Delicious van Elias Minasi via Freeimages.com

Recensie: Een droom die smaakt naar aardbeientaart

In deze droom leeft Amerika. Het Amerika van de gladde gazons en barbecues tijdens Memorial Day. De ‘American Dream’, waar iedereen gelijke kansen heeft en zelf verantwoordelijk is voor wat er gebeurt en hoe hij of zij het leven vormgeeft. Toch? Recensie door Kalle Brüsewitz.

Geen hoop
Een jongen van 15 in het Amerika dat wordt opgeschrikt door doden door politiegeweld. Ta-Nehisi Coates schrijft aan zijn vijftienjarige zoon over het opgroeien als Afro-Amerikaan in het Amerika van de dromen. Het Amerika waar iedereen kan worden wie hij is. Behalve als je zwart bent. Dat heeft alleen niks met huidskleur te maken. Racisme is een veranderlijk begrip.

‘Ras is niet de vader, maar het kind van racisme’.

Coates stelt dat ‘zwart’ eigenlijk een benaming is van mensen die paria zijn geworden. Mensen die aan de onderkant van de maatschappij leven. Dat heeft niks met huidskleur te maken. Vanuit die basis ontspint zich een autobiografie en een geschiedenis van Afro-Amerikanen in Amerika. Één lange brief over geweld, trauma en twee keer zo hard je best moeten doen. Het is bovenal een boodschap aan de wereld en een keiharde afrekening met de Amerikaanse maatschappij. En nergens gloort een sprankje hoop, dat vindt Coates waarschijnlijk te makkelijk. Dat wringt ook, want je zoekt hoop en hoopt dat de wereld anders in elkaar steekt dan hij omschrijft. En ongeacht of je het eens bent met de ongekende afrekening; het prikkelt. Het prikkelt enorm.

Gestolen tijd
De brief is niet alleen een feitelijk relaas over een leven van een jonge Afro-Amerikaan die opgroeit in Baltimore, Washington en New York, Het is ook nog eens in een lyrische stijl geschreven. De prachtige zinnen en poëzie-verwijzingen vliegen van de bladzijden. Hoe hard de boodschap ook is, je hebt de neiging het te geloven. Het is ook verwarrend, als je als blanke lezer klap na klap krijgt en in een rol geduwd wordt waar je, volgens jouw linkse en tolerante hart, part noch deel aan hebt en tegelijkertijd verliefd wordt op de mooiste zinnen. Als Coates probeert uit te leggen hoe hij opgevoed werd met het idee dat hij altijd twee keer zo hard moest lopen als blanken beschrijft hij dat als volgt:

‘De momenten dat we bezig waren met twee keer zo hard lopen konden nooit worden teruggewonnen. De diefstal van tijd wordt niet gemeten in levensduur, maar in momenten. Het is een laatste fles wijn die je net hebt ontkurkt maar waar je geen tijd meer voor hebt. Het is een kus die je niet meer kunt geven, voordat ze uit je leven verdwijnt. Het is een massa tweede kansen voor hen, en 23-urige dagen voor ons.’

Tussen de wereld en mij
Coates groeide op als zwarte Amerikaan in Baltimore, één van de gewelddadigste steden van Amerika. Ging naar de Howard Universiteit in Washington D.C., waar veel zwarte Amerikanen heengingen en woonde in Brooklyn, New York. Het verschil was immens. Ondanks Howard en ondanks Brooklyn, waar hij ook liefde en goedheid ervoer, ging Baltimore niet uit zijn bloed:

‘M’n nieuwe vriend schudde mijn hand en verdween in de wijd open nacht. En terwijl ik hem nakeek, besefte ik dat ik een deel van de ervaring had gemist vanwege mijn ogen, omdat mijn ogen in Baltimore waren gemaakt, omdat mijn ogen verblind waren door angst.’

Tussen de wereld en mij

Tussen de wereld en mij

Ik weet niet of we moeten constateren dat Coates getraumatiseerd is. Ik weet ook niet of we moeten aanvaarden dat hij een slechte jeugd heeft gehad. Ook weet ik niet of hij gefrustreerd is, omdat hij harder moest werken dan anderen. Ik weet vooral dat dat niet heel veel uit maakt. Tussen de wereld en mij beschrijft poëtisch en keihard twee werelden. De wereld van de Droom en de wereld van de werkelijkheid. De werkelijkheid van een zwarte man in een blanke maatschappij. Het golft, het beweegt, het hort en het stoot. Het wringt en doet pijn, maar je wordt verliefd op de schoonheid van de taal en de schoonheid en kracht van het verhaal.

Over het boek
Tussen de wereld en mij
Ta-Nehisi Coates
Taal: Nederlands
Pagina-aantal: 152
Uitgever: Amsterdam University Press
Verschijningsdatum: november 2015
Prijs: 17,95

Kalle Brüsewitz
Kalle Brüsewitz (soulchecker.nl) is afgestudeerd in de theaterwetenschappen en kunsteducatie en is werkzaam als freelancer op het gebied van journalistiek en kunsteducatie. Hij noemt zich SoulChecker en zoekt naar dat waar mensen zich geraakt door voelen; in kunst, politiek en religie. Ook werkt hij als coördinator in een Aanloopcentrum voor iedereen die behoefte heeft aan koffie en een praatje.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *