Recensie: Margje van Jan Siebelink

Het nieuws wordt overspoeld door berichten over religieus fanatisme van buitenaf. Maar ook Nederland kent al heel lang zijn eigen religieuze verschillen, families die elkaar haten vanwege een geloof en extreme opvattingen binnen een gezin die heel veel invloed hebben op opvoeding en geluk. Zonder daarover te oordelen of zelfs maar een mening te hebben, weet Jan Siebelink dat in prachtig Nederlands uit de doeken te doen. In 2005 verscheen de bestseller ‘Knielen op een bed violen‘ waarin hij het godsdienstige leven van zijn vader binnen een sekte van de gereformeerde kerk probeerde te begrijpen. Nu is een vervolg op dat boek verschenen, ‘Margje’, met als hoofdpersonen de mensen om die vader heen. De moeder, de kinderen. Een indrukwekkend verhaal dat tekenend is voor een onderdeel van de Nederlandse maatschappij waar zeker mijn generatie niet veel mee in aanraking is gekomen. Door Nicole des Bouvrie.

 Opvallend

Het eerste dat raakt is het taalgebruik. Prachtige Nederlandse volzinnen die gekenmerkt worden door precisie en eenvoud. Elke zin is krachtig, alsof de taal laat zien wat de opvoeding van de zoon Ruben, die door zijn vader streng werd opgevoed in de godsdienstige leer, teweeg heeft gebracht. Het leven van de vader dat in teken stond van de uitspraak: “Blijf uw behoud bewerken met vreze en beving.” En bezien door de ogen van de jonge Ruben, zoals herinnerd door de oude Ruben die in dit boek terugdenkt, herinnert, en mijmert over vervlogen tijden, komt dit op een bijzondere manier tot leven. Niet alleen in het taalgebruik.

Diepe religieusiteit

Ook in de manier waarop kleine zinnen tussendoor getuigen van een oprechtheid, een kinderlijke eerlijkheid, komt naar voren hoe deze visie van invloed is op jonge kinderen. “Ruben geloofde heilig in de hel. Hij was er niet bang voor, want hij deed niemand kwaad. Integendeel. En wie nu vernederd werd, zou later verhoogd worden.”

Maar die kleine zinnen tussendoor, in de stroom herinneringen die opgeroepen worden door kleine dingen in het leven van alledag, laten zien hoezeer het kind en de volwassene verbonden zijn. Zinnen die raken en die je nog vaak terug wilt lezen. De kleine Ruben die geconfronteerd werd met het lezen van symbolen en het opofferen aan de hand van strenge dogma’s, beseft ook datgene dat daaraan voorbij gaat. “Het eigene van het heilige was juist dat het altijd een andere weg zocht, zich nooit op dezelfde wijze vertoonde.”

Aanrader

Ik kan niet goed inschatten in hoeverre dit boek autobiografisch is, maar dat het doorleefd is, dat lees je op iedere bladzijde. In een mooi vormgegeven geheel, is het een boek dat je moeilijk weg kunt leggen. Omdat het raakt, zonder te oordelen. Omdat het je beweegt en je laat verplaatsen naar een wereld die je niet kent, en Nederland dat zo dichtbij is, en tegelijkertijd zo ver weg. Een prachtig boek, echte literatuur, dat een kijkje geeft in een belangrijk tijdsbeeld van onze samenleving.

9200000046552445Over het boek

Margje
Jan Siebelink
De Bezige Bij, 2015.

 

 

 

 

 

Afbeelding: eerste bladzijde uit het boek.

Nicole des Bouvrie
(@Nobyeni, Nobyeni.nl) is afgestudeerd in de hedendaagse filosofie (PhD) en werkzaam als freelance filosofe, schrijfster en consultant. Ze leest veel, en is voornamelijk geïnteresseerd in waarheid en waarachtigheid, filosofie, kunst, en het leven.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *