Recensie: De poëtische taal van de adolescent

Opgroeien en kunst, volgens cultuurhistoricus Jeroen Lutters hebben ze grote snijvlakken. Die tegenwoordig te weinig worden belicht. Vandaar dit boek: de poëtische taal van de adolescent. Een recensie door Mette Bakker.

De adolescent in de hoofdrol

Adolescentie is de periode tussen jeugd en volwassenheid, waarin een persoon die lichamelijk zo goed als volwassen is, ook emotioneel volwassen wordt. In tegenstelling tot mijn eerste verwachting gaat het boek “De poëtische taal van de adolescent” niet over letterlijke “adolescententaal of -poëzie”, maar over de adolescent als kleurrijk karakter in fictie en andere kunstvormen.  

Virginia Woolf’s Orlando

Dit boek had niet kunnen bestaan zonder ‘Orlando’, de 400-jaar lang levende adolescent waarover Virginia Woolf in 1928 een gelijknamige fictieve biografie schreef. Aan de hand van een 12-tal zorgvuldig gekozen fragmenten uit dit boek wordt de ontwikkeling van de adolescent vanuit verschillende invalshoeken besproken. Bijvoorbeeld de adolescent als dichter, mysticus, minnaar, estheet, nomade, rebel, queer en performer… De taal en de stijl van Woolf worden geanalyseerd  en de relatie met hedendaagse kunstwerken wordt gelegd. Er volgt een korte referentie naar een wetenschapper die een bepaald aspect belicht. Uit het boek spreekt een grote liefde voor en een grote kennis van het boek en de figuur Orlando. 

Van boek naar app? 

Het boek leest enerzijds als een wetenschappelijke boekbespreking van het boek ‘Orlando’ waarbij is ingezoomd op het karakter. Voor degenen die dit minder aanspreekt, geeft het boek aan de andere kant een inkijkje in de rijke kennisbibliotheek van de auteur cultuurhistoricus Jeroen Lutters, die ons laat meekijken naar allerlei kunst over adolescentie. Hij merkt op: “Het feit dat het gaat om een gedrukte uitgave heeft gemaakt dat de muziek, geluiden en ingesproken tekst vooralsnog achterwege moesten blijven” (p.9).

Het boek zou het inderdaad goed doen als app of interactieve website waarbij je zelf ook kunst kan toevoegen, danwel  als aanvulling op een hoorcollege. Ook zou een app kunnen helpen bij het toelichten van de gebruikte termen. Weet u bijvoorbeeld wat bedoeld wordt met  ‘rhizomatisch denken’ (p.137)?

Opgroeien als creatief proces 

Jeroen Lutters gebruikte voor dit boek de techniek van ‘art based learning’ (p.15); Leren door te kijken naar kunst, het artistieke ontwerp te doorgronden en iets te ontdekken op een ander kennisgebied. Door te kijken naar de adolescent in de kunst probeert hij ons lezers een vollediger beeld van de adolescentie te laten zien. Hij beargumenteert; “Kunst waardeert anders-zijn en psychologie problematiseert anders-zijn. Dit maakt duidelijk waarom het verwaarlozen van fictie in de sociale wetenschap zo schrijnend is” (p.26).

Kortom, opgroeien is een creatief proces, en dit boek een warm pleidooi om de adolescentie als ontwikkelingsperiode niet te problematiseren maar de schoonheid ervan te waarderen.  

Praktische informatie:

De poëtische taal van de adolescent – Over de schoonheid van het anders-zijn
Tekst: Jeroen Lutters.
Vormgeving: Paul Scheulderman.
Uitgeverij Garant. 

Afbeelding: Express Monorail via Compfight cc.

Mette Bakker
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *