Recensie: Het brilletje van Tsjechov

Reizend door het inmens grote Rusland aan de hand van het leven van een van de grootste schrijvers die dat land heeft voortgebracht. Dat is wat Michel Krielaars in de loop van vele jaren heeft gedaan en het resultaat is in een mooi boek bijeengebracht. De winnaar van de Bob den Uyl Prijs 2015. Een groot plezier om te lezen, met wat kanttekeningen. Recensie door Nicole des Bouvrie.

Het brilletje

‘Het brilletje van Tsjechov’ is allereerst een prachtige liefdesverklaring voor alles wat met Tsjechov te maken heeft. Krielaars benadert vele onderwerpen – de huizen waar Tsjechov heeft gewoond, de scholen die hij heeft bezocht, de reizen die hij heeft gemaakt, de onderwerpen waar hij over schreef, en hoe er tegenwoordig over hem wordt gedacht. Hoe hij wordt vereerd, de straten die naar hem zijn vernoemd, de standbeelden die er staan, én hoe hij door een enkeling wordt verguisd als hij geen vriendelijke woorden over had voor hun stad.

Krielaars reist Tsjechov achterna en stuit op de vele brilletjes van Tsjechov die her en der door het land in de verschillende musea liggen. Maar tegelijkertijd is de titel van deze verzameling reflecties en reisnotities ook anders op te vatten. Krielaars gebruikt immers Tsjechov’s brilletje om er door heen te kijken, om te zien hoe Rusland er bij lag, én hoe het er nu bij ligt.

Verwarring

En daar komt wellicht de verwarring vandaan die het boek bij de lezer oproept. Want de overgangen van onderwerpen is wellicht niet alleen te groot, maar ook heel erg tegengesteld. Hoe kan aan de ene kant de liefde voor Tsjechov er voor zorgen dat we naar een Rusland van honderd jaar geleden kijken, en haast worden verheerlijkt in de mate van devotie hiervoor? Gaan we dan niet voorbij aan de kritische – hoewel onpolitieke – blik van Tsjechov? Waarom is het zo belangrijk om op zoek te gaan naar de huizen die Tsjechov ook had kunnen zien?

Terwijl tegelijkertijd ook een journalistische kant van het boek naar voren komt, een praten met de Russen van tegenwoordig om uit te zoeken of de onrechtvaardigheden die Tsjechov beschreef ook nu nog bestaan. En om te kijken welke onrechtvaardigheden een Tsjechov van vandaag zou beschrijven.

Door de grote hoeveelheden van insteken blijft het alles oppervlakkig. Worden redelijk toevallige ontmoetingen met mensen als een feit ingezet om te laten zien wat Rusland van vandaag de dag is. Als reisverhaal is het prachtig, begrijp me niet verkeerd, maar de ondertoon dat er ook een journalistieke waarheid is achterhaald is geheel misplaatst.

Goed geschreven

Desalniettemin een goed boek, heerlijke passages om op reis of als thuisblijver op vakantie te lezen. Het is goed geschreven en blijft boeien. Dat gecombineerd met de reis die afgelegd wordt en de biografische gegevens van Tsjechov die op deze verslagende manier haast zijdelings worden medegedeeld, maakt het geheel tot een interessant boek.

9789045024868-het-brilletje-van-tsjechov-l-LQ-f

Over het boek:

Het brilletje van Tsjechov
Michel Krielaars
Uitgeverij Atlas Contact, 2014.

Uitreiking Bob den Uyl prijs 2015

Nicole des Bouvrie
(@Nobyeni, Nobyeni.nl) is afgestudeerd in de hedendaagse filosofie (PhD) en werkzaam als freelance filosofe, schrijfster en consultant. Ze leest veel, en is voornamelijk geïnteresseerd in waarheid en waarachtigheid, filosofie, kunst, en het leven.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *