Recensie: Leren Liefhebben

Het boek Leren Liefhebben van Vincent Duindam vult psychologische inzichten over relaties aan met een spirituele benadering. Het is ook praktisch en geeft veel manieren om vanuit deze benadering in een relatie te kunnen groeien.

De ruimte waarin wij zweven

Duindam staat bekend als psycholoog maar gebruikt ook een spirituele benadering. Door het hele boek heen klinkt steeds het idee van acceptatie. In plaats van kwaad te worden op gevoelens die onprettig zijn, kan het helpen ze te aanvaarden. Je bent niet die gevoelens maar veeleer de ruimte waarin die gevoelens zich bevinden, zo wordt een aantal keer opgemerkt.

Duindam beschrijft het op een gegeven moment wat metaforisch als volgt: “Als je je niet op je gemakt voelt op dit moment, kijk dan naar binnen en neem de wolken waar die je stralende hemel aan het gezicht onttrekken. Aanvaard dat die wolken er zijn. Dan ontdek je dat je niet die wolken bent, maar de ruimte waarin zij zweven.”(p. 47).

Het wordt ook wel gecontrasteerd met een psychologische benadering, die eigenlijk altijd uit is op een verhaal. Duindam schrijft: “Een psychologisch perspectief leert je om aan anderen (en jezelf) een zinvol, samenhangend levensverhaal te vertellen. Het gaat om de ontwikkeling en versterking van je identiteit. Een spiritueel perspectief nodigt je uit om uit dat verhaal te stappen. In de ruimte die daaronder ligt, waar je diepgaand verbonden bent met andere mensen […]”. (p. 15).

Gelegenheid om zelf te groeien

Het geeft Duindam ook een middel om anders tegen relaties aan te kijken. Er spreekt een zekere zorg uit het boek, waar men tegenwoordig heel erg economisch op zoek gaat naar een relatie. Op internet zoeken we de perfecte persoon die ons precies kan geven wat we willen. Als je zo zoekt kom je toch waarschijnlijk bedrogen uit. Je kan het die ander op een gegeven moment kwalijk gaan nemen niet precies te zijn wat jij verwachtte.

Hiertegenover kun je een beeld geven van de relatie als gelegenheid om zelf te groeien. In de inleiding van het boek wordt de relatie naar een boeddhistisch idee voorgesteld als “niet primair een situatie die je gelukkig maakt, maar een mogelijkheid om je te ontwikkelen” (p. 10). De mogelijkheid om je dan niet met je gevoelens of met je eigen levensverhaal te identificeren kan dan van belang zijn.

Seks en zelfrelativering

Zelfrelativering hangt uiteraard erg nauw samen met het spirituele perspectief. Het komt dan ook in het boek aan bod. In het hoofdstuk Lachen om jezelf komt het uitgebreid aan bod, met een citaat van Oscar Wilde als motto: “Jezelf serieus nemen is eigenlijk de moeder van alle zonden” (p. 63). Het is inderdaad grappig wanneer iemand zijn eigen gevoelens verwart met de ruimte waarin die gevoelens plaatsvinden. Het is ook wel herkenbaar. Vaak genoeg wil je wel tegen iemand zeggen die zich opwindt om niets: “Is dat nou zo belangrijk?”.

Mensen nemen hun eigen seksleven ook vaak te serieus. Daar wordt je niet gelukkig van, lijkt Duindam te stellen. Eén probleem dat hij beschrijft is dat seks gezien kan worden als “terrein waarop je prestaties moet zien te leveren” (p. 60). Het gevaar is er ook dat seks een instrument wordt om te kunnen ontspannen. Allemaal funest voor een bezield seksleven, zo stelt Duindam. Hij legt veel meer de nadruk op vaste verwachtingen opgeven.

Vergevingsgezindheid trainen

Duindam sluit het boek af met een advies dat eigenlijk net zo eenvoudig als moeilijk is: vergeef. Jezelf vergeven en daarna ook de ander vergeven in relaties wordt als cruciaal voorgesteld. Die vergeving wordt ook zeer radicaal voorgesteld: misschien wel alles wat je een ander kwalijk neemt. Het gaat misschien wel meer om het afleren van bekritiseren en veroordelen. Het wordt haast als een lichamelijke oefening voorgesteld: “Wanneer je andere vergeeft, leer je je geest vergevingsgezind te zijn, ook ten aanzien van jezelf.” (p. 98).

Compassie speelt daar een grote rol bij. Het gaat er vaak om de ander te herkennen: “Als je naar hem of haar kijkt vanuit Boeddhabewustzijn, zie je heel iemand anders [dan als je kijkt vanuit een egobewustzijn]: een mens die net als jij een kern van goddelijke liefde heeft en net als jij worstelt met zijn of haar ego, oude pijn en conditioneringen.”(p. 96). Het is misschien niet een houding die je binnen korte tijd volledig eigen kan maken. Gelukkig staan er in het boek van Duindam ook veel praktische adviezen en tips.

De adviezen in het boekje richten zich in eerste instantie op de romantische relatie. Veel van de principes zijn waarschijnlijk ook toepasbaar op alle soorten relaties, van vriendschappen tot collegiale banden. Je kunt dit boek dan ook lezen om het even of je nu in een relatie zit. Hoewel de adviezen wellicht een heel leven beslaan om goed uit te voeren kan het boek snel inspireren. Het is heel toegankelijk geschreven. Je leest het in een adem uit.

Leren Liefheben: Een spirituele blik op relaties
Vincent Duindam
Uitgeverij Ten Have, 2013.

Lees ook het verslag van de avond Leren Liefhebben met Vincent Duindam bij De Proefplaats

Lucas van Heerikhuizen
Lucas van Heerikhuizen is afgestudeerd als master in de godsdienstwetenschappen. Momenteel is hij werkzaam als webdeveloper en WordPress docent. Tevens is hij actief als redacteur voor Zinweb.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *