Recensie: Dit kan niet waar zijn

Wanneer je wilt weten waar de financiële crisis nou eigenlijk echt over gaat, en je een antropoloog en schrijver bent én Joris Luyendijk heet, wat doe je dan? Inderdaad, dan vertrek je naar Londen en ga je op zoek naar de juiste vraag. Met als resultaat een boek: ‘Dit kan niet waar zijn’. Recensie door Nicole des Bouvrie.

Wat is er nu eigenlijk gebeurd?

Luyendijk weet de vinger al snel op de zere plek te leggen, vooral aangezien hij zelf een van de miljoenen mensen is die wel geraakt worden door de financiële crisis, maar die eigenlijk niet precies weet wat er nu eigenlijk is gebeurd. Want het is allemaal toch best lastig en ingewikkeld, er zijn zoveel mensen werkzaam in de bankenwereld, zoveel termen die belangrijke dingen lijken te betekenen, dat kan een normaal mens toch eigenlijk helemaal niet begrijpen?

Vanuit die positie trekt Luyendijk naar Londen, met als doel een ‘banking blog’ op de website van The Guardian, die ook de basis vormde voor publicaties in Nederland en België – en uiteindelijk dit boek. Door zich in het midden van ‘The City’ te vestigen, mensen te ontmoeten en dagen mee te lopen op beursvloeren en met bankiers, probeert hij er achter te komen hoe het allemaal werkt. En als antropoloog is hij helemaal op zijn plek, ‘embedded’ in een nieuwe wereld waar hij bij aankomst niemand kent, onderzoekt hij de ‘too big to fail’-megabanken en hun rol in het falen van die wereld.

De juiste vragen

Tenminste, heeft die wereld eigenlijk wel gefaald? Is iedereen een monster? Die vragen zijn veel te generiek, mensen die werkzaam zijn binnen deze wereld houden zich met zoveel uiteenlopende zaken bezig, dat die vragen eigenlijk niet de juiste zijn. Luyendijk interviewt uiteindelijk tweeduizend mensen om er achter te komen wat de juiste vragen dan wel zijn. Mensen die dat allemaal doen met gevaar voor ontslag – want met de pers praten over interne zaken, dat mag eigenlijk helemaal niet. Niet omdat de banken per se iets willen verhullen, maar omdat de informatie waar bankiers over beschikken vaak om confidentiële zaken gaat. Een bedrijf dat overgenomen moet worden wil liever niet dat dat bekend wordt bij de concurrent voordat de overname gelukt is.

Mannen en vrouwen

Naast de vraag naar schuld en hebzucht waar Luyendijk ons al vertellende en uitleggende doorheen leidt, doemt er nog een ander interessant onderwerp op. Eentje die hij niet geheel uitwerkt, maar wel vaak de kop op steekt: het onderscheid van de houdingen van mannen en vrouwen werkzaam in de bankenwereld. En dat onderscheid manifesteert zich op allerlei gebieden van het gebruik van bijnamen bijvoorbeeld, tot aan de manier waarop je promotie wil maken door middel van hoe je je kleedt. Of de mate waarin fouten worden verhaald op de ander, altijd de ander in plaats van jezelf. Zoals een vrouw zegt in een interview wat betreft de hoge mate van blame culture: “Ik weet ook niet waarom. En vrouwen lijken erger dan manne, I hate to say.”

Een bijzonder boek, gezien de hoge informatiedichtheid én tegelijkertijd de ontzettend goede manier waarop het geschreven is. Door een gezonde combinatie van persoonlijke interesse die de schrijver goed over weet te brengen, en een talent om complexe informatie en termen te reduceren tot een geloofwaardig geheel, kan ik dit boek alleen maar aanraden. En hoop ik de Joris Luyendijk nog veel meer boeken zal gaan schrijven.

Over het boek:

Dit kan niet waar zijn – onder bankiers
Joris Luyendijk
Atlas Contact, 2015.

Afbeelding: Van website DeZwijger.nl

Nicole des Bouvrie
(@Nobyeni, Nobyeni.nl) is afgestudeerd in de hedendaagse filosofie (PhD) en werkzaam als freelance filosofe, schrijfster en consultant. Ze leest veel, en is voornamelijk geïnteresseerd in waarheid en waarachtigheid, filosofie, kunst, en het leven.
1 antwoord

Trackbacks & Pingbacks

  1. […] So I started with reading Joris Luyendijk’s “Swimming with Sharks – My Journey into the World of Bankers” (2015) whose anthropological study of bankers in the City of London made me get some idea of the complexity and the small choices between different evils that people had to make and which led to the great mess I could feel myself, as a fresh graduate looking for a job. It was a good first insight into the bubbles within bubbles in a global frame which was devoid of essential checks and balances. (My Dutch review of this book was published here.) […]

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *