Recensie: Dit zijn de namen

Vanwege de huidige discussie over vluchtingen is dit boek van Tommy Wieringa wederom actueel. In het boek wordt een groep vluchtelingen zonder werkelijk doel, gevolgd op hun barre tocht door niemandsland. Een aangrijpend boek, vol vragen en onduidelijkheid. En ook prachtige geschreven. Kort en enorm krachtig. Niet voor niets won het de Libris Literatuur Prijs 2013. Recensent Nicole des Bouvrie zocht uit waarom dat dit boek zo’n aantrekkingskracht blijkt te hebben.

Ga heen en lees

Er zijn veel samenvattingen en recensie al over te lezen, toch is het laatste woord er nog niet over gezegd. Waarom noemen mensen het filosofisch, wat maakt het tot Grote Literatuur? Filosoof Hans Achterhuis schreef in een column in Filosofie Magazine over dit boek: ““Ga heen en lees”, zou ik er van willen maken. Lees romans en vooral Dit zijn de namen, een boek dat vele filosofische leerboeken in de schaduw stelt.” Daar ben ik het helemaal mee eens, maar niet omdat er niets op is aan te merken.

Simpel idee

De aantrekkingskracht ligt hem niet in de opbouw van het boek. Heel simpel en berekenend bijna, de opbouw van de twee verhaallijnen die vanaf het begin duidelijk tot elkaar veroordeeld zijn. Als het een schilderij had betroffen had je kunnen zeggen dat het met duidelijke grove kwasten was opgezet, om uiteindelijk met een penseeltje die grofheid te verdoezelen en er een geheel van te maken. Wat misschien wel deels van de aantrekkingskracht is: als lezer weet je continue waar je aan toe bent, er wordt niets verhuld, er komt geen schock, er wordt geen loopje met de werkelijkheid genomen.

Toch werkt het. Het eenvoudige taalgebruik dat met korte krachtige zinnen veel intimiteit weet te scheppen. Onverbloemd en daardoor misschien wat rauw, maar krachtig. Er wordt weinig gezegd, er worden weinig woorden vuil gemaakt – daar zijn het ook de mensen niet voor. Het perspectief verandert, iedereen uit de groep krijgt evenveel kans om de stilte in zichzelf te laten horen.

Filosofie?

Maar waar is de filosofie? Het feit dat het boek gaat om echte mensen die zich in een onmogelijke situatie bevinden waardoor ze terugvallen op zichzelf en zich daarbij afvragen – of juist niet – wat ze zouden moeten doen; maakt dat het tot filosofie? Nee. Dat is ook niet wat Hans Achterhuis bedoelde. Door het lezen van echt goede romans leren we echter veel meer over het leven, over de levenskunst, en zelfs over de politieke situatie waarin we ons bevinden, dan een stoffig leerboek die puntsgewijs ingaat op theoretische modellen van de werkelijkheid. Filosofie, en dan voornamelijk de vraag over hoe we zouden moeten leven en moeten handelen, wat het goede is dat we nastreven – dat zijn vragen van alle tijden, van alle mensen. En een roman – en Dit zijn de namen ook – geeft daarin een prachtig inkijkje.

Over het boek:
Dit zijn de namen
Tommy Wieringa
oktober 2012

Afbeelding: Youtube.

Nicole des Bouvrie
(@Nobyeni, Nobyeni.nl) is afgestudeerd in de hedendaagse filosofie (PhD) en werkzaam als freelance filosofe, schrijfster en consultant. Ze leest veel, en is voornamelijk geïnteresseerd in waarheid en waarachtigheid, filosofie, kunst, en het leven.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *