Nieuwe spiritualiteit als derde weg (5)

Nieuwe spiritualiteit als derde weg tussen het materialistische paradigma en kerkelijke dogmatiek 
Vandaag deel 5: Boeddhistische en esoterische spiritualiteit

Er zijn voorts tevens vele boeddhistische groepen in het land, niet in de laatste plaats die van mindfulness rond de ikoon Thich Nhat Hanh, de meer dan 80-jarige Vietnamese monnik, die ten zuiden van Parijs een geweldig centrum heeft onder de naam Plum-Village, dat duizenden mensen trekt. Zijn spiritualiteit is modern en universeel, met ook christelijke elementen, maar heeft een boeddhistische en tevens Gandhi-achtige geweldloze achtergrond. In Leiden komen ze elke donderdag avond in ‘Verbum Dei’ bijeen als sangha met gemiddelde zo’n 40 personen, meest mensen die het in de kerk niet meer kunnen vinden.

De spiritualiteit van de jezuiet Karl Douven, die al in de vorige eeuw christendom en reincarnatie met elkaar verbond, heeft in het noord westen van Noord-Brabant nog steeds uitstraling, niet alleen in de omgeving, dus in Haeren bij Oisterwijk (onder meer door het centrum Het Bergkristal) maar ook in delen van Eindhoven en voorts ook journalistiek via de spirituele journalist Aat Lambert de Kwant, – uit die streek afkomstig -, die mede een rol speelde bij het tot stand doen komen van Netsamen, een landelijke organisatie die spirituele groepen en individuen en het contact tussen hen coördineert via ontmoeting, dansen en dating en ook via een digitaal magazine over spiritualiteit.

De Kwant doet dit tevens enigermate via het magazine Reflectie van de Vrije Katholieke Kerk, waarvan vooral Johan Pameijer een bekende publicist is. Deze esoterische kerk heeft in 10 steden gemeenten en een episcopaat en centraal kerkbestuur in Ruinen (Dr.). Vanuit het Brabantse Moorveld is er ook een sterk uitstralende activiteit gaande via het Centrum voor Attitudinal Healing met talloze workshops in het hele land, allen vanuit het gecombineerde gedachtengoed van Familie-Opstellingen, Byron Katie en The Course of Miracles. Els Thissen is de centrale figuur van dit centrum, dat tevens het aansprekende magazine …’van hart tot hart’.. uitgeeft ( www.vanharttothart.org).

Tevens noem ik hier het succesvolle werk van www.deugdenproject.nl  om in gezinnen, scholen en bedrijven de mensen te helpen leven naar hun hoogste waarden en het wezenlijke van jezelf en anderen te ontdekken door in je leven en communicatie te werken met waarden als verdraagzaamheid, geduld, zachtmoedigheid, mededogen, moed en rechtvaardigheid.

Franciscaanse en andere spiritualiteit

Ook de Franciscaanse spiritualiteit is belangrijk in dit geheel, denken we alleen maar aan de rol die Hein Stufkens met een Franciscaanse achtergrond speelde om de nieuwe spiritualiteit boven water te brengen. De secularisering gaat ook aan Franciscaanse kloosters en centra niet voorbij, maar hun Beweging blijft zich niettemin nog redelijk handhaven met een goed maandblad, met gespreksgroepen, wandeltochten, milieu-projekten, jongerenwerk en een hoofdcentrum in Den Bosch. Hun reflectiegroepen zijn er zowel landelijk als lokaal; ook in Leiden is zo’n groep.

In Amsterdam en omgeving is vooral bekend La Verna (Derkinderenstraat 82), het zeer goed lopende Franciscaanse Centrum voor Spirituele Ontwikkeling, zoals zij het noemen en waarin de nieuwe spiritualiteit in workshops en lezingen alle ruimte krijgt. Dat is trouwens ook het geval in collega-centra als bijvoorbeeld De Boskant in Den Haag, De Zwanenhof (ex-klooster) te Zenderen, centrum ‘De Nieuwe Liefde’ te Amsterdam en De Hooge Berkt (een dicht bij elkaar wonende spirituele gemeenschap) in Bergeyk. En ik denk hier ook aan het bezielde gastencentrum op kasteel Slangenburg bij Doetinchem.

Behalve de al genoemde ‘stadsverlichtings’-meditatie bijeenkomsten (honderden in aantal, dus van mensen die spontaan hun huiskamer er voor openstellen) van de ook in mainstreambladen serieus genomen jonge schrijver-journalist Tijn Touber, de ‘business-spiritualiteit’ van de bij Nijerode werkzame Paul de Blot; de CSR Academy, gericht op bedrijven helpen duurzaam te functioneren en zingeving aan te reiken voor werknemers (ww.csr-academy.com); de Vrije Gemeente te Amsterdam, waarin de nieuw spiritualiteit in lezingen en workshops, gespreksgroepen al jaren een podium heeft, de vereniging Osiris, (www.osirisonline.nl), die naast ontmoeting, gesprek en bezinning ook veel doet aan digitaal verspreiden van spirituele artikelen en reflecties, noem ik tenslotte nog De Nieuwe Mens met webtv’s en vele ‘fanclubs’ in allerlei steden, uitgaande van de  Spiegelogie van Willem de Ridder (willemderidder.nl). 

Spiegelbeeld 

Helemaal tenslotte vermeld ik dan nog de tijdschriften Spiegelbeeld (voorgekomen uit de beweging rond de recent op hoge leeftijd overleden Melly Uyldert), PRANA, ONKRUID, Koorddanser , Volzin en de Religie & Filosofie- pagina van Trouw, welke beiden evenals, zij het in iets mindere mate, ook het magazine Het Goede Leven (verbonden met Friesch Dagblad) de laatste decennia een behoorlijke evolutie door maakten. En last but not least het ‘glossy’ maandblad Happinez, dat ondanks – of moet ik zeggen dankzij  – haar over het generaal gesproken hoog nieuw niveau van spirituele artikelen in korte tijd tot verbazing van velen een enorm succes bleek in het Nederlandse tijdschriftenwereldje. Journalist Lisette ‘tHooft, die veel ervaring opdeed in Volzin, is thans verbonden aan Happinez.  

Hans Feddema
Hans Feddema is antropoloog en publicist en organisator van het Filosofisch Café Leiden. Hij studeerde geschiedenis en antropologie. Na zijn studies aan de Vrije Universiteit en aan de Universiteit van Amsterdam was hij jarenlang werkzaam als universitair docent, onderzoeker, journalist en politicus. In 1989 was hij een van de ruim tien oprichters van GroenLinks.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *