Mindfulness achter de computer?

Mirjam Windrich – In zijn magistrale werk ‘De bronnen van het zelf’ voert de Canadese filosoof Charles Taylor de uitspraak op dat de moderne psychologische wetenschap ‘van onderwerp verandert’. Hiermee bedoelt hij: je zou denken dat de psychologie over mensen gaat, maar dat de wijze van omgaan met menselijke problemen door de psychologie van nu een reductionistische is. Met andere woorden: men heeft het niet meer over de mens als geheel, maar over een klacht, over gedrag, over symptomen, deelverschijnselen.

Wetenschappelijk onderzoek dat wil voldoen aan natuurlijkwetenschappelijke eisen moet het immers hebben van fragmentatie en specialisatie. ‘De mens’ als geheel is eigenlijk niet te onderzoeken. Een citaat van John Gray uit zijn stuk over Freud (geen moderne psycholoog dus) in de Groene Amsterdammer eerder dit jaar illustreert dit treffend: ‘Wat Freud biedt, is een manier van denken waar in de ervaring van het menszijn kan worden beschouwd als hardnekkig gecompliceerd, maar tegelijkertijd belangwekkender en waardevoller dan alles wat wordt bedacht in de armzalige evangelietjes van vooruitgang en zelfverbetering die vandaag de dag worden uitgevent.’

En juist aandacht voor die complexiteit is voor de mens die in de problemen zit, die de klachten heeft, een grote behoefte. Hij wil weten hoe het komt, en hij wil weten wat hij eraan kan doen. Nu is dat eerste wellicht tegenwoordig steeds minder het geval, en wil men liever direct de juist pil, het juiste smeermiddel, de juiste oplossing. Dat heeft met de tijd waarin we leven te maken, waarin alles instant verkrijgbaar, bestelbaar en oproepbaar lijkt te zijn. Tegelijkertijd zijn verschijnselen als cocooning, onthaasting en de ‘run’ op meditatie ook tekenen van deze tijd, en wel vanuit het inzicht dat die haast niet helpt de klachten te verminderen, maar deze juist verergeren.

Innerlijke spanningen die leiden tot psychische klachten komen veelal voort uit onwetendheid. En dan hebben we het niet over wereldlijke kennis, maar over zoals Socrates het noemt: het gevaar van jezelf vergeten, en de plicht je te bekommeren om jezelf om goed te kunnen functioneren in de samenleving.

Zelfonderzoek is van belang voor het goede leven, voor de geestelijke gezondheid. Socrates’ tijdgenoot de Boeddha beweerde iets soortgelijks: het gaat erom jezelf te onderzoeken, je bewust te worden van het effect dat je op anderen hebt.

Daartoe is vipassana meditatie ontwikkeld, en ziedaar… dat is wat wij nu mindfulness noemen. Aandacht, opmerkzaamheid, belangeloosheid, oordeellosheid. Meditatie. In je eentje zitten, in stilte en je concentreren op wat zich binnenin je afspeelt.

Dat kan niet als er een therapeut tegenover je zit. Dat kan wel als je alleen achter je computer zit. Als je dan ook nog opschrijft wat je aantreft aan beelden, herinneringen, gevoelens en gedachten, dan komt er nog iets bij. Het vehikel van de taal, zoals de Franse filosoof en psychoanalyticus Lacan dat noemde, helpt je op weg. De taal helpt je ordenen, analyseren, structureren. En als daarover dan ook nog af en toe een vraag van de andere kant van het glasvezel wordt gesteld, door een professional die kennis heeft van bijvoorbeeld inzichten en bevindingen uit de psychologie (want daar willen wij hier niets aan af doen), dan verscherpt de cliënt de blik op zichzelf. Zeker als dat regelmatig, dus iedere dag, gebeurt.

Of, zoals een cliënt van me, na een week schrijven in een Mindful Analysis-traject het laatst formuleerde: “Hartelijk dank voor je hulp! Ik heb heel veel gehad aan dit traject. Ik ben tot hele nieuwe inzichten gekomen en voel me als een auto die vlot wordt getrokken nadat hij zichzelf in de modder vast gereden heeft. Het leukst vind ik dat ik het gevoel dat ik geleerd heb hoe ik mezelf in zo’n situatie opnieuw los kan trekken. Van 2W naar 4W-drive in vijf dagen, haha!”

Mirjam Windrich
Mirjam Windrich - Mindful Analysis biedt kortdurende online geestelijke hulpverlening aan voor relatieproblematiek en psychische klachten. Binnen een week resultaat (wordt deels vergoed door de zorgverzekeraar). drs. Mirjam Windrich is coach en psychosociaal therapeut. Haar praktijk bevindt zich in Amsterdam-Zuid. Neem voor een afspraak of meer informatie contact op via info@mirjam.nu. ® Mirjam Windrich
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *