Philosophy is elsewhere

Rob Wijnberg schrijft verontwaardigd over het verdwijnen van de filosofiefaculteit van de Erasmus universiteit. Maar hoort filosofie daar nog wel thuis?

Zelf leren denken van een ander?

Allereerst stelt Wijnberg dat de filosofiefaculteit het walhalla van het denken zou zijn. En bovendien een voedingsbodem voor talent. Hij schrijft:

“Tsja, wat hebben mensenrechtenactivist Martin Luther King Jr., paus Benedictus XVI, mega-investeerder George Soros en komiek Ricky Gervais nog meer gemeen dan dat ze allemaal filosofie hebben gestudeerd? En dat ze zodoende een net iets gevoeliger radar ontwikkelden voor wat rechtvaardigheid, universele menselijke behoeften, een gat in de markt of humor en ironie zouden kunnen zijn?”

Ja, het zou kunnen dat ze dankzij hun studie geworden zijn wie ze geworden zijn. Het kan ook dat ze dat ondanks die studie zijn geworden. Het is vreemd om te stellen dat een universitaire studie filosofie (en alléén een universitaire studie filosofie) je anders maakt. Waarom zou iemand een opleiding filosofie nodig hebben om zelf te leren denken? Kan dat niet onafhankelijk van (of als we cynisch doen: alleen nog maar zonder) zo’n opleiding?

Opgeleid voor werkloosheid

Er is ook een praktisch probleem met de opleidingen filosofie waar Wijnberg aan voorbij gaat. Een opleiding management leidt je weliswaar op voor bepaalde beroepen, maar filosofie leidt je voor geen enkele praktische functie op. Dat verschil is wezenlijk. Er zit waarschijnlijk geen enkele werknemer meer te wachten op iemand die in de filosofie afgestudeerd is. Een diploma is geen garantie meer voor een baan. Als je filosofie studeert, schiet je jezelf in de voet.

So what? Je studeert wat je leuk vindt en later vind je wel iets, toch? Misschien Martin Luther King Jr. en Ricky Gervais wel. Maar dat geldt niet voor alle studenten. De meesten zullen met beloftes voor goede banen op academisch niveau aan zo’n studie beginnen. Pas als ze klaar zijn komen ze er anderhalf jaar later, als barista bij Starbucks, achter dat dat wel meeviel. Filosofie als studie kent wat dat betreft risico.

Het heilige huis afbreken

Het is dus de vraag of een opleiding filosofie wel in stand gehouden moet worden. Studenten hebben er (nagenoeg) niets aan op de arbeidsmarkt. De faculteit kost geld. Waarom moet het dan nog in stand gehouden worden? Omdat het de enige manier is om jezelf te ontwikkelen? Dat is nogal een hoogmoedig standpunt. Zeker in een tijd waar informatie zo beschikbaar is wordt een oud instituut zoals de filosofiefaculteit broos.

De vraag naar “denkers” lijkt toe te nemen. De weg naar filosofische functies lijkt alleen niet meer via de opleiding filosofie te gaan. Jezelf ontplooien doe je zelf, met video’s online, door boeken die je koopt en door meetups die je misschien wel zelf organiseert. Dat de filosofiefaculteit valt is niet een teken van de tijd. Althans, niet zoals Wijnberg dat volhoudt. De faculteit wordt overbodig. Philosophy is elsewhere. Het is een verschuiving.

Lees het artikel De dag dat leren nadenken te duur werd bevonden van Rob Wijnberg.

Afbeelding:TranceMist via Compfight cc

Lucas van Heerikhuizen
Lucas van Heerikhuizen is afgestudeerd als master in de godsdienstwetenschappen. Momenteel is hij werkzaam als webdeveloper en WordPress docent. Tevens is hij actief als redacteur voor Zinweb.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *