Recensie: Dit is geen verdediging!

Aat-Lambèrt de Kwant recenseert boeken die de afgelopen maanden zijn verschenen. De Britse schrijver Francis Spufford is christen en schaamt zich daar niet voor. Dat zou misschien wel moeten, als je  het beeld dat Richard Dawkins en andere nieuwe atheïsten van christenen schetsen, serieus moeten nemen. 

Toch is dit is een karikatuur, want christenen zijn meer dan wereldvreemde figuren, die midden in de zomer lelijke regenjacks dragen en dwepen met ellende en vooral zondigheid. Hun geloof geeft een diepe betekenis aan liefde, menselijk falen en aan andere oermenselijke emoties.

Dit is dan ook niet het zoveelste apologetische boek dat de waarheid van het christelijke geloof zo nodig wil bewijzen en de argumenten van religie-bashers weerlegt, maar een vlot leesbaar en vooral geestig essay. Het geeft ook een beeld van de zwarte kanten van onszelf, kanten die PR-bureaus liever niet onder ogen zien.

Een boek voor dat niet veel overeind laat van wat het nieuwe atheïsme steeds weer beweert, maar ook een boek voor gelovigen die het hebben gehad met de bevoogding, én ook voor ongelovigen die benieuwd zijn wat het christendom in de 21e eeuw te bieden heeft. Wie het boek heeft gelezen moet toegeven dat deze achterflaptekst overeen komt met de inhoud van dit boek. Ja, de Britse schrijver Francis Spufford is christen en schaamt zich daar niet voor.

Christenen zijn niet achterlijk, zoals Richard ‘bloody’ Dawkins meent. Modern geloof is niet overbodig, ook al hebben wij mensen geen ‘godvormige holte’ in ons hoofd. Gelovigen zoeken echte troost die niet als een zeepbel uit elkaar spat als hij in aanraking komt met de harde werkelijkheid, met de barst in alle dingen. Troost die de MNoDtV niet ontkent, de Menselijke Neiging om Dingen te Verkloten. God, de grote baas, is verdwenen. De rotzak bestaat niet. Je vraagt en er gebeurt niets. Ineens ontdek je dat er al iets gaande is, zonder dat iemand het in de gaten had. Het internationale verbond van schuldigen (de kerk) heeft daartoe overal in het land gebouwen neergezet als teken van een veelvuldige onmetelijkheid die niet-mij is en toch echt. 

Met dit populariserende taalgebruik geeft de schrijver, ondanks de titel, een verdediging van het Anglicaanse christelijke geloof tegen het geld van de Nieuwe Atheïsten in: Het geloof is zo gek nog niet Spufford zegt rake dingen:

We nemen wel verder alles heel serieus, maar zien niet in dat de magie in Harry Potter, de ringen en zwaarden en elven in fantasylectuur, de power-ups in video-games, de monsters en geesten van Halloween, gewoon geinig zijn. We halen de dingen door elkaar en denken dat onze geesten, draken en Flying Spaghetti-monsters echt zijn en los van papier en de computerprogramma’s van de animatiestudio’s. Wij gaan op de knieën en vereren de lege ruimte waar ons Spaghettimonster zich bevindt. Geen wonder dat we zo ons best doen om het gezonde verstand te negeren. We houden onze vingers voortdurend in de oren- – la-la-la, ik kan je niet horen – om het geluid van de echte wereld buiten te houden.

 

Het gekke is dat het voor mij precies andersom is. Naar mijn beleving is geloof de meest intense vorm van aandacht waartoe we als mensen in staat zijn. Het geloof vraagt om illusie na illusie op te geven, terwijl het gezonde verstand tegenwoordig voortdurend van ons lijkt te vragen te doen alsof. Een schijnvertoning die structurele vormen begint aan te nemen en sterk wordt aangewakkerd door onze cultuur.

Spufford wijst in dit verband op de slogan op de Londense bussen. Die luidt: ‘God bestaat waarschijnlijk niet. Dus, maak je niet ongerust en geniet van het leven’.

Dit is geen verdediging heb ik met veel plezier gelezen. 

Francis Spufford
Dit is geen verdediging.
Waarom het christelijk geloof ondanks alles emotionele diepgang heeft.
Ten Have 2013

Aat-Lambèrt de Kwant
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *