Moment

Onderzoeksbureaus proberen ons voor te rekenen wanneer de laatste kerkganger van ons land het licht zal uitdoen. In het bisdom Den Bosch gaat nog 6,5 procent van de katholieken naar de kerk en over tien jaar zal daar nog tweederde van over zijn.

In kerkelijk Nederland kom ik veel in stedelijke gemeenten en onder niet-orthodoxe gelovigen en daar wordt dit beeld bevestigd. De kerk krimpt, niet altijd en overal, maar op veel plaatsen wel en gestaag. Ik was laatst te gast in een wijkgemeente die de beschikking had over een gebouw, een predikant en aanzienlijke middelen, maar niet over gemeenteleden – een jaloezie maar ook deernis wekkende missionaire uitdaging.

Als gastpredikant in vrijzinnige gemeenten ben ik als vijftiger vaak de jongste. Na afloop van deze vieringen hebben we het erover hoe het tij te keren zou zijn. Niet, is meestal de conclusie. Toch is niet overal sprake van defaitisme. Sommige gemeenten wenden hun steven en varen een andere koers. Ik ben het laatste jaar al in verschillende gemeenten en parochies geweest waar men de zondagse kerkdienst heeft afgeschaft. Dat is natuurlijk in het Calvijnjaar vloeken in de kerk, maar er zit iets in.

Uit onderzoek in eigen kring blijkt vaak dat de kerkdienst het laagst scoort als het gaat om aantrekkelijke activiteiten voor gemeenteleden. De viering – liturgie en verkondiging – vormt niet (meer) het unique selling point van deze gemeenten. En dus wordt het aantal kerkdiensten sterk gereduceerd en vervangen door zondagse lezingen, gespreksgroepen en culturele activiteiten. Op kerkelijke hoogtijdagen is er nog wel een liturgisch samenzijn, maar dan met alle vormen van experiment die op dat moment uit de hoge hoed getoverd kunnen worden. En natuurlijk worden mensen er gedoopt, getrouwd en begraven – dat blijft core business van de kerken.

Niet zelden gaat het dergelijke gemeenten naar den vleze door dit beleid – er komen meer, andere en jongere mensen op af, die ook weer een nieuwe inbreng hebben bij de verdere beleidsontwikkeling. En laten we eerlijk zijn – met neutrale ogen bezien zijn kerkdiensten doorgaans toch merkwaardige bijeenkomsten waar mensen zich onledig houden met archaïsche taal, onverstaanbaar geprevel, gedragen melodieën, eenzijdige communicatie en onbegrijpelijke rituele handelingen.

Niet? Alle ideologie waarmee we ons wekelijkse ‘moment van de waarheid’ hebben omgeven, is, denk ik wel eens, het zingen van een mantra om onze verlegenheid en ons gebrek aan verbeeldingskracht te overstemmen. Een vernieuwer als Calvijn zou er hoofdschuddend naar hebben gekeken.

Bron: Volzin nr. 12

Willem van der Meiden
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *