Recensie: Afgeleid – Filosofie voor een vrijer leven

Afgeleid zijn betekent dat je verwijderd raakt van wat het leven de moeite waard maakt. Volgens Damon Young (1975) is vrijheid het waardevolste: de vrijheid om je eigen leven vorm te geven. Een recensie door Nicole des Bouvrie.

Afleiding en waarde

Als we zeggen dat we afgeleid worden, houdt dat al direct een waardeoordeel in. We geven toe dat we onze tijd of kwaliteiten verspillen aan iets waar we eigenlijk minder waarde aan hechten. Het kan teruggevoerd worden op een existentiele aanname: dat we de vrijheid hebben om te keizen hoe we ons leven inrichten. En dus te kiezen voor het waardevolste. Afgeleid kunnen we immers alleen worden als we een andere keuze hadden kunnen maken. 

Actief op zoek naar afleiding

Toch is afleiding niet totaal negatief, het is niet enkel een inbreuk op ons leven. Vaak genoeg kiezen we afleiding of zoeken we er actief naar. Is het niet die afleiding die ons bevrijd van de levensangsten waar we anders mee geconfronteerd worden? In dit boek zoekt Damon Young naar voorbeelden in de vorm van het leven van kunstenaars en denkers om inzicht te geven in de richting die we kiezen voor ons leven. Op zoek naar een ‘ik’ met een eigen modus operandi.

Geschiedenis van dé vraag: hoe moeten we leven

De behandeling van de ruime keuze van filosofen en kunstenaars die de revue passeren brengt een geschiedenis van een van de belangrijkste vragen uit de filosofie in kaart. Hoe moeten we leven, en welke rol heeft filosofie bij het beantwoorden van die vraag. Door niet enkel de denkkaders van de filosofen onder de loep te nemen, maar de manier waarop deze mensen hun tegenslagen en moedeloosheid onder ogen zagen, krijgen we een rijk inzicht in hoe we dat leven kunnen leiden.

Vrij om afgeleid te worden

Kunnen ja, want we zijn uiteindelijk vrij om te kiezen. Kiezen we voor een leven dat vol staat met afleiding van ons doel, of vinden we ergens de moed en het vermogen om ons niet af te laten leiden, tenzij op momenten dat we dat zelf willen?

De grote hoeveelheid van denkers die worden behandeld is een mooi aspect van dit boek. Maar het brengt ook een valkuil met zich mee. Door een relatief korte behandeling van de denkers schuilt het gevaar dat er voornamelijk een bepaalde visie – die van Young – op deze filosoof naar voren komt. Het lijkt soms er op dat als een filosoof niet in de these van Young past, deze op andere punten wordt afgekraakt. Hoe pijnlijk Young ook de bovennatuurlijke klank in Heideggers opvatting van esthetiek mag vinden, het aanhalen van zijn Nazisme als reden voor verwerping van zijn fascinatie met het Zijn is op zijn minst problematisch.

Onder ogen zien

Uiteindelijk biedt het boek wél mooie inzichten uit de literatuur en filosofie die kunnen inspireren hoe om te gaan met ons ‘onvermogen de wenzenlijke omstandigheden van de mensheid onder ogen te zien’. Juist de vrijheid om niet een simpele werkelijkheid te accepteren en aan te nemen wat we horen, maakt dit boek tot een goed uitgangspunt voor goede gesprekken en verder onderzoek. Een prachtig boek dus.

Over het boek:

Afgeleid – Filosofie voor een vrijer leven
Damon Young
Uitgeverij Ten Have, 2014 (origineel 2008) 

Afbeelding: Phillip LeConte Photography via Compfight cc.

Nicole des Bouvrie
(@Nobyeni, Nobyeni.nl) is afgestudeerd in de hedendaagse filosofie (PhD) en werkzaam als freelance filosofe, schrijfster en consultant. Ze leest veel, en is voornamelijk geïnteresseerd in waarheid en waarachtigheid, filosofie, kunst, en het leven.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *