Predikant gezocht man/vrouw

In vele kerken hebben vrouwen traditioneel niet het recht om te spreken. In de huidige maatschappij worden vrouwelijke predikanten echter steeds gebruikelijker. Heeft dit effect op de kerk en kerkgangers? Een artikel van Jantine Huisman

Vorige week stond op Candle (een online dienst waarop de beste christelijke artikelen worden verzameld) een artikel over een vrouwelijke predikant die de noodzaak voelde om haar roeping tot predikante te verdedigen. Blijkbaar bestaat er bij een deel van Christelijk Nederland nog steeds de overtuiging dat vrouwen niet het recht hebben om de kerkdienst te leiden, of dat zij hier niet geschikt voor zijn. Waar komt deze overtuiging vandaan? En hoe komt in de praktijk het verschil tussen vrouwelijke en mannelijke predikanten naar voren?

Dat er tegenwoordig meer vrouwelijke predikanten zijn dan vroeger, dat valt niet te ontkennen. Bij veel kerkelijke organisaties staan pas sinds de jaren zestig vrouwen op de kansel, alhoewel onder andere bij de Doopsgezinde Kerk al langere tijd vrouwen het recht hebben om te (s)preken. Daarnaast zijn er ook vandaag de dag nog vele kerken waarbij het niet gebruikelijk is voor vrouwen om een dienst te leiden, of zelfs in de kerkenraad plaats te nemen. De kerken die hiervoor kiezen, maken gebruik van diverse Bijbelteksten (bijvoorbeeld 1 Kor. 14:34-35 en 1 Tim. 2:12.), waarin staat dat het de vrouw niet is toegestaan om in de gemeente spreken.

Doordat het elke kerk en kerkgemeenschap vrijstaat om de Bijbelteksten op eigen wijze te interpreteren, zien we in de praktijk veel verschillen in de mate waarin het vrouwen is toegestaan deel te nemen aan het bestuurlijke leven van de kerk. De ene kerkgemeenschap geeft vrouwen niet het recht om te stemmen in ledenvergaderingen, terwijl ze wel de zondagsschool mogen leiden en tegelijkertijd weer niet lid kunnen zijn van de kerkenraad. Toch lijkt de opkomst van de predikante niet te remmen.

Zo werd er vorig jaar in Volzin een artikel geplaatst over de stijging van het aantal vrouwelijke predikanten in de Protestantse Kerk Nederland. Uit onderzoek was namelijk gebleken dat in één eeuw het aantal domina’s was gestegen van 1 naar 1100. Men kopte dan ook met: “De PKN, een kerk zonder ballen?” En dat artikel leidde tot een interessante vraag: heeft een groter aantal vrouwelijke predikanten zijn weerslag op de identiteit van een gemeente, of maakt het geen verschil?

Volgens Christian Piatt, maakte het wel degelijk verschil uit. Hij kwam met drie punten waarbij het inzetten van een vrouwelijke dominee anders is dan haar mannelijke tegenhanger. Zo hebben vrouwen volgens hem een grotere empathie voor achtergestelde groepen, kunnen zij bepaalde Bijbelverhalen in een breder kader plaatsen, en kunnen vrouwen een algemener beeld van God schetsen. Hij stelde daarnaast ook dat het plaatsen van vrouwen op de kansel (positieve) verandering zou communiceren.

Hoewel er volgens Piatt dus veel voordelen verbonden zijn aan het plaatsen van vrouwen op de kansel, zijn er ook tegengeluiden te horen. Zo vrezen een aantal mannelijke kerkgangers ervoor dat de kerk te zacht wordt. Jan Bart Alblas schreef bijvoorbeeld in 2011 nog dat:

“Mannen moeten bij het binnengaan van een kerk hun mannelijkheid buiten laten staan.”

Dat omdat met een predikante de kerkgang met name gericht is op emotie en gevoel. Deze tendens viel de organisatoren van de 4e musketier (de evangelische mannenbeweging) op. Zij organiseren daarom sinds 2007 karakterweekenden: weekenden waarop mannen in confrontatie gaan met zichzelf, met de elementen en met God.

Wordt de kerk anders met een vrouw als predikant? Ik denk het wel, maar voor mij betekent dit een verrijking van de kerkcultuur. Juist diversiteit zorgt ervoor dat er voor iedereen plek is binnen de kerk. Het is daarom wel belangrijk om met de opkomst van de vrouwelijke predikant op te letten dat de kerk niet een ‘vrouwenzaak’ wordt, maar dat juist mannen én vrouwen samen ervoor gaan staan dat iedereen zich welkom voelt. Jong en oud, vriend en vreemdeling, man en vrouw.

Jantine Huisman
Jantine Huisman is afgestudeerd godsdienstwetenschapper op het gebied van de abrahmitische religies, masterstudent pedagogiek en doopsgezind lekenpreker. Haar interesses liggen op de kruising van gedragsmaatschappijwetenschappen en godsdienst, zoals het onderwijs aan de eerste christenen, identiteitsvorming door het nieuwe testament, en trauma-educatie vanuit klaagliederen.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *