Recensie: Morele vorming in de krijgsmacht

Een proefschrift over de mogelijke bijdrage van de Rooms Katholieke Geestelijke Verzorging aan de morele vorming van militairen. Niet echt een boek voor op het nachtkastje, vanwege omvang en onderwerp, maar erg interessant voor iedereen die geïnteresseerd is in morele dilemma’s en verantwoordelijkheid in militaire context. Een recensie door Nicole des Bouvrie.

Meer dan toegepaste ethiek

Ethiek is het kijken naar hoe te handelen en dan specifiek naar wat het goede handelen is. Wanneer je dat in een specifieke omgeving en context bekijkt noemt men dat ook wel toegepaste ethiek. In dit boek komt een hele specifieke vraag aan bod: namelijk hoe in voorbereiding op militaire – en dus ook politieke – (gewelds-) handelingen de bijdrage kan zijn van de Rooms Katholieke Geestelijke Verzorging. Toch is een toegepaste ethiek niet genoeg: Ger Wildering (1960) probeert in dit boek een normatieve ethiek te verwoorden waarbij de bronnen van mensbeeld en ethiek in de katholieke leringen wordt aangehaald. Niet omdat die te wensen is, maar omdat dat het onderwerp is van dit proefschrift.

Wat dit boek zo interessant maakt, is de bredere probleemstelling, waarbij een gedegen licht wordt geschenen op de morele vorming van militairen in Nederland en het theologisch kader daaromtrent. Daarom gaan de eerste hoofdstukken over de context van de morele vorming in de Nederlandse krijgsmacht en de militaire ethiek. Op zich zou dat al voldoende zijn voor een interessant boek.

Brede vraagstelling

Maar Ger Wildering is gepromoveerd aan de hand van zijn werk omtrent de rol van het Katholieke geloof hierin. Niet zozeer vanuit historisch perspectief, maar vanuit theologisch oogpunt. En om die doelstelling te kunnen beantwoorden moeten er heel wat onderwerpen aangesneden worden. Zo moet uiteengezet worden welke opvattingen aangaande de menselijke persoon en het geweten, de moraliteit van menselijk handelen besloten liggen in de sociale leer van de Kerk. Dit maakt dit boek ook een reflectie op religie in het publieke domein en een hedendaagse en toegepaste interpretatie van het katholieke geloof. 

Interessante materie

Wildering weet in helder taalgebruik zich door redelijk stoffige materie heen te worstelen. Door steeds terug te grijpen naar wat er op het spel staat, namelijk de legitimering van de uitoefening van geweld door de krijgsmacht, blijft het een boeiend geheel.

Daarnaast weet hij ook duidelijke vraagtekens te plaatsen. Bijvoorbeeld bij het feit dat ethiek in de Nederlandse militaire wereld een ‘ingenieursmodel van ethiek’ wordt genoemd: toepasbaar en efficient. Maar de terechte kanttekening van Wildering is dat wanneer het gaat om morele kwesties en dilemma’s gaat, een andere intellectuele houding dan ‘technische’procedurele probleemoplossing nodig is. Oftewel: er blijft aandacht nodig voor het referentiekader waarbinnen we werkzaam zijn. Ookal lijkt dat wellicht te abstract vanuit eerste gezicht.

En daarmee onderbouwt Wildering zijn eigen exersitie om zorgvuldig een specifiek Katholiek referentiekader neer te zetten. 

Praktische informatie:

Morele vorming in de krijgsmacht – Een katholiek perspectief
Ger Wildering
Uitgeverij Damon
560 p. 

Afbeelding: Mechanekton via Compfight cc.

Nicole des Bouvrie
(@Nobyeni, Nobyeni.nl) is afgestudeerd in de hedendaagse filosofie (PhD) en werkzaam als freelance filosofe, schrijfster en consultant. Ze leest veel, en is voornamelijk geïnteresseerd in waarheid en waarachtigheid, filosofie, kunst, en het leven.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *