Op zoek naar nieuwe waarden

Bernard Lievegoed schreef in 1976: ‘Onze cultuur staat op de drempel van het exploreren van nieuwe, zelfgevonden geestelijke waarden.’ Zouden we die drempel al over zijn, of wordt er hier en daar nog wat gesputterd, gestruikeld, heen en weer gehupst op misschien wel hele hete kolen?

Het laatste zou je denken, maar dan wel wereldwijd. Dat is ook vermoedelijk hoe Lievegoed (1976, De levensloop van de mens, p. 72) het bedoeld heeft.

Laten we de context van dat mooie werk even buiten beschouwing, er valt van alles te ontwaren aan die exploratie van nieuwe, zelfgevonden, geestelijke waarden. We hoeven hier niet de intussen eindeloos herhaalde woorden over leeglopende kerken en omvergeworpen regimes te herhalen, iedereen begrijpt wat er gebeurt. Maar hoe anders zal de nieuw orde al met al zijn, zo die er al komt?

Ook en vooral omdat iedereen – nou ja, bijna iedereen – individueel op zoek is naar die waarden. In die zin ligt die levensloop niet zo vast als Lievegoed in het boek lijkt te suggereren. Mensen van veertig zijn niet meer al bijna oud, bijvoorbeeld. En vijftig is toch eigenlijk ook nog piep. Zeker als je de gelegenheid te baat hebt genomen en met je frisse gezondheid en conditie aan een nieuw huwelijk of eindelijk dat vrijgezelle leven bent begonnen. Of, zoals zovelen momenteel, opbloeien na het afscheid van de slopende baan in machtsbastions als hedendaagse corporates en voor zichzelf zijn begonnen. Meestal met iets waarvan ze al het hele leven dromen. Daarvoor nemen zij, de dramatische persberichten ten spijt, een aanzienlijk lager maandinkomen voor lief. In ruil voor vrijheid, want dat is wat uit onderzoeken de belangrijkste reden blijkt voor de keuze voor vertrek. En persoonlijke ontwikkeling, maar die lijkt meer te gaan om educatie en verdere professionalisering, dan over waarden. Hoewel, het een kan met het ander samenhangen.

Want zo vrij waren we dus niet. Mensen hebben vaak lang in een keurslijf geleefd, in het stramien van kantooruren vullen voor het gezin en bijkomende kosten, maar er zijn intussen ook genoeg ‘singles’ die lang in het oude stramien hebben meegedraaid en nu hun eigen koers varen. Weg van de macht van rationalisme en materialisme zoals Lievegoed al stelde? Op zoek naar hogere waarden, dus ook een nieuwe poging tot definiëring van vrijheid? En mogen we daar dan ook meteen achteraan noemen: het vormen van nieuwe religies?

Want zo wordt er gesproken over dat hoge percentage niet-gebonden gelovigen die misschien nog wel in God, maar in ieder geval in ‘iets’ geloven. Ik waag het te betwijfelen.

Een mens kan namelijk niet alles tegelijk. Vrijheid betekent voor velen momenteel: de eigen tijd indelen, niet in een dwangpak in een flatgebouw zitten, rustig kunnen nadenken voordat je tot actie overgaat, iets meer lezen dan alleen je eigen mail, meer bewegen ook. De mensen zijn moe, zijn niet zomaar burnout of depressief geraakt. Lijken niet alleen voor de lol massaal terug te willen naar het speelgoedtijdperk (games, apps, gadgets), zoeken niet voor niets amechtig naar zingeving (waarbij het een hele opluchting is om het voorlopig nog maar even bij ‘er zin in hebben’ te mogen houden).

Zolang het individu moet herstellen van de uitputtingsslag en zichzelf bij elkaar moet rapen, is er weinig hoop op het ontstaan van nieuwe religies.

Als je daar al op moet hopen.

 

Mirjam Windrich
Mirjam Windrich - Mindful Analysis biedt kortdurende online geestelijke hulpverlening aan voor relatieproblematiek en psychische klachten. Binnen een week resultaat (wordt deels vergoed door de zorgverzekeraar). drs. Mirjam Windrich is coach en psychosociaal therapeut. Haar praktijk bevindt zich in Amsterdam-Zuid. Neem voor een afspraak of meer informatie contact op via info@mirjam.nu. ® Mirjam Windrich
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *