Martin Luther King Day 2015

Op 18 januari werd in De Balie in Amsterdam de Martin Luther King Day gevierd. De middag werd georganiseerd door Humanity in Action en De Balie. De sprekers presenteerden interessante observaties over hoe het denken van King vandaag de dag nog altijd relevant is.

Is de droom bereikt?

Organisator van het evenement Nawal Mustafa stelt aan het begin van de bijeenkomst: “Martin Luther King is vooral bekend geworden dankzij zijn geweldloze verzet tegen rassenscheiding in Amerika en zijn droom dat elk individu op diens gedrag en niet op diens huidskleur beoordeeld zou worden. Vandaag gaan wij met zijn allen reflecteren op zijn boodschap. In hoeverre is zijn droom bereikt? Wat is jouw bijdrage? In hoeverre zijn mensen vandaag in 2015 nog altijd geïnspireerd door Martin Luther King, zijn boodschap en zijn methoden?”

De eerste spreker, Randy W. Berry, consul generaal bij het Amerikaans consulaat in Amsterdam, stelt de vraag: Waarom zijn wij nog hier, haast vijftig jaar na het overlijden van Dr. King? Berry herkent er de gelegenheid in niet alleen om King zelf te vereren, maar ook om na te blijven denken over maatschappelijke rechtvaardigheid. Hoewel er veel sinds de tijd van King is bereikt, stelt Berry dat er toch nog veel te doen is, in acht nemend de tragedie rond Ferguson. Het herinnert hem er aan waarom dit soort bijeenkomsten nog altijd belangrijk zijn.

De marge en verbindingen

Veel sprekers staan vervolgens stil bij verschillende thema’s. Mercedes Zandwijken, onder andere initiatiefnemer van de Keti Koti dialoogtafels, maakt zich zorgen over hoe segregatie in onze tijd onzichtbaar blijft. Het wordt misschien alsmaar erger, jongeren die wonen in de marge van de samenleving en steeds minder in aanraking komen met de rest van de samenleving. Tegelijkertijd is er niet een wet die deze segregatie in stand houdt zoals in de tijd van Dr. King.   

Miguel Heilbron, econoom en ingenieur, maakt zich zorgen over de geïsoleerde manier waarop er actie gevoerd wordt. “Wat mij opvalt is het gebrek aan overkoepelende organisaties die verbinding kunnen leggen tussen al die actoren, zodat ze elkaar kunnen versterken en ontwikkelingen kunnen versnellen”, zo stelt Heilbron. Hij pleit er voor om in samenwerking te zoeken naar methoden die werken om zo sneller resultaat te kunnen boeken. 

Wie mag het zeggen?

Chandra Frank, feministisch onderzoeker, schrijfster en curator, staat stil bij politiek verzet, racisme en de zwarte feministische beweging in Nederland. Frank staat stil bij het belang om verhalen over alledaagse mensen die weerstand hebben geboden tegen vormen van machtsonderdrukking te op te zoeken en serieus te nemen.

Hoe kun je verzet begrijpen als de reden om je te verzetten ontkend wordt of niet serieus wordt genomen, afgedaan met zinnen als “het valt wel mee met racisme in Nederland”? Frank stelt: “Het is hoog tijd dat er een einde komt aan witte mensen die bepalen wat wel of niet racistisch is. Witte mensen hebben niet de veronderstelde objectiviteit in pacht als het op racisme aankomt.” 

Cultureel monopolie en leiderschap

Sinan Çankaya, cultureel antropoloog, vertelt over hoe iemand tegen hem zei: “Als het je niet bevalt in Nederland, dan ga je toch lekker terug?”. Dit in de context van een discussie over de hypotheekrenteaftrek. Çankaya herkent in zo’n opmerking de neiging van “oorspronkelijke Nederlanders die hier het eerst waren” om te denken dat zij mogen bepalen “wat de culturele normen, waarden en regels zijn in het huis der Nederlanders”.

Astrid Elburg, trainer in leiderschap, mentale weerbaarheid en ethiek, stelt aan het eind nog scherpe vragen. Ze daagt alle aanwezigen uit zichzelf af te vragen: “In wiens belang is het dat ik gelijkwaardig wordt behandeld? Wiens verantwoordelijkheid is het dat ik gelijkwaardig wordt behandeld?”.

Elburg staat verder stil wat nu de eigenschappen zijn van leiders die bestaande systemen bevragen en uitdagen. Ten eerste is hier moed voor nodig, merkt Elburg op. Verder staat ze stil bij de kracht die er nodig is om “overeind te blijven wanneer de bestaande structuren je gaan aanvallen”. Timing is ook belangrijk volgens haar, waar timing het verschil kan betekenen tussen wanneer wat je zegt je de kop kost en wanneer het alles kunt veranderen. Ten slotte noemt zij ook compassie als ingrediënt: “Alleen met  compassie kun je begrijpen waarom bestaande structuren jou op de plekken willen houden die ze voor jou bedacht hebben”.

Nog veel te doen

Er spreekt veel hoop, kracht en inspiratie uit een dag als deze. Toch was er ook veel urgentie voelbaar. Er was teleurstelling bij velen over dat we nog niet verder waren dan we al waren of over dat we toch langs elkaar heen werken. Alle sprekers waren het met elkaar eens: er is nog een hoop te doen om de droom van Dr. King dichter bij te brengen.

Bezoek de site van Humanity in Action en de site van De Balie.

Afbeelding: Spreker Astrid Elburg (links) en organisator Nawal Mustafa (rechts). © Corinne Arnold.

Bekijk hieronder de presentatie terug

Lucas van Heerikhuizen
Lucas van Heerikhuizen is afgestudeerd als master in de godsdienstwetenschappen. Momenteel is hij werkzaam als webdeveloper en WordPress docent. Tevens is hij actief als redacteur voor Zinweb.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *