Modern orthodox: ja, dat bestaat

Erica Meijers – Orthodoxie en moderniteit gaat niet samen, hoor ik steeds vaker in politieke kringen. Orthodoxe gelovigen passen niet in onze samenleving, ze lopen hopeloos achter.

Ik moest hier aan denken, toen ik vorige week de oude bijbel van mijn opa wegens een verhuizing van mijn ouders meekreeg. Hij woog zwaar in mijn tas, en het feit dat mijn opa sommige teksten heeft doorge- haald, heeft hem er niet lichter op gemaakt. Het is dan ook een dik exemplaar, in de vertaling van het Nederlands Bijbelgenootschap uit 1951, een zogenaamde NBG. Hij las allang geen Statenvertaling meer, Opa was een modern én gereformeerd man.

Strepen
Elke dag na het eten las hij in deze bijbel, heeft mijn moeder voorin genoteerd. En dat is te zien: op allerlei plekken staan kruisen, strepen en andere tekens waarvan ik de betekenis niet ken. Het oecumenisch leesrooster uit 1985 fungeert als bladwijzer. En ook mijn moeder, die de bijbel sinds de dood van mijn opa onder haar hoede heeft, heeft blaadjes met notities toegevoegd: in de bijbel zelf strepen deed ze niet. Maar mijn opa was wat dat betreft respectloos en rigoureus: wat hem niet beviel, kon een potloodkras krijgen. En zo herinner ik me hem ook: hij kon zeer schamper doen over dominees en hun theologie: wat was die nou helemaal waard, als er nog geen bijbelboek was bijgekomen? Hij was voor een open canon, mijn opa: een modern gereformeerd man. 
De dikste kruisen staan door de beroemde tekstvan Paulus uit zijn eerste brief aan de Korintiërs 14, 34-36. Het is de passage waarin staat dat vrouwen in de gemeente moeten zwijgen: “want het is haar niet vergund te spreken, maar zij moeten ondergeschikt blijven, zoals ook de wet zegt”, aldus de NBG.

Kritiek
Zo oefende mijn gereformeerde opa religiekritiek en zo voedde hij ook zijn zes dochters op. Mijn moeder zweeg dan ook niet: thuis niet en in de kerk evenmin. Ze werd ouderling en ging voor in kerkdiensten. En ook zijn kleindochter stond vanmorgen nog op de kansel. Tekst wegstrepen hoef ik niet meer, want de grote verhalen over liefde, gerechtigheid en vrede leveren wat mij betreft al genoeg kritiek op fragmenten als die van Paulus. Voor religiekritiek en een goed debat hoef je de Bijbel niet dicht te doen. Voor kritiek op de wereld van vandaag overigens evenmin. Ik ben net als mijn opa en moeder een modern protestant. De Bijbel is lichter geworden, in steeds meer kerken. Ook de orthodoxe Nederlands Gereformeerde Kerken hebben sinds vorig jaar een vrouwelijke predikant. Maar veel mensen, die ooit de kerk verlieten of er nooit een voet binnen zetten, denken dat het een onmogelijke combinatie is: orthodox en verlicht, gereformeerd en modern. Ze lopen hopeloos achter.

Erica Meijers is doctor in de theologie en hoofdredacteur van De Helling, tijdschrift van het Wetenschappelijk Bureau van GroenLinks. 

Bron: Volzin juli 2012

 

 

 

Claudia Pietryga
Claudia deed zowel een sociaal-agogische als journalistieke opleiding en is alweer bijna tien jaar freelance journalist. Ze schrijft het liefste over maatschappelijke onderwerpen en publiceerde onder meer stukken in de Flair, Hallo Jumbo, Spits, Het Parool, diverse blogs, lokale bladen en uiteenlopende (online) media voor met name ondernemers.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *