weten niet wat ze doen en kunnen daar niet over nadenken. Ze hebben veel drang, maar geen drang om te overleven. Enkel omdat ze die drang volgen, overleven ze. Natuurlijk kan een mens meer dan enkel die drang volgen. We hebben taal en kunnen nadenken, reflecteren over ons gedrag. Dat maakt toch heel veel uit, niet? 

Het moet wel leuk blijven, toch?
De kritieken die Appelo uit komen zeker niet uit de lucht vallen. Zijn rake analyses over menselijk gedrag in de huidige samenleving maken dit boek op zich al een plezier om te lezen. Om van de humor maar te zwijgen. Zo is volgens Appelo de eerste manier om niet te blijven doorploeteren om te proberen jezelf te veranderen heel simpel: “gewoon nooit aan gedragsverandering beginnen.” Maar, als je dat dan toch wilt, je vooral niet laten weerhouden door mensen die zeggen dat het wel leuk moet blijven. “Mensen die in staat zijn om niet anderen maar zichzelf verantwoordelijk te houden voor mislukking, kunnen zich uit de cirkel [van machteloosheid, NdB] bevrijden.”

Veranderen in de praktijk
Het tweede deel van het boek gaat in op de formule voor succesvol veranderen: “gedragsveranering is een functie van innerlijke drang, discipline en interne attributie.” Het lijkt wat klinisch, maar wordt met een aantal heldere voorbeelden uit de doeken gedaan. Om daarna in te gaan op verschillende aspecten uit het leven waarbij je ongewild in de cirkel van machteloosheid kunt geraken: pubers, roken, werkstress, vreemdgaan, om er een paar te noemen.

Al in al een interessant boek. Maar uiteindelijk moet je het enkel lezen als je het echt zelf wil, anders zal het niets opleveren. Net zoals duurzame verandering in je leven.

Over het boek:

Waarom veranderen (meestal) mislukt
Martin Appelo
137 p. 
Uitgeverij Boom 

Afbeelding: ktpupp via Compfight cc.

Nicole des Bouvrie
(@Nobyeni, Nobyeni.nl) is afgestudeerd in de hedendaagse filosofie (PhD) en werkzaam als freelance filosofe, schrijfster en consultant. Ze leest veel, en is voornamelijk geïnteresseerd in waarheid en waarachtigheid, filosofie, kunst, en het leven.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *