Recensie van een gedicht: Wenken voor een succesvol leven

Levenskunst, de kunst van het *goede* leven. Laatst publiceerden we al over de presentatie en de publicatie van het boek ‘Aanwijzingen voor het goede leven’. Reflectie over het leven dat je wil leiden, over het werk dat je wil doen, dat zijn vragen die op Zinweb keer op keer centraal staan. Zo ook in de kunst. Recensie van een gedicht, door Nicole des Bouvrie.

Recensie van een gedicht

Het recenseren van een gedichtenbundel kan al snel verzinken in algemeenheden en subjectieve oordelen. Een rode lijn ontdekken in iemands werk, de plaats van deze nieuwe bundel in het algemene oeuvre van de dichter, het gevoel dat je overhoudt aan het lezen. Allemaal belangrijke dingen, wellicht.

Maar is een gedichtenbundel niet een opsomming, een geheel van zijn delen, waarbij elk gedicht, elk woord net zo gewichtig is als de ander? Vandaar dat ik, de fenomenologische benadering van poëzie volgend, die algemene beoordeling dit keer achterwege zal laten, geen achtergrond informatie over de schrijver zal geven en slechts één gedicht zal lezen, toe zal lichten. Juist ook omdat elk gedicht in deze bundel ‘Waar ik nooit goed in was steeds slechter kunnen’ van Anton Korteweg dat verdient. 

Wenken voor een succesvol leven

Het tweede gedicht gaat als volgt (ook hier op Google Books):

Wenken voor een succesvol leven

Eet sla. Drink melk. Blijf getrouwd.
Heb geen allochtone vriend
die ook nog eens naar de moskee gaat.

Werk hard. Lees je kinderen voor.
Ga niet onbeperkt spareribs eten.
Wees vrijwilliger. Heb een bakfiets.

Ken niemand die PVV stemt.
Geef leiding. Ga niet uit vissen.
Weet niet wie Sylvie is.

Duiding

Het lijkt zo simpel op deze manier, leven. En misschien is het ook wel zo simpel. Korte zinnen, gebiedende wijs. Dingen die je moet laten, dingen die je vooral wél moet doen. Overal zit een oordeel in verborgen, maar is dat niet waar voor alle keuzes je maakt? Dus beter om het duidelijk te maken, te staan voor de keuzes die je maakt.

En elke keuze heeft ook een keerzijde. Werk hard. Lees je kinderen voor. Twee opeenvolgende richtingen die naast elkaar worden gezet en daarmee elkaar opheffen. De onmogelijkheid schetsen van het beide doen. Het tegelijkertijd naar buiten en naar binnen richten van het leven, de aandacht. Elke aanwijzing staat in het teken van de ontkenning van het tegenovergestelde. 

Wenken…

Het goede leven is tussen de regels door te lezen. Of, misschien juist niet. Want wat zijn ‘wenken’ eigenlijk? Gebaren. Een doen alsof, een veinzen. Een symboliek die ergens voor staat dat niet uit te drukken is is woorden. Een oppervlakkigheid waar we het leven mee vullen. We laten ons leven bepalen door niemand te kennen die PVV stemt, door niet te weten wie Sylvie is. En tegelijkertijd schuilt daarin ook ons ware gezicht. 

Wat bedoelt Korteweg? Ligt daar onze succesvolheid? Door te werken met twee gezichten, door te wenken, te gebaren, te doen alsof dat het ene waar is, terwijl de ontkenning juist datgene aanwijst waar het oordeel van de wereld ons zelf raakt? Blijf getrouwd. Het is de pijnlijkheid van dat soort aanwijzingen die er voor zorgen dat we vasthouden aan de geest van succesvolheid, van een kunst van leven die ons uiteindelijk uitholt.

En dat alles uitgedruk in woorden die we allemaal kennen. En herkennen.
Prachtig.

Over het boek

Waar ik nooit goed in was steeds slechter kunnen
Anton Korteweg
Meulenhoff 

Afbeelding: sunside via Compfight cc.

Nicole des Bouvrie
(@Nobyeni, Nobyeni.nl) is afgestudeerd in de hedendaagse filosofie (PhD) en werkzaam als freelance filosofe, schrijfster en consultant. Ze leest veel, en is voornamelijk geïnteresseerd in waarheid en waarachtigheid, filosofie, kunst, en het leven.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *