Recensie: De economie volgens Yanis Varoufakis

Een boek dat hij schreef met in gedachte zijn dochter. Hoe kon hij uitleggen dat economie te belangrijk is om enkel aan economen over te laten. “Dat er, als je goed kijkt, achter elke economische theorie een fascinerend debat schuilgaat: een debat over menselijke angsten waaraan tot nog toe alleen dichters, toneelschrijvers en musici een belangrijke bijdrage hebben geleverd.” Een boek geschreven door de omstreden en inmiddels afgetreden minister van financiën van Griekenland. Recensie door Nicole des Bouvrie.

Over de economie

We leven in een wereld waar aan de ene kant de economie ons allen steeds meer beïnvloed en tegelijkertijd het steeds moeilijker is om te begrijpen waar het in de economie nu eigenlijk nog helemaal om gaat. Het lijkt vaak op het praten over zulke astronomische bedragen, waar de menselijke maatstaf haast niet meer in te vinden is. Het is een onderwerp dat wellicht niet eenvoudig te begrijpen is, maar des te belangrijker om wel te begrijpen, zo stelt Yanis Varoufakis.

De uitgangspunten voor al zijn hoofdstukken zijn helder en beknopt: waarom bestaat er ongelijkheid? Als we zo slim en technologisch innovatief bezig zijn, hoe kan het dan dat bepaalde delen van de wereld relatief veel armer zijn dan andere delen? Komt dat gewoonweg door luiheid en gemakszucht, en een verheven status van productiviteit aan de andere kant van de wereld? Varoufakis maakt korte metten met die gangbare opvatting – en met nog veel meer – door een heldere kijk te geven op geschiedenis en de evolutie van ons gedrag en de manier warop we met elkaar omgaan.

Toekomst

Maar de hamvraag voor Varoufakis ligt niet in het verleden, maar in de manier waarop we onze toekomst veilig stellen. Geven we de rijke mensen de macht over het klimaat en de bijbehorende problematiek door een marktsysteem op te zetten, waarbij je quota kunt kopen voor de hoeveelheid vervuiling die je mag uitstoten? Of gaan we over tot een democratische manier van zaken, waarin iedereen even veel stemmen heeft, en de macht wat eerlijker wordt verdeeld? En dit klinkt wat naief, maar Varoufakis beseft dat ook democratie grote valkuilen heeft. Toch is het te verkiezen, volgens hem, om situaties te vermijden waarin je ongecontroleerde en onleefbare groei, scchuldzeepbellen en deflatie en crisis kunt vermijden.

Met een mooie kanttekening, die we niet moeten vergeten: “Het feit dat onze democratien niet perfect en vaak in een afstotelijke mate corrupt zijn, en dat ze toestaan dat er misdaden plaatsvinden ten koste van zwakke mensen en ons weerloze milieu, neemt niet weg dat de democratie onze enige kans is.” Uiteindelijk toch een hoopvolle boodschap.

Rebelse boodschap

Een belangrijke boodschap, waarbij Varoufakis probeert uit te leggen hoe het de machthebbers is gelukt om hun macht te behouden en het overschot in hun eigen belang te verdelen zonder daarbij gehinderd te worden door de meerderheid. Een boodschap die hem in het verleden als een ketter had aangemerkt. Varoufakis roept op om deze gevestigde machtsorde kritisch te bevragen, en ons niet meer als slaven te gedragen van de markten die in theorie ons zouden moeten helpen, in plaats van andersom.

Hij roept op om economie ook te zien voor wat het is, geen exacte wetenschap maar eerder astrologie dan astronomie.

Aan ons om te bepalen of Varoufakis zelf het bij het juiste eind heeft of niet. Maar iemand die oproept om huidige denkpatronen te doorbreken en vragen te durven stellen die datgene dat zo schijnbaar voor de hand ligt doet wankelen – zo iemand kan ik alleen maar toejuichen. Gaat dat lezen, en vooral: denk zelf er over na. En daarvoor is dit boek een goed begin, of voortzetting.

IMG_20150831_145012

Over het boek:

De economie volgens Yanis Varoufakis – zoals uitgelegd aan zijn dochter
Uitgeverij De Geus, 2015.

Nicole des Bouvrie
(@Nobyeni, Nobyeni.nl) is afgestudeerd in de hedendaagse filosofie (PhD) en werkzaam als freelance filosofe, schrijfster en consultant. Ze leest veel, en is voornamelijk geïnteresseerd in waarheid en waarachtigheid, filosofie, kunst, en het leven.
1 antwoord

Trackbacks & Pingbacks

  1. […] And now I read two books by Yanis Varoufakis, the former Greek minister of Finance. The first mainly because I liked the title and because I realized I was exactly his audience: ignorant but intelligent enough to follow his analysis of how power and economics are linked since the dawn of time. A book that to my surprise is not available in English, but the translated title would be: “The economy according to Yanis Varoufakis as he explained it to his daughter.” I published a book review of this book about a year ago, in Dutch on Zinweb. […]

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *