Recensie: Michael Pye – Aan de rand van de wereld

Michael Pye is befaamd. Zijn scherpe blik en wervelende pen laten hem nooit in de steek. Jaren was hij een reizende ster als journalist voor verschillende kranten in Europa en Amerika. Nu woont hij al jaren in de luwte op het Portugese platteland. Het werd er tijd voor. De afstand tot het onderwerp en de rust om erover na te denken en over te schrijven waren er nu. De Noordzee als motief voor een romantische geschiedenisles. Recensie door Kalle Brüsewitz.

Vis

Het boek begint gelijk als een wervelwind. Misschien symbolisch, maar het verhaal begint ineens. Hij pakt het verhaal op ergens in de zomer van het jaar 1700, ergens in Engeland. Het verhaal eindigt ook weer zomaar. Dit kan zoveel betekenen. Misschien wel in eerste instantie het feit dat we een stuk van de wereldgeschiedenis voorgeschoteld krijgen en zeker niet alles. Misschien wel in tweede instantie het feit dat alles wat je wel verteld zoveel andere dingen uitsluit. Misschien besluit Pye daarom wel om het verhaal gelijk in te duiken, als een vogel die een vis uit het water haalt. Heel even zijn we met Pye onder water, heel even zijn we deelgenoot van het verhaal van de Noordzee en alles daar omheen.

Wervelwind

Het verhaal voelt aan als een wervelwind, maar tegelijkertijd is het verhaal met heel veel aandacht en preciezie opgetekend. De wervelwind zit hem in het moordende tempo waarmee we door de geschiedenis heen scrollen. We beginnen in de zomer van 1700 in Zuid-Engeland en zijn binnen een paar bladzijden geografisch en chronologisch alle kanten op geweest. We komen bij stenen op het strand van Domburg en in het IJsland van 870. De wervelwind zit ook in het feit dat Pye wervelend schrijft. Hij verteld de geschiedenis, zo lijkt het, anekdotisch, maar alles komt samen. We eindigen het voorwoord met de opmerking dat ‘de Noordzee zoveel meer is dan het water tussen duizend stranden’. Dan begint het thematische verhaal van de geschiedenis van Noord-Europa.

Kapstok

Het boek voelt ergens aan als een wedstrijdje vrij associëren van een man met een ongekende kennis van de geschiedenis van Europa met zichzelf. Elk woord leidt tot een nieuw deel van de geschiedenis en elke keer komt alles prachtig samen. Het verhaal van een volk (De Friezen) of van een personage (Kathelijne Vedelaer) dienst steeds als kapstok om een deel van het verhaal van de Middeleeuwen te vertellen. eeuwen die de meesten slecht kennen en in het onderwijs een ondergeschikte rol spelen. Dit heeft ook te maken met het feit dat de bronnen lastig te duiden zijn. Wel wordt duidelijk dat de Middeleeuwen fascinerend zijn en een belangrijke rol spelen in de ontwikkeling van de huidige maatschappij. Aan de hand van grote vraagstukken neemt Pye ons mee dieper in de verhalen die we aan de oppervlakte kennen. Over de zwarte dood, onze gevechten met het water, overstromingen, Hanzesteden en vraagstukken omtrent geloof en macht.

De Noordzee

Het boek gaat over de Middeleeuwen, maar wel de Middeleeuwen in de landen om de Noordzee. De ondertitel stelt zelfs dat het die zee is die ons vormde. De clue hiervan staat in het voorwoord. Volgens sommige Fransen waren de Vikingen de eerste Europeanen. Zij voeren over die Noordzee en besloten niet alleen te vechten, maar ook cultuur over te brengen. Daar begon Europa. Andere beweren dat de Engelsen degenen waren die de Noordzee overstaken naar het vaste land, ‘als de nieuwe Israëlieten en met de Noordzee als Rode Zee’. Feit is dat de rol van de Noordzee in al deze theorieën niet te ontkennen is. De zee is zoveel meer dan alleen water. Het is de bron van een interessante geschiedenis.

Stijl

De Middeleeuwen, tijd van ridders en kastelen, wordt toegankelijk en komt heel dichtbij. Er is meer dan alleen die ridders en kastelen. Er is rust en onrust, strijd en vrede en er ligt een belangrijke basis voor alles dat we nu kennen. Het boek leest als een roman, een thriller en als een historisch naslagwerk. Dit alles brengt de schrijver heel mooi samen, met prachtige zinnen, kennis van zaken en humor. Michael Pye bewijst dat hij een fantastische verteller is en hij laat zien wat de kracht van een verhaal kan zijn. Elke verhaal verdient het verteld te worden, zeker als de verteller zo goed is.

Over het boek

Aan de rand van de wereld. Hoe de Noordzee ons vormde.
Michael Pye
De Bezige Bij, 2015

Photo Credit: belgianchocolate via Compfight cc

Kalle Brüsewitz
Kalle Brüsewitz (soulchecker.nl) is afgestudeerd in de theaterwetenschappen en kunsteducatie en is werkzaam als freelancer op het gebied van journalistiek en kunsteducatie. Hij noemt zich SoulChecker en zoekt naar dat waar mensen zich geraakt door voelen; in kunst, politiek en religie. Ook werkt hij als coördinator in een Aanloopcentrum voor iedereen die behoefte heeft aan koffie en een praatje.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *