Recensie: Stil de tijd – Joke J. Hermsen

In ‘Stil de tijd’ wordt op verschillende manieren ingegaan op de diverse perspectieven op tijd en hoe deze ons leven beïnvloeden. Het is een handleiding, een praktische filosofie, waarin niet alleen verschillende filosofische denkers aan het woord worden gelaten, maar ook ruimte is voor een persoonlijke belevenis. Een recensie door Nicole des Bouvrie.

Twee soorten tijd
Is er een soort tijd die verder gaat dan de materialistische, wereldse kloktijd? Dat is de vraag die Joke Hermsen zich zorgvuldig en uitvoerig stelt. Langs verschillende invalshoeken loopt ze denkbeelden af die dit denken mogelijk maken en beïnvloeden. Daarbij schuwt ze ook haar eigen leven niet, dat ze ook als een bron van inzichten beschikbaar maakt voor de lezer.

Hoop
Tijd is niet alleen een persoonlijke aangelegenheid, een manier van omgaan met onszelf en met ons leven en waar we op een haast boeddhistische manier mee bezig kunnen gaan. Hoewel dat een belangrijk inzicht is, als we de uitspraak “stil de tijd” eer aan willen doen. Maar Hermsen benadrukt daarnaast de sociaal en politieke aspecten, van een tijd die niet zoals bij Martin Heidegger wordt benaderd als een ‘denken tot de dood’, maar meer zoals Levinas en Bloch benadrukken, dat tijd als hoop bestaat. Hoop op verandering, op de ruimte van de toekomst.

Kunst
Dat kunst een belangrijke rol speelt bij het weergeven van hoe we naar tijd kijken en met de tijd omgaan, komt in de verschillende essays die dit boek rijk is goed naar voren. Zo wordt er ingegaan op de houding van de schrijver, die telkens opnieuw begint, telkens bij het begin aanvangt, om te falen. En juist door dat falen komen we tot wie we zijn, op “de zoektocht voorbij de zekerheden van ons bestaan.”

Maar ook beeldende kunstenaars zoals Mark Rothko worden bekeken, om hun fascinatie met een meer muzikale tijd te benadrukken. Wat is het tijdloze van een kunstwerk, vraagt Hermsen zich af. Plaatst kunst zich altijd in het tijdelijke, in het tijdperk waarin het wordt gemaakt? Is het verantwoordelijk voor zijn tijd?

Inhoud en vorm
Het mooie aan dit boek ‘Stil de tijd’ is wel de afwisseling, niet alleen van inhoudelijke onderwerpen die meanderen om de algemene rode lijn, maar vooral ook de manier waarop deze zoektocht ook door de vorm wordt ondersteund. Reisjournalen, dagboeken en meer filosofische beschouwingen wisselen elkaar af. Omdat er geen authoratieve manier is om je tot de tijd te verhouden. En omdat alle perspectieven elkaar aanvullen.

Over het boek:

Stil de tijd – pleidooi voor een langzame toekomst
Joke Hermsen
Uitgeverij De Arbeiderspers
2009

Nicole des Bouvrie
(@Nobyeni, Nobyeni.nl) is afgestudeerd in de hedendaagse filosofie (PhD) en werkzaam als freelance filosofe, schrijfster en consultant. Ze leest veel, en is voornamelijk geïnteresseerd in waarheid en waarachtigheid, filosofie, kunst, en het leven.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *