Recensie tentoonstelling: “Eén God” Bodenmuseum, Berlijn

Interreligieus contact in de kunst, en in de kunst van het leven. Een bijzondere tentoonstelling in Berlijn, sinds kort te bezichtigen tot en met eind september 2015. Een recensie door Nicole des Bouvrie.

Egypte

Wanneer we over de geschiedenis van de drie grote geloven denken, kijken we vaak naar Israël en Mesopotamië, maar uit deze tentoonstelling komt naar voren dat juist ook Egypte een heel interessante bron van reflectie kan bieden. En dan niet omdat de meest recente geschiedenis aangeeft dat Moslims, Joden en Christenen het land delen wat soms ook tot moeilijkheden leidt. Maar juist ook omdat het een land is waar deze groepen al duizenden jaren wonen, zonder dat een van deze geloven er ‘geboren’ is.

Alle mensen die een van deze geloven aanhing deed dat dus als gast, als inwoner, als overheerser. Maar altijd zonder religieuze claim op het land als ‘Heilig Land’. Dat maakte de houding van de inwoners wellicht ook vanaf het begin anders.

Tentoonstelling over integratie

Wat deze tentoonstelling laat zien is hoe vanaf de tijd van de Farao’s en de Romeinen de verschillende gelovigen zich vestigden en hun gebruiken en talenten meenamen en integreerden in de al bestaande structuren van kunst en handel. Het laat zien hoe symboliek vanuit het traditionele Egypte werd overgenomen en eigne werd gemaakt. En hoezeer de verschillende geloven overeen komen.

Naast elkaar staan drie olielampjes, geheel hetzelfde behalve de versieringen. De een met kruis, de ander met zespuntige ster, de ander met een Sura-vers. Daarnaast een contract geschreven met Hebreeuws-schrift, in de arabische taal: om een goede verstandhouding tussen de twee groepen gebruikers van een werkplaats vast te stellen – een joodse werkman en zijn zoons en een moslim.

Het voordeel van de terugblik

Zo’n overzichtstentoonstelling is iets bijzonders. We krijgen een kijkje in een gemeenschap die eeuwenlang buren waren, elkaar soms bevochten en andere keren heel vredelievend met elkaar omgingen. Een inkijkje dat ze overigens zelf nooit gehad zullen hebben. Want wie zou beweren dat de jood die verzen uit de Koran bestudeerde om meer over de goede houding in het leven te leren ook daadwerkelijk aan interreligieus contact zou doen, zou waarschijnlijk raar aangekeken worden. Of dat de moslim die een vijfhoekige versiering had op zijn stoelen eigenlijk een menging van geloven bewerkstelligde – die was misschien ook uitgelachen. Want de mensen namen over, zochten op, wat goed was, wat werkte, wat normaal was. En misschien is die interesse in de religieuze achtergrond van die mensen, en de verschillen die dat met zich meebracht, wel een hele hedendaagse blik…

Al met al een mooie tentoonstelling, over een heel beperkte periode in de geschiednis van Egypte, waarin heel veel is gebeurd.

Een link naar de officiële informatie over deze tentoonstelling op de website van het Boden Museum.

Afbeelding: Vanaf website Boden Museum.

Nicole des Bouvrie
(@Nobyeni, Nobyeni.nl) is afgestudeerd in de hedendaagse filosofie (PhD) en werkzaam als freelance filosofe, schrijfster en consultant. Ze leest veel, en is voornamelijk geïnteresseerd in waarheid en waarachtigheid, filosofie, kunst, en het leven.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *